Delta Renu i Mozy - Polski Serwis Naukowy

Delta Renu i Mozy

Delta trzech rzek: Renu, Mozy i Skaldy – położona w południowej Holandii oraz częściowo w Niemczech i Belgii i zajmuje obszar ok. 5700 km² . Jest częścią ważnych dróg rzecznych trzech żeglownych rzek łączących się na jej terenie poprzez system kanałów. Trzy główne odnogi Renu tworzące tą deltę to Waal, IJssel i Lek. Na jej obszarze znajdują się największe porty Belgii i Holandii – Rotterdam, Antwerpia (Belgia) oraz Amsterdam przez połączenie Kanałem Amsterdam- Ren. Innymi portami są Medemblik, Nijmegen, Terneuzen, Vlissingen.

Zelandia (niderl. Zeeland, w dialekcie miejscowym Zeêland) – prowincja leżąca na południowym zachodzie Holandii przy granicy z Belgią. Stolicą prowincji jest miasto Middelburg.

Delta – ujście rzeki w postaci kilku odnóg, tworzących obszar nizinny o charakterze bagiennym (np. Żuławy Wiślane w Polsce), przypominający kształtem grecką literę Δ (delta). Pochodzi od nazwy nadanej przez starożytnych Greków ujściu Nilu, które rzeczywiście przypomina tę literę.

Pozostałe większe miasta leżące na terenie delty:

Spijk

W 1953 roku po powodzi w prowincji Zelandia rozpoczęto na jej teranie budowę systemu tam przeciwpowodziowych (tzw. Plan Delta – Deltawerker). Tamy miały chronić południowo-zachodnia Holandię przed powodziami sztormowymi i oddzielić ujścia Skaldy Wschodniej, Mozę i Ren od Morza Północnego. łączna długość tam dochodzących do 40 metrów wysokości wynosi 30 km. Największymi tamami są: Haringvliet (dł. 4,5 km) z 17 śluzami, tamy na Skaldzie Wschodniej o długości 9 km, w cieśninach Brouwershavensche Gat i Veere.

Moza (franc. Meuse, hol. Maas) – rzeka płynąca przez terytorium Francji, Belgii i Holandii. Bierze źródła z Mont Faucilles w północno-wschodniej Francji, dalej płynie przez Lotaryngię. W Namur zasila ją Sambra. Następnie Moza skręca na wschód i płynie przez Ardeny, gdzie meandruje. Koło Liège skręca na północ. Stanowi granicę belgijsko-holenderską w Limburgii. W Holandii płynie na północ, a następnie na zachód. Tworzy wspólną deltę z odnogą Renu – Waal – i uchodzi do Morza Północnego w pobliżu Rotterdamu.

Lek – rzeka w południowej Holandii, będąca jedną z głównych odnóg Renu i stanowiąca kontynuację odnogi Dolny Ren. Rzeka rozpoczyna się w pobliżu miasta Wijk bij Duurstede, w miejscu gdzie od Dolnego Renu oddziela się ramię Kromme Rijn i płynie w kierunku zachodnim. W pobliżu wsi Kinderdijk Lek spotyka się z rzeką Noord, z którą tworzy Nową Mozę.

Delta-Plan skrócił linię brzegową Holandii o 700 km, przy okazji zwiększając powierzchnię użytków rolnych kraju o 10%. W delcie wybudowano m.in. sztuczną wyspę Neeltje Jans na Skaldzie Wschodniej, na której znajduje się muzeum Delta-Expo.

Literatura przedmiotu

Hendrik J.A. Berendsen, The Rhine-Meuse delta at a glance' wersja on line

Piet H. Nienhuis, Environmental History of the Rhine-Meuse Delta, Dordrecht 2008

Geology of the Netherlands, hrsg. von Theo E. Wong u.a., Amsterdam 2007

Linki zewnętrzne

Strona o delcie Renu