Dassault Mirage III - Polski Serwis Naukowy

Dassault Mirage III – samolot wojskowy francuskiej produkcji. Po zakończeniu drugiej wojny światowej Francja chciała w pewnym stopniu uniezależnić się od USA. Jedną z głównych potrzeb wojska tego kraju było posiadanie nowoczesnego myśliwca odrzutowego. W tym celu rozpoczęto projektowanie w 1954. Pierwszą wersją Mirage III był prototyp Mirage I, który oblatano 25 czerwca 1955 r. Po udanych próbach rozpoczęto produkcję seryjną Mirage III w 1956 r. Ten typ myśliwca posiadał 10 wersji. Wszystkie typy tego samolotu brały udział w wojnie indyjsko-pakistańskiej i w wojnie falklandzkiej. Samolot produkowano na licencjach w: Szwajcarii, Belgii i Australii i był użytkowany w 21 krajach. Produkcję zakończono w 1982 r.,gdy zastąpił go Dassault Mirage 2000, ale starsze modele najczęściej się modernizuje. Mirage III nie posiada usterzenia poziomego, zbudowano go w układzie skrzydła delta. Wersję szturmową opartą na Mirage III nazwano Mirage 5.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.
Chile (Republika Chile – República de Chile) – państwo w Ameryce Południowej, ciągnące się długim pasem na zachodnim wybrzeżu kontynentu nad Oceanem Spokojnym. Stolicą Chile jest Santiago de Chile. Graniczy z Peru, Boliwią i Argentyną. Do Chile należą liczne wyspy przybrzeżne i wyspy na otwartym oceanie (w sumie ok. 3 tys.): Juan Fernández, Wyspa Wielkanocna (najbardziej oddalona od innych wysp i lądów zamieszkana wyspa na świecie), Sala y Gómez, San Ambrosio, San Félix, Chiloé, Campana, Santa Inés, Chonos.

Sukcesy samolotu podczas wojny sześciodniowej zaowocowały rozwinięciem przez Izrael własnych wersji samolotu budowanych przez Israel Aerospace Industries : Kfir i Nesher, także RPA stworzyła w wyniku głębokiej przebudowy posiadanych Mirage wersje Atlas Cheetah. Obecnie większość z nich wykorzystywana jest w Ameryce południowej.

Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt otoczony jest przez Morze Śródziemne na północy i Morze Czerwone na wschodzie; graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie.
Liban (arab. لبنان Lubnān; الجمهوريّة اللبنانيّة al-Jumhūrīyah al-Lubnānīyah, Republika Libańska) – państwo w zachodniej Azji, na obszarze Bliskiego Wschodu, nad Morzem Śródziemnym graniczące z Syrią i Izraelem.

Ostatnimi użytkownikami samolotów Mirage III są Pakistan z ok. 80 maszynami, który zamierza eksploatować je do 2015 roku oraz Argentyna z ok. 10 mirage III. Pakistan wykorzystuje także ponad 80 Mirage 5, pojedyncze maszyny tego typu są wykorzystywane także w Egipcie i Ekwadorze.

Wersje samolotu

M.D.550 Mystere-Delta – demonstrator myśliwca ze skrzydłem delta, napędzany dwoma silnikami M.D.30.

Mirage I – pierwszy prototyp z dwoma silnikami M.D.30R.

Mirage II – powiększony prototyp Mirage I z dwoma silnikami Turbomeca Gabizo.

Mirage III-001 – docelowy prototyp z pojedynczym silnikiem Atar 101G2.

Mirage IIIA – 10 przedseryjnych samolotów testowych z silnikiami Atar 9B, bez uzbrojenia lub radaru.

Mirage IIIB – dwumiejscowy myśliwiec treningowy, pozbawiony radaru, dla Francji zbudowano 1 prototyp i 27 seryjnych IIIB i 3 inne wersje oraz 3 wersje eksportowe.

Mirage IIIB-1 – egzemplarze testowe/treningowe, 5 sztuk.

Mirage IIIB-2(RV) – samoloty treningowe z sondą do pobierania paliwa w locie, umieszczoną w nosie samolotu, do szkolenia pilotów Mirage IV, 10 sztuk dla Francji.

Mirage IIIB-SV – zmodyfikowany IIIB z systemem fly-by-wire rozwijanym na potrzeby programu Mirage 2000.

Mirage IIIBE – dwumiejscowa wersja Mirage IIIE, identyczna z Mirage IIID, 20 sztuk dla Francji.

Mirage IIIBJ – 5 dwumiejscowych myśliwców dla Izrela, 3 dostarczon w 1966, a 2 w 1968 (ostatni służył jako testbed do badań w locie dla programu IAI Kfir).

Mirage IIIC – seryjny myśliwiec przechwytujący, działający niezależnie od warunków atmosferycznych, z silnikiem Atar 9B-3 (59 kN) oraz rakietowy pomocniczy silnik startowy SEPR 841 o ciągu 16 kN, radarem Cyrano I, uzbrojony w 2 działka DEFA 552, 2 pociski AIM-9 pod skrzydłami i jeden pocisk Matra R530 pod kadłubem (w początkowym okresie Matra R511), zbudowano 95 sztuk dla Francji oraz 3 wersje eksportowe:

Mirage IIICJ – pierwszy wariant eksportowy, od 1961 zbudowano 72 sztuki dla Izraela, w tym 2 dostarczone w 1964, które mogły przenosić nos z zasobnikiem rozpoznawczym od Fairchild produkcji USA, oznaczane także jako IIIRJ, silnik Atar 9C (60,8 kN), zbiornik paliwa w miejscu silnika pomocniczego, uzbrojone w izrealskie pociski Shafrir.

Mirage IIICS – unikalny egzemplarz testowy dla Szwajcarii.

Mirage IIICZ – wersja eksportowa dla RPA, zbudowano 16 sztuk.

Mirage IIID – dwumiejswocowa wersja myśliwca IIIE, 16 sztuk wyprodukowano dla Australii oraz 11 wersji eksportowych.

Mirage IIIE – myśliwiec z polepszonymi własnościami do atakowania celów naziemnych, silnik Atar 9C-3 (60,8 kN), radar Cyrano II, samolot wydłużono o 30 cm dla pomieszczenia nawigacyjnego radaru dopplerowskiego, system nawigacyjny TACAN, pociski AIM-9 zastąpiły rodzime R550 Magic, 183 sztuki dla Francji oraz 8 wersji eksportowych.

Mirage IIIR – wersja rozpoznawcza na bazie IIIE, radar Cyrano zastąpiono pięcioma aparatami OMERA 31, nadal uzbrojone w działko DEFA i pociski na podczerwień, zbudowano 50 IIIR dla Francji oraz 3 wersje eksportowe.

Mirage IIIRD – wersja z dodanym nawigacyjnym radarem dopplerowskim, zbudowano 20 sztuk dla Francji.

Mirage IIIRP – wersja Mirage IIIR dla Pakistanu, zbudowano 13 sztuk.

Mirage IIIRZ – wersja Mirage IIIR dla RPA, zbudowano 4 sztuki.

Mirage IIIR2Z – wersja IIIRZ dla RPA z silnikiem Atar 9K-50, zbudowano 4 sztuki.

Mirage IIIK – Mirage III proponowany Royal Air Force, silnik Rolls-Royce Spey.

Mirage IIIM – anulowana wersja przewidziana dla francuskich lotniskowców.

Mirage IIIT – samolot przebudowany do testowania silników SNECMA TF-104 i TF-106 (zmodyfikowane Pratt & Whitney JTF-10), z którymi testowano później Mirage IIIV.

Mirage IIIX lub 3NG – zaproponowany wariant myśliwca czwartej generacji.

Mirage 5 – szturmowa wersja Mirage IIIE. Oblatano go 19.05. 1967.

Wersje samolotu Dassault Mirage 5

Warianty licencyjne

Mirage IIIO – wariant budowany na licencji w Australii.

Mirage IIIOA – wariant myśliwca do atakowania celi powiechrzniowych, zbudowano 52 sztuki.

Mirage IIIOF – wariant myśliwca przechwytującego, zbudowano 48 sztuk.

Mirage IIIO ROSE I – 33 myśliwce IIIO odkupione przez Pakistan zmodernizowane przez Sagem jako myśliwce wielozadaniowe, radar Grifo M3, HUD, HOTAS, wielofunkcyjny wyświetlacz, zintegrowane z AIM-9L, później dodano sondę do tankowania w locie.

Mirage IIIS – wariant budowany na licencji w Szwajcarii, radar Hughes TARAN 18, uzbrojony w pociski AIM-9 i AIM-4 Falcon, ogółem 36 sztuk.

Mirage IIIRS – wersja rozpoznawcza IIIS, budowana na licencji w Szwajcarii, ogółem 18 sztuk.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
ILS (od ang. Instrument Landing System) – radiowy system nawigacyjny wspomagający lądowanie samolotu w warunkach ograniczonej widzialności i niskiego zachmurzenia.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)