Denga - Polski Serwis Naukowy

Rozmieszczenie gorączki denga na świecie w 2006. Czerwony: epidemiczna gorączka denga. Niebieski: Aedes aegypti

Denga' – potencjalnie śmiertelna wirusowa choroba odzwierzęca, przyjmująca postać gorączki krwotocznej występująca u ludzi i niektórych małp. Patogenem odpowiedzialnym za wywołanie choroby są wirusy dengi z rodziny Flaviviridae, przenoszone przez komary z rodzaju Aedes, głównie Aedes albopictus i Aedes aegypti. Do głównych objawów poza wysoką gorączką należą silne bóle i sztywność stawów. Występuje endemicznie w strefie subtropikalnej i tropikalnej. Ze względu na brak szczepionki i skutecznych leków antywirusowych możliwe jest tylko leczenie objawowe.

Aedes albopictus – inwazyjny, szybko rozprzestrzeniający się gatunek owada z rodziny komarowatych (Culicidae), jeden z najbardziej rozpowszechnionych i najliczniej występujących komarów na całym obszarze Azji Południowo-Wschodniej, a jednocześnie najważniejszy z punktu widzenia mikrobiologii lekarskiej wektor, czyli gatunek roznoszący arbowirusy. Został zawleczony przez ludzi na inne kontynenty zagrażając ludziom takimi chorobami, jak chikungunya, denga, żółta febra, gorączka Zachodniego Nilu i japońskie zapalenie mózgu. W 1975 pojawił się na południu Europy i systematycznie przesuwa się na północ i zachód, zasiedlając kolejne kraje. Dotychczas nie stwierdzono jego występowania w Polsce.

Trombocyt – podłużna komórka pozbawiona jądra odgrywająca u większości kręgowców istotną rolę w procesach krzepnięcia krwi. U człowieka zwana także płytką krwi lub czasem płytką Bizzozera.

Etiologia

Stwierdzono 4 typy serologiczne wirusów denga.

I - występujący w obu pasach podzwrotnikowych i pasie zwrotnikowym.

II - występujący w pasie zwrotnikowym

III - w Indiach, na Filipinach i płd.wsch. Azji

IV - Indie i Filipiny.

Epidemiologia

Choroba występuje endemicznie w krajach strefy tropikalnej i subtropikalnej, głównie w Azji, Afryce i na wyspach południowego Pacyfiku. Pojedyncze przypadki zarażeń u ludzi odnotowano także w niektórych stanach USA. W Polsce spotyka się przypadki „importowane” z rejonów endemicznych. Łańcuch epidemiczny stanowią : człowiek lub niektóre gatunki małp oraz komary z rodzaju Aedes. Nie dochodzi do zakażeń człowiek-człowiek. W latach 2000-2002 wystąpiły masowe zachorowania na Filipinach, w Indonezji, w obu Amerykach i na Karaibach.

Karaiby (Wyspy Karaibskie; dawniej: Indie Zachodnie) – rejon pomiędzy kontynentami Ameryk. Nazwa pochodzi od Indian nazywanych Karaibami (Carib, Caraïbes), którzy niegdyś zamieszkiwali część Karaibów określaną dziś jako Małe Antyle.

Patogeneza

Zakażenie wirusami denga przebiega najczęściej bezobjawowo. W przypadkach klinicznie pełnoobjawowych dochodzi do rozwoju jednej z trzech postaci: postaci klasycznej, łagodniejszej postaci atypowej lub najcięższej - gorączki krwotocznej.

Objawy

nagła gorączka

silne bóle głowy i stawów

szybki spadek liczby płytek krwi

wysypka

ból gałek ocznych

Rozpoznanie

Rozpoznanie dengi klasycznej jest zazwyczaj trudne poza terenami endemicznymi. Potwierdzeniem rozpoznania jest izolacja wirusa, a także zwiększenie stężenia swoistych przeciwciał. Różnicować należy z grypą i stanami rzekomogrypowymi, zimnicą oraz zespołami toksycznymi.

Leczenie

W klasycznej dendze leczenie jest wyłącznie objawowe. W gorączce krwotocznej stosuje się leki zapobiegające skazie krwotocznej oraz leczenie przeciwwstrząsowe.

Zapobieganie

Polega przede wszystkim na zwalczaniu komarów. Opracowywana atenuowana szczepionka przeciw dendze znajduje się w fazie testów laboratoryjnych.

Przypisy

Moutailler et al. Recently introduced Aedes albopictus in Corsica is competent to Chikungunya virus and in a lesser extent to dengue virus. „Tropical Medicine & International Health”. 9 (14). S. 1105-1109. doi:10.1111/j.1365-3156.2009.02320.x (ang.).
Chester G. Moore, Carl J. Mitchell. Aedes albopictus in the United States: Ten-Year Presence and Public Health Implications. „Emerging Infectious Diseases”. 3 (3), 1997 (ang.).

Bibliografia

"Choroby zakaźne i pasożytnicze" pod redakcją Zdzisława Dziubka

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.