Deklaracja Praw Dziecka - Polski Serwis Naukowy

Deklaracja uznaje dzieci za podmioty praw człowieka.

Deklaracja Praw Dziecka — zbiór postulatów dotyczących zapewnienia dzieciom właściwych warunków życia i rozwoju, uchwalony 20 listopada 1959 roku na XIV sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ.

Deklaracja została przygotowana przez Radę Gospodarczą i Społeczną ONZ oraz uchwalona przez Zgromadzenie Ogólne w rocznicę ustanowionego rezolucją nr 836 (IX) ZO ONZ Powszechnego Dnia Dziecka. Nawiązywała w swych założeniach do przyjętej w 1923 roku przez Radę Generalną Międzynarodowego Związku Pomocy Dzieciom tzw. deklaracji genewskiej, inkorporowanej następnie w 1924 przez Ligę Narodów oraz do ogólnych norm zawartych w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka.

Prawa dziecka są przedmiotem traktatów międzynarodowych, w szczególności Konwencji o Prawach Dziecka z 1989. Rzecznikiem praw dziecka w Polsce jest Marek Michalak.

Zgromadzenie Ogólne (ZO) to jeden z sześciu organów głównych ONZ, powołany na mocy Karty Narodów Zjednoczonych. Ma swoją siedzibę w Nowym Jorku w USA.

Głównym celem Deklaracji jest realizacja przekonania, iż „ludzkość powinna dać dziecku to, co ma najlepszego“ oraz zapewnić mu „szczęśliwe dzieciństwo i korzystanie, zarówno w jego interesie, jak i w interesie społeczeństwa, z [określonych w niej] praw i swobód“; jej zapisy uznają dzieci za podmioty praw człowieka.

UNICEF (ang. United Nations International Children’s Emergency Fund, od 1953 United Nations Children’s Fund, pol. Fundusz Narodów Zjednoczonych na Rzecz Dzieci) – organizacja będąca częścią systemu ONZ.

Deklaracja składa z liczącej sześć ustępów preambuły oraz 10 zasad regulujących prawa dziecka i dotyczących takich zagadnień jak: równość praw każdego dziecka (zasada 1), prawo do warunków zapewniających wszechstronny rozwój (zasada 2), prawo do nazwiska i obywatelstwa (zasada 3), prawo do opieki nad matką i dzieckiem (zasada 4), obowiązek specjalnej opieki nad dzieckiem upośledzonym (zasada 5), znaczenie miłości, zrozumienia i opieki rodzicielskiej (zasada 6), prawo do nauki, rozrywek i sportu (zasada 7), prawo do ochrony i pomocy (zasada 8), obowiązek ochrony przed zaniedbaniem, okrucieństwem i wyzyskiem (zasada 9) oraz prawo do ochrony przed dyskryminacją i wychowanie w duchu tolerancji (zasada 10).

Pomimo proklamowania przez Zgromadzenie Ogólne ONZ, Deklaracja nie była dokumentem wiążącym dla państw członkowskich ze względu na brak mechanizmu kontroli. Jednym ze skutków uchwalenia Deklaracji był wzrost aktywności UNICEF-u, który od 1961 roku przeznacza środki finansowe na kształcenie dzieci i młodzieży.

W 30. rocznicę uchwalenia Deklaracji Praw Dziecka, 20 listopada 1989, ZO ONZ przyjęło pierwszy prawnie wiążący dokument regulujący kwestię praw dziecka — Konwencję o Prawach Dziecka.

Przypisy

Nowa encyklopedia powszechna PWN. Red. Barbara Petrozolin-Skowrońska. T. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1995, s. 44. ISBN 830111097X.
↑ Alfons Klafkowski: Prawo międzynarodowe publiczne. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 283. ISBN 8301004754.
Edmund Osmańczyk: Encyklopedia ONZ i stosunków międzynarodowych. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1982, s. 118-119. ISBN 83-214-0092-2.
Zgromadzenie Ogólne ONZ: Universal Children's Day (ang.). 14 grudnia 1954. [dostęp 2011-02-21].
Jelena Kondratiewa-Bryzik: Początek prawnej ochrony życia ludzkiego w świetle standardów międzynarodowych. Warszawa; Kraków: Wolters Kluwers Polska, 2009, s. 85-86. ISBN 978-83-7601-644-3.
Józef Krukowski: Kościół i państwo: podstawy relacji prawnych. Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL, 1993, s. 187. ISBN 8322803184.
Słownik wiedzy obywatelskiej. Red. Adam Łopatka. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 75.
Jolanta Szymańczak: Informacja 684. Konwencja o prawach dziecka ONZ. Biuro Studiów i Ekspertyz Kancelarii Sejmu. [dostęp 2011-02-21].
Red. Marian Szczepaniak: Prawa i obowiązki obywatelskie w Polsce i świecie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 452.

Linki zewnętrzne

Pełny tekst Deklaracji Praw Dziecka w serwisie Racjonalista.pl