Demokratyczna Republika Konga

       Artykuł - Demokratyczna Republika Konga - pochodzi z Wikipedii (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Suplement
Łotwa
Łotwa (łot. Latvija, Republika Łotewska – Latvijas Republika) – państwo w Europie Północnej powstałe w 1918 roku. Jedno z państw nadbałtyckich. Członek Unii Europejskiej i NATO. Od strony lądowej graniczy z Litwą (453 km), Białorusią (141 km), Rosją (217 km) i Estonią (339 km). Łączna długość granic lądowych wynosi 1150 km, ponadto Łotwa posiada 531 km wybrzeża Morza Bałtyckiego. Łotwa jest członkiem Unii Europejskiej od 1 maja 2004 i NATO od 29 marca 2004, poza tym należy do ONZ, OBWE, Rady Europy oraz Rady Bałtyckiej i Rady Państw Morza Bałtyckiego.
Światowa Organizacja Handlu
Światowa Organizacja Handlu (ang. World Trade Organization (WTO)) – organizacja międzynarodowa z siedzibą w Genewie. WTO stanowi kontynuację Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu (GATT), została powołana w 1994 w Marrakeszu (Maroko), w ramach tzw. rundy urugwajskiej GATT.
Adwentyzm
Adwentyzm (łac. adventus – ‘przyjście’) – nurt wyznań chrześcijańskich obejmujący Kościoły protestanckie wywodzące się lub nawiązujące do amerykańskiego przebudzenia eschatologiczno-mesjanistycznego w łonie ewangelicznego chrześcijaństwa, któremu przewodził baptystyczny pastor William Miller. Cechą wyróżniającą doktrynę adwentystyczną spośród reszty protestantyzmu jest akcentowanie zbliżającego się powtórnego przyjścia Jezusa Chrystusa na Ziemię, które zakończy historię obecnego świata. Wyznawcy adwentyzmu to adwentyści.
Afryka
Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi, ma 30,316 mln km² powierzchni, czyli 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Zamieszkuje go 14% populacji Ziemi t.j. 950 mln ludzi (2008). Mówi się o nim, iż jest oryginalnie położony, gdyż przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.
Albania
Albania (Shqipëria, Republika Albanii – Republika e Shqipërise) – państwo w południowo-wschodniej Europie na Bałkanach, nad Morzem Adriatyckim. Graniczy z Grecją (282 km), Macedonią (151 km) oraz Kosowem (114 km) i Czarnogórą (173 km). Albania na zachodzie graniczy z morzem Adriatyckim i z morzem Jońskim na południowym zachodzie. Od Włoch oddziela ją cieśnina Otranto o szerokości ok. 72 km. Łączna długość granic lądowych wynosi 720 km, natomiast wybrzeża morskiego – 362 km.
Algieria
Algieria (al-Dżaza'ir, Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna – Al-Dżumhurijja al-Dżaza'irijja ad-Dimukratijja asz-Szabijja) – członek Unii Afrykańskiej, 11 co do wielkości państwo świata (drugie Afryki po Sudanie), położone w Afryce północnej nad Morzem Śródziemnym. Znaczną część obszaru Algierii zajmują wchodzące w skład Sahary pustynie oraz półpustynie.
Angola
Angola (Republika Angoli - República de Angola) – państwo w południowo-zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim, członek Unii Afrykańskiej. Sąsiaduje z Demokratyczną Republiką Konga, Namibią, Kongiem oraz Zambią. W przeszłości była kolonią portugalską. Posiada znaczne zasoby surowców naturalnych, w tym ropy naftowej i diamentów.
Antigua i Barbuda
Antigua i Barbuda (Antigua and Barbuda) to wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim, w archipelagu Małych Antyli (Ameryka Środkowa).
W skład tego państwa wchodzą wyspy: Antigua i Barbuda oraz Redonda.
Archipelag Sokotra
Sokotra – należący do Republiki Jemenu archipelag czterech wysp i wysepek na Oceanie Indyjskim, blisko Rogu Afryki, około 350 km na południe od Półwyspu Arabskiego. W 2003 roku został wpisany na listę rezerwatów biosfery, a w 2008 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Argentyna
Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię). Argentyna jest członkiem organizacji gospodarczej Mercosur.
Armenia
Armenia, Republika Armenii (Հայաստան - Hajastạn, Հայաստանի Հանրապետություն - Hajastani Hanrapetutjun) – państwo w Azji na Zakaukaziu. Armenia graniczy od północy z Gruzją, od południa z Iranem i z azerską eksklawą Nachiczewan, od wschodu z Azerbejdżanem, od zachodu z Turcją. Niepodległość uzyskała w 1991 r. w związku z rozpadem ZSRR. Armenia nie ma dostępu do morza. Stolicą Armenii jest obecnie Erywań, który jest też największym miastem w kraju. Od 1991 roku Armenia należy do Wspólnoty Niepodległych Państw.
Bahaizm
Bahaizm, Bahá'í – religia monoteistyczna, założona w Persji w XIX wieku przez Bahá'u'lláha, podkreślająca duchową jedność całej ludzkości[1]. Szacuje się, że obecnie na świecie jest około pięciu do sześciu milionów bahaitów w ponad 200 krajach i terytoriach[2]. Jako ruch religijny, bahaizm wyłonił się z babizmu.
Powiązane hasła:
Łotwa, Święta Helena (kolonia), Świadkowie Jehowy, Światowa Organizacja Handlu, Żelazo, .cd, 10 lipca, 30 czerwca, Adolphe Muzito, Adwentyzm, Afryka, Albania, Algieria, Angola, Antigua i Barbuda, Arabia Saudyjska, Archipelag Sokotra, Argentyna, Armenia, Australia, Austria, Bahaizm, Bahrajn, Bandundu (prowincja), Bangladesz, Baptyzm, Barbados, Belgia, Belize, Benin, Birma, Boliwia, Botswana, Brazylia, Brunei, Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego, Bułgaria, Bukavu, Burkina Faso, Burundi, Central Intelligence Agency, Ceuta, Chińska Republika Ludowa, Chile, Chorwacja, Cynk, Cypr, Czad, Czechy, Dżibuti, Dania, Dewiza, Diament, Diogo Cão, Dolne Uele, Domena najwyższego poziomu, Dominika, Dominikana, Egipt, Ekwador, Erytrea, Estonia, Etiopia, Fidżi, Filipiny, Finlandia, Flaga Demokratycznej Republiki Konga, Francja, Francuskie Terytoria Południowe i Antarktyczne, Frank kongijski, Góra Stanleya, Górna Katanga, Górne Lomami, Górne Uele, Gęstość zaludnienia, Gabon, Gambia, Geografia Demokratycznej Republiki Konga, Ghana, Godło Demokratycznej Republiki Konga, Grecja, Grenada, Gruzja, Gujana, Gwatemala, Gwinea, Gwinea Bissau, Gwinea Równikowa, Haiti, Henry Morton Stanley, Hiszpania, Holandia, Honduras, Hongkong, Hymn Demokratycznej Republiki Konga, Hymn państwowy, ISO 3166-1, Indie, Indonezja, Irlandia, Isla de Alborán, Islam, Islandia, Islas Chafarinas, Ituri (prowincja), Izrael, Język angielski, Język francuski, Język kongo, Język urzędowy, Jamajka, Japonia, Jednostka monetarna, Jemen, Jordania, Joseph Kabila, Kalwinizm, Kambodża, Kamerun, Kanada, Kananga, Kasai (prowincja), Kasai Wschodnie, Kasai Wschodnie (1966-2005), Kasai Zachodnie, Katanga (prowincja), Katar, Katolicyzm, Kenia, Kimbangizm, Kinszasa, Kirgistan, Kisangani, Kiwu Północne, Kiwu Południowe, Kościół Nowoapostolski, Kobalt, Kod telefoniczny, Koltan, Kolumbia, Komory, Kongo, Kongo (plemię), Kongo (rzeka), Kongo Belgijskie, Kongo Centralne, Korea Południowa, Kostaryka, Kuba, Kuwejt, Kwango, Kwilu, Laurent-Désiré Kabila, Leopold II Koburg, Lesotho, Liberia, Libia, Liczba ludności, Liechtenstein, Lista państw świata według liczby ludności, Lista państw świata według powierzchni, Litwa, Lomami, Lualaba, Lubumbashi, Luksemburg, Lulua, Lusaka, Macedonia, Madagaskar, Madera, Mai-Ndombe, Majotta, Makau, Malawi, Malediwy, Malezja, Mali, Malta, Mangan, Maniema, Maroko, Matadi, Mauretania, Mauritius, Mbandaka, Mbuji-Mayi, Meksyk, Melilla, Metodyzm, Międzynarodowy kod samochodowy, Mołdawia, Mobutu Sese Seko, Mongala, Mongolia, Mozambik, Namibia, Nepal, Niemcy, Niepodległość, Niger, Nigeria, Nikaragua, Norwegia, Nowa Zelandia, Ocean Atlantycki, Oman, Organizacja Narodów Zjednoczonych, Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa, Państwa nieuznawane, Pakistan, Paleolit, Panama, Papua-Nowa Gwinea, Paragwaj, Patrice Lumumba, Peñón de Alhucemas, Peñón de Vélez de la Gomera, Perejil, Peru, Pole powierzchni, Polska, Portugalia, Prawa człowieka, Premierzy Demokratycznej Republiki Konga, Prezydenci Demokratycznej Republiki Konga, Protestantyzm, Prowincja Równikowa, Prowincja Równikowa (1966-2005), Prowincja Wschodnia (Demokratyczna Republika Konga), Republika, Republika Środkowoafrykańska, Republika Chińska, Republika Południowej Afryki, Republika Zielonego Przylądka, Reunion, Rumunia, Rwanda, Słowacja, Słowenia, Sahara Zachodnia, Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny, Salwador, Sankuru, Senegal, Seszele, Sierra Leone, Singapur, Somalia, Somaliland, Srebro, Sri Lanka, Stany Zjednoczone, Stolica, Strefa czasowa, Suahili, Suazi, Sudan, Surinam, Szwajcaria, Szwecja, Tajlandia, Tanganika (prowincja), Tanzania, Terytorium zależne, The World Factbook, Togo, Tonga, Trynidad i Tobago, Tshopo, Tshuapa, Tunezja, Turcja, Ubangi Północne, Ubangi Południowe, Uganda, Ukraina, Unia Afrykańska, Uniwersalny czas koordynowany, Urugwaj, Ustrój polityczny, Vacatio legis, Węgiel kamienny, Węgry, Władca, Włochy, Wenezuela, Wielka Brytania, Wietnam, Wolne Państwo Kongo, Wspólnota Europejska, Wspólnota Rozwoju Afryki Południowej, Wybrzeże Kości Słoniowej, Wyspy Świętego Tomasza i Książęca, Wyspy Kanaryjskie, Wyspy Rozproszone, Wyspy Salomona, Wyspy Selvagens, XIX wiek, XVIII wiek, XVI wiek, Złoto, Zair, Zambia, Zielonoświątkowcy, Zimbabwe, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich,
République démocratique du Congo
Demokratyczna Republika Konga
Flaga Demokratycznej Republiki Konga
Godło Demokratycznej Republiki Konga
Flaga Demokratycznej Republiki Konga Godło Demokratycznej Republiki Konga
Dewiza: (fr.) Démocratie-Justice-Travail
(Demokracja-Sprawiedliwość-Praca)
Hymn: Debout Kongolaise
Położenie Demokratycznej Republiki Konga
Język urzędowy francuski i kongo
Stolica Kinszasa
Ustrój polityczny republika
władca prezydent Joseph Kabila
Szef rządu premier Adolphe Muzito
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
12. na świecie
2 344 858 km²
77 810 km² (3,32%)
Liczba ludności (2008)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
18. na świecie
66 515 000[2]
28 osób/km²
Jednostka monetarna frank kongijski (CDF)
Niepodległość od Belgii
30 czerwca 1960
Strefa czasowa UTC od +1 do +2
Kod ISO 3166 CD
Domena internetowa .cd
Kod samochodowy CD
Kod telefoniczny +243
Mapa Demokratycznej Republiki Konga
1  Dane szacunkowe na lipiec 2008 roku, podane za CIA The World Factbook (źródło:CIA) (ang.)

Demokratyczna Republika Konga (fr. République démocratique du Congo) – trzecie pod względem wielkości państwo Afryki, położone w jej środkowej części, w dorzeczu rzeki Kongo, u której ujścia posiada 37 km dostępu do Oceanu Atlantyckiego. Nazwa, oznaczająca myśliwy, pochodzi od ludu Bakongo. W okresie kolonialnym DR Konga występowała jako Wolne Państwo Kongo (do 1908) i Kongo Belgijskie (do 1960), a po uzyskaniu niepodległości w latach 1971-1997 jako Zair. Dla odróżnienia od sąsiadującej Republiki Konga (Kongo-Brazzaville), DR Konga występowała również jako Kongo-Léopoldville, a obecnie po zmianie nazwy stolicy, jako Kongo-Kinszasa.

Największe miasta kraju: Kinszasa, Lubumbashi, Mbuji-Mayi, Kisangani, Kananga. Kraj zamieszkuje 250 grup etnicznych. Największe to Kongo, Luba i Mongo.

Spis treści

  • 1 Geografia
  • 2 Podział administracyjny
  • 3 Historia
  • 4 Gospodarka
  • 5 Demografia
    • 5.1 Religie
  • 6 Przypisy
  • 7 Linki do innych stron:

Geografia

Information icon.svg Osobny artykuł: Geografia Demokratycznej Republiki Konga.
  • Położenie geograficzne – 0°00'N 25°00'E
  • Długość granic lądowych – 10 744 km:
    • Angola – 2511 km
    • Burundi – 237 km
    • Republika Środkowoafrykańska – 1577 km
    • Kongo – 2410 km
    • Rwanda – 217 km
    • Sudan – 628 km
    • Tanzania – 473 km
    • Uganda – 765 km
    • Zambia – 1930 km
  • Długość wybrzeża – 37 km
  • Najwyższy punkt – Szczyt Małgorzaty (Pic Marguerite) na Górze Stanleya (Mount Ngaliema, Mount Stanley) (5110 m n.p.m.)
  • Najniższy punkt – Ocean Atlantycki 0 m n.p.m.

Dżungla pokrywa większość rozległej, nisko położonej kotliny, która obniża się w kierunku Atlantyku na zachodzie. Obszar ten otoczony płaskowyżami łączy się z sawannami na południu i południowym zachodzie, górami na zachodzie i stepami przekraczającymi na północy rzekę Kongo. Wysokie góry są na wschodnim krańcu kraju.

Podział administracyjny

Do roku 2005 włącznie kraj dzielił się na 11 prowincji:

  • Bandundu
  • Dolne Kongo
  • Prowincja Równikowa
  • Kasai Zachodnie
  • Kasai Wschodnie
  • Katanga
  • Kinszasa
  • Maniema
  • Kiwu Północne
  • Prowincja Wschodnia
  • Kiwu Południowe

Nowa konstytucja z lutego 2006 roku wprowadziła z 36 miesięcznym okresem vacatio legis podział kraju na 25 prowincji oraz rejon stołeczny:

Podział od 2006
  1. Kinszasa (rejon stołeczny)
  2. Kongo Centralne
  3. Kwango
  4. Kwilu
  5. Mai-Ndombe
  6. Kasai
  7. Lulua
  8. Kasai Wschodnie
  9. Lomami
  10. Sankuru
  11. Maniema
  12. Kiwu Południowe
  13. Kiwu Północne
  14. Ituri
  15. Górne Uele
  16. Tshopo
  17. Dolne Uele
  18. Ubangi Północne
  19. Mongala
  20. Ubangi Południowe
  21. Prowincja Równikowa
  22. Tshuapa
  23. Tanganika
  24. Górne Lomami
  25. Lualaba
  26. Górna Katanga

Historia

Główne języki Bantu: Kongo, Lingala, Tshiluba i Suahili ( Swahili).
Kinszasa

Pierwsze ślady obecności człowieka na terenie DR Konga pochodzą z okresu paleolitu. W okresie przedkolonialnym powstały tu liczne państwa plemienne, częściowo zjednoczone w federacji Kuby. W XVI wieku na południu kraju powstało państwo Luba. Szczyt rozwoju obu państw przypadł na XVIII wiek.

Pierwszym Europejczykiem, który dotarł do Konga był w 1482 portugalski żeglarz Diogo Cão. Portugalia nawiązała stosunki dyplomatyczne z królem Konga. Wpływy Europejczyków wzrosły w XIX wieku gdy belgijski król Leopold II sfinansował wyprawę Henry'ego Mortona Stanleya wzdłuż rzeki Kongo mającą na celu ustanowienie tam jego władzy. Podczas konferencji w Berlinie (1884-1885) uznano Leopolda suwerenem Wolnego Państwa Kongo. W 1908 Leopold scedował Kongo państwu belgijskiemu i od tego momentu stało się ono oficjalnie kolonią pod nazwą Kongo Belgijskie.
Belgia przyznała niepodległość DR Konga 30 czerwca 1960. Natychmiast wybuchła wojna domowa, a bogate w surowce mineralne prowincje: Katanga i Kasai dokonały secesji. Na początku 1961 oddziały wierne generałowi Josephowi Mobutu zabiły premiera Patrice Lumumbę, schwytanego w grudniu 1960. Przy pomocy ONZ została zażegnana secesja Katangi (1962) i Kasai (1963).W 1965 władzę przejął gen. Mobutu i w 1971 zmienił nazwę kraju na Zair a swoje nazwisko na Mobutu Sese Seko. Mobutu w polityce międzynarodowej zbliżył się do USA, występując przeciw wspieranemu przez ZSRR sąsiadowi — Angoli. Nieudolność rządów i korupcja doprowadziły do załamania gospodarki.
W maju 1997 Mobutu został obalony przez Laurenta Kabilę, który przywrócił starą nazwę państwa. Sytuacja w kraju pozostała jednak nadal niestabilna i już w sierpniu 1998 wybuchła rebelia wspierana przez Rwandę i Ugandę. Pomoc Kabili zaoferowały: Angola, Namibia i Zimbabwe. 10 lipca 1999 6 krajów afrykańskich biorących udział w konflikcie podpisało w Lusace porozumienie pokojowe kończące konflikt. W styczniu 2001 został zastrzelony Laurent Kabila, a urząd prezydenta objął jego syn Joseph Kabila. Wojna domowa doprowadziła do bardzo złej sytuacji politycznej i gospodarczej kraju. Partyzanci bogacą się na nielegalnym wydobyciu koltanu. Sytuacja ludności cywilnej jest bardzo dramatyczna. Jako podaje raport (grudzień 2000) organizacji Oxfam, która zajmuje się ochroną praw człowieka: „Są ponad dwa miliony uchodźców, z czego 50% ze wschodu – około 37% ludności; około 18,5 mln ludzi nie ma dostępu do jakiejkolwiek pomocy lekarskiej. W 50-milionowym kraju jest 2056 lekarzy, z tego 930 w Kinszasie. (...) 2,5 mln ludzi żyje za mniej niż jednego dolara dziennie. W niektórych rejonach na wschodzie ludzie muszą żyć za 18 centów dziennie. 80% rodzin obu prowincji Kivu było w ciągu ostatnich pięciu lat wysiedlanych. Jest powyżej 117 tysięcy żołnierzy-dzieci, z ostatnio rekrutowanych żołnierzy ponad 15% to młodzież poniżej 18 lat, duża część nie ukończyła 12 lat. Oficjalnie 800-900 tys. dzieci jest zakażonych AIDS”. Dwa lata później relacja Reutersa (8 sierpnia 2002) przedstawia jeszcze bardziej dramatyczną sytuację (za GW): „Kanibalizm, gwałty, tortury i porwania były stosowane jako broń w niedawnych walkach w Kongu – twierdzi ONZ. Organizacja przeprowadziła dochodzenie w sprawie wydarzeń, które miały miejsce w dżungli północno-wschodniego Konga. Jak ustalono, sprawcami tortur i gwałtów byli bojownicy popieranego między innymi przez Ugandę Ruchu Wyzwolenia Konga. Wycinali serca i inne organy swoich ofiar i kazali rodzinom je zjeść. Jedną małą dziewczynkę zabito, pocięto na małe kawałki i zjedzono – mówiła rzeczniczka ONZ Patricia Tome. W wojnie, która wybuchła w 1996 r., gdy sąsiedzi Konga postanowili obalić dyktatora Mobutu Sese Seko, w ciągu ostatnich czterech lat zginęło około 2 mln osób.”

Gospodarka

Linia kolejowa Matadi – Kinszasa.

Członek Wspólnoty Rozwoju Afryki Południowej. Rzeka Kongo i jej dopływy stanowią szkielet gospodarki, w tym transportu. Gospodarka oparta na górnictwie i rolnictwie. Eksploatuje się lasy oraz rudy miedzi, kobalt (1. miejsce na świecie), mangan, cynk, cynę, żelazo, diamenty, złoto, srebro, węgiel kamienny, ropę naftową. Rozwinięty przemysł hutniczy, petrochemiczny, spożywczy, włókienniczy, cementowy oraz produkcja energii elektrycznej z hydroelektrowni. Rybołówstwo morskie i śródlądowe. DRK słynie z produkcji bawełny, kawy, kakao oraz herbaty.

Demografia

Ewolucja demograficzna pomiędzy 1961 i 2003 (dane FAO, 2005). Ludność w tysiącach osób.

Mimo swej wielkości kraj jest słabo zaludniony (20 os./km², tak samo jak Brazylia, podczas gdy mająca podobną część kraju zalesioną Indonezja ma 100 os./km²), ludność skupia się na płaskowyżach, na sawannie, przy rzekach i jeziorach, natomiast porośnięte tropikalną dżunglą północ i centrum kraju są prawie niezamieszkane. Exodus ludności wiejskiej zwiększył populacje miast, a przede wszystkim stolicy.

Wielkie aglomeracje to Kinshasa (8 milionów mieszkańców), Lubumbashi, Kisangani, Mbuji-Mayi, Kananga, Mbandaka i Bukavu.

Religie

  • Protestantyzm - 45%
    • Zielonoświątkowcy - 7,9%
    • Kościół Nowoapostolski - 2,8%
    • Kalwinizm - 2,4%
    • Baptyzm - 2%
    • Metodyzm - 2%
    • Kościół Uczniów Chrystusa - 1,4%
    • Adwentyzm - 1,1%
  • Katolicyzm - 38,7%
  • Kimbangizm - 10,8%
  • religie lokalne - 2,4%
  • Świadkowie Jehowy - 1,4%
  • Islam - 1,1%
  • Bahaizm - 0,4%

[1]

Przypisy

  1. ↑ [1] Dane statystyczne zaczerpnięto z książki Patricka Johnstona i Jasona Mandryka pt. "Operation World", oraz z innych źródeł.

Linki do innych stron:

  • Afrykańscy Pigmeje Kultura i fotografie pierwszych mieszkańców Afryki
  • Artykuł o nielegalnym handlu kongijskim tantalem
  • Artykuł o masowych gwałtach w Demokratycznej Republice Konga.
Suplement C.D.
Algieria
Algieria (al-Dżaza'ir, Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna – Al-Dżumhurijja al-Dżaza'irijja ad-Dimukratijja asz-Szabijja) – członek Unii Afrykańskiej, 11 co do wielkości państwo świata (drugie Afryki po Sudanie), położone w Afryce północnej nad Morzem Śródziemnym. Znaczną część obszaru Algierii zajmują wchodzące w skład Sahary pustynie oraz półpustynie.
Angola
Angola (Republika Angoli - República de Angola) – państwo w południowo-zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim, członek Unii Afrykańskiej. Sąsiaduje z Demokratyczną Republiką Konga, Namibią, Kongiem oraz Zambią. W przeszłości była kolonią portugalską. Posiada znaczne zasoby surowców naturalnych, w tym ropy naftowej i diamentów.
Antigua i Barbuda
Antigua i Barbuda (Antigua and Barbuda) to wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim, w archipelagu Małych Antyli (Ameryka Środkowa).
W skład tego państwa wchodzą wyspy: Antigua i Barbuda oraz Redonda.
Archipelag Sokotra
Sokotra – należący do Republiki Jemenu archipelag czterech wysp i wysepek na Oceanie Indyjskim, blisko Rogu Afryki, około 350 km na południe od Półwyspu Arabskiego. W 2003 roku został wpisany na listę rezerwatów biosfery, a w 2008 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Argentyna
Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię). Argentyna jest członkiem organizacji gospodarczej Mercosur.
Armenia
Armenia, Republika Armenii (Հայաստան - Hajastạn, Հայաստանի Հանրապետություն - Hajastani Hanrapetutjun) – państwo w Azji na Zakaukaziu. Armenia graniczy od północy z Gruzją, od południa z Iranem i z azerską eksklawą Nachiczewan, od wschodu z Azerbejdżanem, od zachodu z Turcją. Niepodległość uzyskała w 1991 r. w związku z rozpadem ZSRR. Armenia nie ma dostępu do morza. Stolicą Armenii jest obecnie Erywań, który jest też największym miastem w kraju. Od 1991 roku Armenia należy do Wspólnoty Niepodległych Państw.
Bahaizm
Bahaizm, Bahá'í – religia monoteistyczna, założona w Persji w XIX wieku przez Bahá'u'lláha, podkreślająca duchową jedność całej ludzkości[1]. Szacuje się, że obecnie na świecie jest około pięciu do sześciu milionów bahaitów w ponad 200 krajach i terytoriach[2]. Jako ruch religijny, bahaizm wyłonił się z babizmu.
Bahrajn
Bahrajn, Królestwo Bahrajnu (Al-Bahrajn, Mamlakat al-Bahrajn) – niewielkie państwo położone w Azji na archipelagu w Zatoce Perskiej. W roku 1971 uzyskało niepodległość. Od lat 30. XX wieku wydobywa się tam ropę naftową, a uzyskane dochody inwestuje na miejscu. Od 2002 roku emir Bahrajnu używa tytułu "król".
Bandundu (prowincja)
Bandundu – w latach 1966-2005 prowincja w Demokratycznej Republice Konga (w latach 1971-1997 znanej jako Zair) o powierzchni 295.658 km², zamieszkana w 1998 roku przez 5,2 mln. osób. Stolicą było miasto Bandundu. Na mocy konstytucji z 2006 roku prowincja Bandundu została z trzyletnim okresem vacatio legis podzielona na trzy mniejsze prowincje: Kwilu, Kwango i Mai-Ndombe.
Bangladesz
Bangladesz, Ludowa Republika Bangladeszu (beng. গনপ্রজাতন্ত্রী বাংলােদশ) – państwo w Azji Południowej, położone nad Zatoką Bengalską i graniczące z Indiami i Birmą. Jedno z najgęściej zaludnionych i zarazem najbiedniejszych państw świata. Stolicą Bangladeszu jest Dhaka (dawna Dakka) z 10,5 mln mieszkańców.
Baptyzm
Baptyzm – nurt chrześcijaństwa należący do protestantyzmu, akcentujący indywidualizm w relacji do Boga i nadrzędną rolę Pisma Świętego (39 ksiąg Starego Testamentu). Zbawienie nie jest według baptystów osiągalne na podstawie uczynków, lecz jedynie łaską Boga przez osobistą wiarę w zbawcze dzieło odkupienia z grzechu poprzez ofiarę Jezusa Chrystusa. Baptyści udzielają chrztu wyłącznie tym, którzy świadomie wyrażają żal za grzechy i wyznają wiarę w Chrystusa. Akcentują autonomię poszczególnych zborów, są też zwolennikami rozdziału kościoła i państwa. Większość baptystów reprezentuje ewangelikalne chrześcijaństwo, choć wielu wybitnych baptystów i niektóre denominacje baptystyczne przynależą do liberalnego lub modernistycznego typu protestantyzmu.
Belgia
Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.
Belize
Belize (do 1973 Honduras Brytyjski) – państwo w Ameryce Środkowej leżące na półwyspie Jukatan, nad Morzem Karaibskim, od północy graniczące z Meksykiem (długość granicy 250 km), a na zachodzie z Gwatemalą (266 km).
Birma
Birma[1] (Myanmar, Mianma, Związek Birmański – Związek Myanmar) – państwo położone w Azji Południowo-Wschodniej, nad Zatoką Bengalską i Morzem Andamańskim. Graniczy z Bangladeszem, Indiami, Chińską Republiką Ludową, Laosem i Tajlandią. Większe miasta: Rangun, Mandalaj, Basejn.
Boliwia
Boliwia, Wielonarodowe Państwo Boliwii[1] (hiszp. Bolivia, Estado Plurinacional de Bolivia[2]) – państwo na kontynencie południowoamerykańskim. Graniczy z Brazylią na północy i wschodzie, Paragwajem i Argentyną na południu oraz z Chile i Peru na zachodzie. Państwo nie posiada dostępu do morza.
Botswana
Botswana, Republika Botswany (ang. Republic of Botswana, tswana Lefatshe la Botswana) – państwo w południowej Afryce, bez dostępu do morza. Graniczy z Namibią (dł. granicy 1360 km), RPA (1840 km), Zimbabwe (813 km) i Zambią (<1 km). Do 1966 Botswana była brytyjskim protektoratem pod nazwą Beczuana, dziś członek Unii Afrykańskiej.
Brazylia
Brazylia (pełna nazwa: Federacyjna Republika Brazylii; port. Brasil, República Federativa do Brasil) – największe pod względem powierzchni i liczby mieszkańców państwo Ameryki Południowej.
Brunei
Brunei Darussalam (IPA: [bruˈnaj]), oficjalnie Państwo Brunei, Siedziba Pokoju (malajski: Negara Brunei Darussalam, Jawi: برني دارالسلام ) – państwo położone w Południowo-Wschodniej Azji, na północnym wybrzeżu wyspy Borneo. Brunei graniczy z Malezją. Ma dostęp do Morza Południowochińskiego.
Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego
Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego (Współrzędne: 6°00'S 71°30'E / -6, 71.5) (ang. British Indian Ocean Territory) - terytorium zależne Wielkiej Brytanii, obejmujące archipelag Wysp Czagos (ang. Chagos), z których największa to Diego Garcia (7°20'S 72°25'E / -7.333, 72.417).
Bułgaria
Bułgaria, Republika Bułgarii (България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.
Bukavu
Bukavu (do 1966 Costermansville) – miasto we wschodniej części Demokratycznej Republiki Konga, stolica prowincji Kiwu Południowe, port nad jeziorem Kiwu, w pobliżu wypływu rzeki Ruzizi. Około 250 tys. mieszkańców. Bukavu to miasto, które kiedyś Europejscy określili jako "Szwajcaria Afryki", gdyż warunki klimatyczne sprzyjały ich pobytom. Temperatura waha się w granicach od 12 w nocy do 25 w dzień; zawsze wieje wiatr (jezioro Kivu). Bukavu to także miejscowość, gdzie żyje ze sobą wiele grup etnicznych np. Bashi (największa należąca do plemienia Bantu), Barega, Batembo. Bukavu to miasto, gdzie znajdujemy tę elitarną w całej środkowej Afryce szkołę College Alfajiri (inna jej nazwa College Notre Dame de la Victoire CNDV) pod opieką Ojców Jezuitów (mieści w dzielnicy Nguba); znajdujemy także Athenee d'Ibanda, Lycee Wima, ISDR – Institut Superieur de Developpement Rural; kościoły m.in. Św. Piotra Claver (w dzielnicy Nguba), widoczny na zdjęciu wizytówka Bukavu Katedra z Bukavu (w dzielnicy Nyawera), dom rekolekcyjny Amani (w dzielnicy Muhumba). Bukavu to także miasto, które dało pierwszą burmistrz Mme Marie Chimonge w historii prawdopodobnie całego kraju Zair (obecnie Rep. Dem. Kongo).
^ na górę



(C) by Polski Serwis Naukowy 1999-2010 - www.naukowy.pl dawniej: www.servis.pl)

Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group



Theme w niewielkim stopniu oparty na: xandgreen created by spleen & Programosy modified v0.3 by warna