David Beatty - Polski Serwis Naukowy

David Richard Beatty, 1. hrabia Beatty GCB, OM, GCVO, DSO (ur. 17 stycznia 1871 w Nantwich, zm. 11 marca 1936 w Londynie) – brytyjski admirał, uczestnik I wojny światowej, dowódca Eskadry (1913–1915), po reorganizacji – Floty Krążowników Liniowych (1915–1916), dowódca Grand Fleet (1916–1918), Pierwszy Lord Morski (1919–1927).

Order of Merit - brytyjski order domowy przyznawany za wybitną służbę w siłach zbrojnych, wybitne osiągnięcia na polu nauki, sztuki albo literatury lub za wspieranie kultury. Order został ustanowiony w 1902 przez króla Edwarda VII. W danym czasie może go posiadać tylko 24 żyjące osoby z krajów Commonwealthu i ograniczona liczba honorowych osób tak odznaczonych.

Bitwa na Dogger Bank (bitwa na Ławicy Dogger) – bitwa morska stoczona 24 stycznia 1915 roku, podczas I wojny światowej, pomiędzy okrętami brytyjskiej Grand Fleet i niemieckiej Hochseeflotte, zakończona taktycznym zwycięstwem brytyjskim.

Życiorys

Urodził się w Nantwich w hrabstwie Cheshire w Anglii w rodzinie o tradycjach wojskowych, był synem kapitana kawalerii Davida Longfielda Beatty i jego żony Katherine. Służbę w Royal Navy rozpoczął w 1884 roku, wstępując do Royal Navy College w Dartmouth. Od 1886 roku służył w randze midszypmena na okręcie flagowym Floty Śródziemnomorskiej HMS "Alexandra". W 1890 roku został awansowany do stopnia podporucznika. W latach 1897–1899 brał udział w kampanii w Sudanie, wysłanej w celu stłumienia powstania Mahdiego, jako zastępca dowódcy flotylli kanonierek operujących na Nilu. Dowodzący brytyjską ekspedycją lord Kitchener przedstawił go do odznaczenia Distinguished Service Order i awansu na stopień komandora porucznika.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Kontradmirał (kadm., kontradm.) - wojskowy stopień oficerski w polskiej Marynarce Wojennej, odpowiadający generałowi brygady w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.

W 1900 roku David Beatty odznaczył się podczas tłumienia powstania bokserów w Chinach. W czerwcu, podczas zdobywania Tiencinu, będąc zastępcą dowódcy pancernika HMS "Barfleur" został ranny w ramię. W listopadzie tego roku został promowany na stopień komandora, mając zaledwie 29 lat, przy przeciętnym wieku dla tego awansu wynoszącym w Royal Navy ponad 40 lat. W 1901 roku ożenił się z Ethel Tree, córką amerykańskiego biznesmena Marshalla Fielda, która dla niego rozwiodła się ze swym pierwszym mężem.

Wiceadmirał (wadm., wiceadm.) – wojskowy stopień oficerski w polskiej Marynarce Wojennej, odpowiadający generałowi dywizji w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.

Admirał (adm.) – wojskowy stopień oficerski w Polskiej Marynarce Wojennej, odpowiadający generałowi w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.

W 1910 roku David Beatty awansował do stopnia kontradmirała, jako najmłodszy spośród brytyjskich admirałów od czasów Nelsona (poza członkami rodziny królewskiej). Szybko rozwijająca się kariera uległa zachwianiu, gdy Beatty odmówił objęcia stanowiska zastępcy dowódcy Floty Atlantyckiej, przedkładając stacjonowanie w bazach w Wielkiej Brytanii nad pobyt w Gibraltarze. Na początku 1912 roku został jednak sekretarzem nowego Pierwszego Lorda Admiralicji, Winstona Churchilla, który pamiętał go z czasów kampanii sudańskiej.

Distinguished Service Order (w skrócie: DSO, dosłownie "Order za Wybitną Służbę") - wysokie odznaczenie wojskowe (order) Wielkiej Brytanii, poprzednio Brytyjskiej Wspólnoty Narodów. W polskiej literaturze nazywany jest też: "Orderem Zaszczytnej Służby".

Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas], tr. Yunanistan), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj w południowo-wschodniej części Europy, położony na krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z Albanią, Republiką Macedonii i Bułgarią na północy oraz z Turcją na wschodzie. Ma dostęp do czterech mórz: Morza Egejskiego, Morza Kreteńskiego na wschodzie, Morza Jońskiego na zachodzie oraz Morza Śródziemnego od południa.

W 1913 roku David Beatty został dowódcą 1. Eskadry Krążowników Liniowych (1st Battlecruiser Squadron) i na tym stanowisku zastał go wybuch I wojny światowej. W tym czasie został kawalerem Orderu Łaźni. Dowodząc swoją eskadrą w składzie Grand Fleet wziął zwycięski udział w bitwie koło Helgolandu w 1914 roku i bitwie na Dogger Bank w styczniu 1915 roku. W następnym miesiącu, w wyniku reorganizacji, objął dowództwo Floty Krążowników Liniowych (Battle Cruiser Fleet) w składzie Grand Fleet. W sierpniu 1915 roku awansował do stopnia wiceadmirała.

Nil () w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu. Płynie na obydwu półkulach; źródło znajduje się na 2°16′55.92″S, 29°19′52.32″E, a ujście na 31°N. Licząca prawie 3 mln km² powierzchnia dorzecza, na kontynencie afrykańskim ustępuje jedynie dorzeczu rzeki Kongo.

Okręt flagowy – okręt, na którym znajduje się dowódca zespołu okrętów lub całej floty. Obecność dowódcy symbolizuje flaga lub proporzec na maszcie. Okrętów flagowych może być tyle, ile jest samodzielnie działających zespołów okrętów w czasie wojny. W czasie pokoju jest jeden symboliczny okręt wyznaczony do pełnienia funkcji okrętu flagowego dla całej floty.

Admirał Beatty dowodził Flotą Krążowników Liniowych w bitwie jutlandzkiej w dniach 31 maja i 1 czerwca 1916 roku, tracąc w starciu z niemieckimi okrętami tej klasy, dowodzonymi przez kontradmirała Hippera, trzy spośród swoich jednostek (dwie z nich, HMS "Indefatigable" i HMS "Queen Mary", znajdowały się pod jego bezpośrednim dowództwem, trzecia, HMS "Invincible" wchodziła w skład zespołu kontradmirała Horacego Hooda).

Admirał floty (adm. fl., adm. floty) – wojskowy stopień oficerski w polskiej Marynarce Wojennej, odpowiadający generałowi broni w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.

HMS Indefatigable − brytyjski krążownik liniowy z okresu I wojny światowej, pierwszy okręt typu Indefatigable. Został zbudowany w latach 1909−1911 jako czwarta jednostka tej klasy w służbie Royal Navy, nieco zmodyfikowana w stosunku do poprzedniego typu Invincible.

W listopadzie 1916 roku, po objęciu przez dotychczasowego dowódcę Grand Fleet, admirała Johna Jellicoe, stanowiska Pierwszego Lorda Morskiego Admiralicji, David Beatty przejął jego obowiązki. Dowodził Grand Fleet do jej rozwiązania w 1919 roku, awansując do stopnia admirała. W listopadzie 1918 roku, na czele okrętów brytyjskich, amerykańskich i francuskich, przyjmował płynącą na internowanie Hochseeflotte. 1 maja 1919 roku został admirałem floty, zaś 27 września tegoż roku został mu nadany tytuł szlachecki: 1st Earl Beatty, Baron Beatty of the North Sea and Brooksby.

HMS Queen Mary − brytyjski krążownik liniowy z okresu I wojny światowej. Zbudowany w 1913 roku, był ostatnim okrętem tej klasy wcielonym do służby w Royal Navy przed rozpoczęciem działań wojennych. Miał być trzecią z kolei jednostką typu Lion, ale w trakcie projektowania i budowy wprowadzono w konstrukcji pewne modyfikacje. Nazwę krążownika przyjęto na cześć królowej Marii, żony króla Jerzego V.

Order Łaźni, (ang. The Most Honourable Order of the Bath) – brytyjskie odznaczenie wprowadzone przez króla Jerzego I 18 maja 1725, aczkolwiek początków odznaczenia szukać należy w średniowieczu, prawdopodobnie nie wcześniej niż 1128. Nazwa odznaczenia pochodzi z rycerskiego ceremoniału, na który składały się post, modły i kąpiel poprzedzające dzień pasowania. Order Łaźni otrzymują monarcha, książę Walii i dekorowani w trzech klasach: Krzyż Wielki (GCB), Krzyż Komandorski (KCB lub DCB) i Krzyż Towarzyski (CB). Istnieją dwie kategorie orderu cywilna (w formie owalnego medalionu) i wojskowa (w formie krzyża).

W latach 1919–1927 David Beatty pełnił obowiązki Pierwszego Lorda Morskiego, współtworząc między innymi traktat waszyngtoński w 1922 roku. Po odejściu ze służby brał czynny udział w życiu politycznym, uczestnicząc w obradach Izby Lordów. Zmarł w Londynie 11 marca 1936 roku i został pochowany w katedrze św. Pawła.