Daniel Ortega Saavedra - Polski Serwis Naukowy

Daniel Ortega Saavedra (ur. 11 listopada 1945 w La Libertad) – polityk, socjalista i obecny prezydent Republiki Nikaragui. Przez większość życia przywódca Sandinistycznego Frontu Wyzwolenia Narodowego (Frente Sandinista de Liberación Nacional, FSLN).

W wyniku rebelii obalił w 1979 dyktatora tego kraju Anastasio Somoza Debayle i sam został prezydentem, pełniąc swój urząd od 1985 do 1990. Inicjator radykalnych pomysłów jak konfiskata majątków ziemskich oraz nacjonalizacja przemysłu. Nie cieszył się poparciem USA. Już w 1981 prezydent USA Ronald Reagan potępił Ortegę i FSLN za wspieranie marksizmu i upoważnił CIA do finansowania opozycyjnej armii tzw. contras.

Frente Sandinista de Liberación Nacional (FSLN), Sandinistowski Front Wyzwolenia Narodowego (sandiniści) – lewicowa partia polityczna w Nikaragui wywodząca się z ugrupowania partyzanckiego, które zdobyło władzę w wyniku powstania narodowego w 1979 zwanego rewolucją nikaraguańską lub sandinistowską. FSLN łączył w swojej doktrynie idee wyzwolenia narodowego i społecznego, marksizm i teologię wyzwolenia sprawując władzę od 1979 r. do 1990.

Central Intelligence Agency, CIA (pol. Centralna Agencja Wywiadowcza) – rządowa agencja służby wywiadowczej USA, zajmująca się pozyskiwaniem i analizą informacji o zagranicznych rządach, korporacjach i osobach indywidualnych oraz opracowywaniem, na podstawie tych informacji, raportów dla instytucji rządowych USA. Agencja organizowała także operacje, których celem była interwencja w wewnętrzne sprawy wybranych państw, od propagandy po wspieranie oddziałów paramilitarnych. Jednym z wielu przykładów takich interwencji jest udział w organizacji zamachu stanu w Iranie w 1951 (Operacja Ajax).

Wspieranie militarnie i finansowo przez USA grup contras do walk z rządem, spowodowało krwawą wojnę domową, w której zginęło około 30 tysięcy Nikaraguańczyków. W wyborach prezydenckich z 1990 Ortega został pokonany przez Violetę Barrios de Chamorro, ale pozostał ważną postacią nikaraguańskiej polityki i po dwóch kolejnych porażkach wyborczych w latach 1996 i 2001 udało mu się wygrać w 2006 i ponownie został prezydentem Nikaragui.

Contras – antyrządowa, antykomunistyczna partyzantka walcząca w Nikaragui przeciwko reformom, które wprowadzali sandiniści i ich sojusznicy. Wspierani nielegalnie przez USA (Kongres USA w 1985 roku zabronił administracji Reagana ich wspierania) mieli swoje bazy w Hondurasie i Kostaryce. W swoich działaniach Contras atakowali nie tylko samych sandinistów, ale i sprzyjającą im ludność cywilną. Nazwa Contras jest skrótem hiszpańskiego słowa contrarevolucionario.

Anastasio ("Tachito") Somoza Debayle (ur. 5 grudnia 1925 r., zm. 17 września 1980 r.) - skrajnie prawicowy prezydent i dyktator Nikaragui. Młodszy syn Anastasio Somozy Garcii zwany "Tachito", trzeci i ostatni z dynastii Somozów, którzy władali Nikaraguą w latach 1936-1979. Był oficjalnie 73. i 76. prezydentem Republiki Nikaragui od 1 maja 1967 do 1 maja 1972 oraz od 1 grudnia 1974 do 17 lipca 1979. Jako naczelny dowódca Gwardii Narodowej Nikaragui rządził krajem od 1967 do 1979. Jego rządy charakteryzowała ogromna korupcja, nepotyzm i brutalne represje. Był bliskim sojusznikiem USA. Został obalony w 1979 r. w wyniku rewolucji kierowanej przez sandinistów. Uciekł z kraju przez Gwatemalę na Florydę a następnie udał się do Paragwaju, gdzie zginął w zamachu w 1980 r.