Derry - Polski Serwis Naukowy

przekierowanie z „Derry”. Zapoznaj się również z: inne znaczenia słowa Derry.

Ten artykuł dotyczy miasta w Irlandii Północnej. Zapoznaj się również z: Londonderry – hrabstwo w Irlandii Północnej oraz Londonderry – miejscowość w Anglii.

Mural w Derry

Zamalowywanie oficjalnej nazwy

Londonderry (Derry, irl. Doire lub Doire Cholm Chille) – miasto w hrabstwie o tej samej nazwie w Irlandii Północnej, nad rzeką Foyle. Obecnie drugie co do wielkości miasto Irlandii Północnej (84 tys. mieszkańców).

Irlandia (irl. Éire [ˈeːɾʲə]; ang. Ireland) – państwo w Europie Zachodniej, od 1973 państwo członkowskie Wspólnoty Europejskiej. Zajmuje większość terytorium wyspy o tej samej nazwie.

Kolumba, Kolumban z Iony, scs. Prepodobnyj Kołumba, igumien Ionskij (ur. 7 grudnia 521 w Gartan, hrabstwie Donegal, zm. 9 czerwca 597 na wyspie Iona) – opat i misjonarz, święty Kościoła katolickiego, prawosławny święty mnich.

Pierwsze wzmianki dotyczące miasta dotyczą założenia w 546 roku klasztoru przez św. Columba.

Pierwotna nazwa - nadal używana lokalnie - głównie przez katolików oraz w Irlandii to Derry. Według rady miejskiej, oficjalną nazwą jest Derry, natomiast decyzja Sądu Najwyższego uznaje Londonderry za legalną nazwę. Miasto zostało w 1611 roku zasiedlone przez protestantów z Londynu i zmieniono jego nazwę na Londonderry. Nazwa ta, zgodnie z zaleceniami rządu brytyjskiego, jest nazwą oficjalną i widnieje na wszystkich brytyjskich mapach. Pomimo tego faktu, w 1984 nazwę lokalnych władz zmieniono na Derry City Council, a na początku 2003 zdominowane przez katolików władze miasta rozpoczęły proces powrotnej zmiany nazwy miasta na Derry, co jest przedmiotem sporu. Protestancka część społeczności operuje wyłącznie nazwą Londonderry.

Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół rzymskokatolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.

Protestantyzm — jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.

Od kilku lat wszystkie media używają nazw Derry i Londonderry na przemian. Także na autobusach i pociągach można zobaczyć np. w poniedziałek - "Derry" a we wtorek - "Londonderry". Wjeżdżając do miasta samochodem nie wiemy nawet czy już jesteśmy w jego granicach czy jeszcze nie, gdyż nie ma tablic informacyjnych. Były one nagminnie wyrywane przez ludzi którym nie podobała się nazwa na nich zamieszczona, więc zrezygnowano z montowania ich na rogatkach miasta całkowicie. Wiele dzielnic jest oznaczonych malowanymi krawężnikami. Protestanci malują je w barwy flagi brytyjskiej tj. niebiesko-biało-czerwono.

Interferencja (łac. inter – między + ferre – nieść) to zjawisko nakładania się fal prowadzące do zwiększania lub zmniejszania amplitudy fali wypadkowej. Interferencja zachodzi dla wszystkich rodzajów fal, we wszystkich ośrodkach, w których mogą rozchodzić się dane fale. W ośrodkach nieliniowych oprócz interferencji zachodzą też inne zjawiska wywołane nakładaniem się fal, w ośrodkach liniowych fale ulegając interferencji spełniają zasadę superpozycji.

Hrabstwo Londonderry, hrabstwo Derry (irl. Contae Dhoire lub Doire - "drewno dębowe") – jedno z sześciu hrabstw położonych na wyspie Irlandii w prowincji Ulster, wchodzących w skład brytyjskiej Irlandii Północnej. Położone w północnej części wyspy. Hrabstwo graniczy z hrabstwem Donegal (Republika Irlandii) na zachodzie, Tyrone na południowym zachodzie, Antrim na wschodzie, oraz z Armagh przez Lough Neagh na południu.

W 1689 r. protestancką ludność Londonderry zaatakowała armia katolicka - mieszkańcy odparli atak dzięki mocnym murom obronnym otaczającym miasto. Wydarzenie to jest corocznie upamiętniane przez marsze protestantów, prowokujące konflikty z katolikami.

W 1969 r. mieszkańcy Bogside (dzielnica katolicka) zostali zaatakowani przez protestanckie bojówki UVF. Doszło do krwawych starć, w które włączyła się armia i policja (tzw. "Bitwa o Bogside").

Bogside (irl. Taobh an Bhogaigh) jest dzielnicą Londonderry w Północnej Irlandii zamieszkaną w głównej mierze przez irlandzkich katolików. Osiedle znajduje się poza obrębem murów miejskich.

Województwo kujawsko-pomorskie - jedno z 16 województw leżące w północnej części Polski centralnej. Zostało utworzone w 1999 z dawnych województw: bydgoskiego, włocławskiego i toruńskiego. W pierwotnym projekcie sejmowym region ten miał się stać częścią wielkiego województwa pomorskiego, na skutek protestów mieszkańców zrezygnowano jednak z tych planów. Siedzibą wojewody i urzędu wojewódzkiego jest Bydgoszcz. Siedzibą zarządu województwa, sejmiku wojewódzkiego i urzędu marszałkowskiego jest Toruń. [2]

30 stycznia 1972 r. w Bogside miała również miejsce tzw. krwawa niedziela.

Ciekawostka

W mieście nadaje publiczna stacja radiowa o nazwie BBC Radio 2 na 88.7 FM. W wyniku interferencji fal radiowych stacja jest słyszana na częstotliwości toruńskiego Radia GRA na 88.8 FM w Lipnie w województwie kujawsko-pomorskim.

Na mapach: 54°59′45″N 7°18′26″W / 54.99583, -7.30722

Londonderry – wieś w Anglii, w hrabstwie North Yorkshire, w dystrykcie Hambleton. Leży 47 km na północny zachód od miasta York i 323 km na północ od Londynu.

Język irlandzki, język iryjski (Gaeilge) – język z grupy goidelskiej (q-celtyckiej) języków celtyckich. Język narodowy Irlandczyków uznany został za język urzędowy niepodległej Irlandii (obok angielskiego). Około 1,6 miliona anglojęzycznych mieszkańców Irlandii posiada jakąkolwiek znajomość swojego języka narodowego, wyniesioną głównie ze szkolnych lekcji. Na co dzień jako języka narodowego i ojczystego używa go ok. 480 tysięcy osób, głównie w północno-zachodnich regionach kraju (zwłaszcza w Connemarze i Donegalu).

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Londonderry

Przypisy

Praca zbiorowa: Oxford - Wielka Historia Świata. Średniowiecze. Na Wyspach Brytyjskich. Karolingowie. T. 16. Poznań: Polskie Media Amer.Com, 2006, s. 12. ISBN 83-7425-568-4.
Derry City Council, Re Application for Judicial Review (2007), NIQB 5 (25 stycznia 2007) (ang.)
Stroke City to remain Londonderry (ang.)