Daniel Katz - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy fińskiego pisarza. Zapoznaj się również z: polski pisarz tworzący w jidysz.

Daniel Katz (ur. 25 listopada 1938 w Helsinkach), fiński pisarz i prozaik o żydowskich korzeniach, piszący w języku fińskim. Mieszka w fińskim mieście Loviisa.

Studiował na uniwersytecie w Helsinkach. Był nauczycielem historii Żydów, przez krótki czas pracował w Izraelu przy wierceniu tunelu metra, był też tłumaczem. Jego twórczość obejmuje powieści, opowiadania, sztuki teatralne, słuchowiska i seriale telewizyjne. Utwory Katza zostały przetłumaczone na wiele języków: angielski, chorwacki, czeski, estoński, francuski, niemiecki, polski, słowacki, słoweński, szwedzki i węgierski.

Daniel Kac (ur. 14 czerwca 1908, zm. 30 października 2005) – polski pisarz narodowości żydowskiej, tworzący w języku jidysz. Był jednym z ostatnich poetów tworzących w tym języku w powojennej Polsce.

Wojna zimowa 1939-1940 (wojna radziecko-fińska 1939-1940, fiń. Talvisota, ros. Зимняя война) – konflikt zbrojny pomiędzy Finlandią a ZSRR, toczący się w okresie od 30 listopada 1939 do 13 marca 1940 roku.

Debiutował w 1969 roku powieścią Kun isoisä Suomeen hiihti (wyd. polskie: Gdy dziadek do Finlandii na nartach szedł), w której opisał historię swojej żydowskiej rodziny oraz nawiązał do wydarzeń wojny zimowej. Jest to najpopularniejszy utwór Daniela Katza także za granicą. W Polsce ukazała się również jego powieść Laituri matkalla mereen (2001, wyd. polskie: Kobieta pułkownika), w której Katz nawiązał do tragicznych wydarzeń wojny domowej w byłej Jugosławii. Tytułową bohaterką tej tragikomicznej powieści jest córka bośniackiego Serba, którą uratował fiński pułkownik z misji ONZ, pojął za żonę i osiadł z nią w swojej rodzinnej miejscowości w Finlandii. Kobieta pułkownika w 2001 roku była nominowana do najważniejszej fińskiej nagrody literackiej "Finlandia".

Na uwagę zasługuje ostatnia książka Daniela Katza, zbiór opowiadań i bajek zwierzęcych Berberileijonan rakkaus ja muita tarinoita (WSOY, 2008) z racji występujących w nim akcentów polskich: bohaterem opowiadania Sanojen paino (Waga słów) jest mieszkający w Poznaniu biolog, doktor Traugutt Chalupiec. Za ten zbiór Daniel Katz został w roku 2009 uhonorowany fińską nagrodą państwową; książka była też nominowana do prestiżowej Nagrody Runeberga w 2009 roku. Trzy bajki zwierzęce, które później weszły do tego zbioru (Łoś i pisarz, Lis i kruk, Pies i myśliwy) zamieściło czasopismo Midrasz (nr 6/2006).

Polskie akcenty pojawiały się w twórczości Katza już wcześniej: Opowiadanie Talo Sleesiassa ("Dom na Śląsku") ze zbioru Satavuotias muna opowiada o próbie odzyskania majątku przez żydowską rodzinę, która przed wojną mieszkała we Wrocławiu.

W roku 2005, z okazji promocji polskiego wydania swojej pierwszej powieści, Daniel Katz przyjechał do Polski na zaproszenie swojego wydawcy, Wydawnictwa Akademickiego "Dialog". Gościł wówczas w Poznaniu, Warszawie i Krakowie.

Powieści

Kun isoisä Suomeen hiihti (WSOY 1969) (wyd. polskie: Gdy dziadek do Finlandii na nartach szedł, Wydawnictwo Akademickie "Dialog" 2005, tłum. Sebastian Musielak)

Mikko Papirossin taivaallinen niskalenkki (WSOY 1972)

Orvar Kleinin kuolema (WSOY 1976)

Laturi (WSOY 1979)

Peltisepän päivällinen (WSOY 1981)

Satavuotias muna (WSOY 1983)

Antti Keplerin lait (WSOY 1987)

Naisen torso (WSOY 1989)

Saksalainen sikakoira (WSOY 1992) (fragment powieści pt. Świniopies w przekładzie Sebastiana Musielaka wydrukował Midrasz w numerze 6/2006)

Otelo (WSOY 1994)

Herra Lootin tyttäret (WSOY 1999)

Laituri matkalla mereen (WSOY 2001) (wyd. polskie: Kobieta pułkownika, Czarne 2007, tłum. Sebastian Musielak)

Berberileijonan rakkaus ja muita tarinoita (WSOY 2008)

Linki zewnętrzne

Daniel Katz w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)

Przypisy

Źródło: strona wydawcy