Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Badanie WHO: Polacy palą, choć wiedzą, że to szkodzi
W Polsce pali co trzeci mężczyzna i co piąta kobieta, choć większość wie o związku palenia tytoniu z poważnymi chorobami. Blisko połowa wszystkich badanych jest za podniesieniem podatków na papierosy - stwierdza sondaż WHO opublikowany przez Ministerst...
 
Czytelnictwo w Polsce - lepiej choć nie do końca
Przynajmniej jednokrotny kontakt z książką w ciągu ostatniego roku zadeklarowało 44 proc. badanych Polaków, czyli o 6 proc. więcej niż w 2008 roku. ,,Może to być efekt rozszerzenia w badaniu kategorii książek o albumy i poradniki" - studzi ra...
 
Dr Figura: W ciągu ostatnich 20 lat w Rosji nie było takiego zainteresowania Polską
Takiej liczby informacji z Polski, o Polsce i o Polakach nie było w Rosji od 20 lat - powiedział PAP dr Marek Figura z Instytutu Wschodniego UAM w Poznaniu. Jego zdaniem, należy docenić otwarcie rosyjskich władz w sprawie wyjaśnienia katastrofy w Smoleńsku. Zdaniem Figury, jeśli naw...
 
Naukowcy: figura Chrystusa w Świebodzinie przetrwa największy huragan
36-metrowy pomnik Jezusa Chrystusa Króla Wszechświata w Świebodzinie (Lubuskie) wytrzyma nawet największy huragan - zapewnił zespół pracowników Uniwersytetu Zielonogórskiego, który odpowiadał za wykonanie technicznego projektu figury. Jak zaznaczył dr hab. Jakub Marcin...
 
XIV Festiwal Nauki/ Order Orła Białego. Zasług najwyższa nagroda
Order Orła Białego to najstarsze polskie odznaczenie przyznawane do dziś. Order noszony jest na przewieszonej przez lewe ramię do prawego boku błękitnej wstędze. Przyznawany jest za zasługi cywilne i wojskowe. O historii jego powstania i kawalerach orderu opowiada...

Reklama:


Dewiza herbowa

Czy wiesz że...?
Klany szkockie są jedną z lepiej zachowanych struktur klanowych w Europie. Jako zasadnicza forma organizacji społecznej przetrwały klany w Wyżynnej Szkocji (Highlands) do połowy XVIII wieku. Stanowiły jedną z głównych grup oporu przeciw zjednoczeniu z Anglią i angielskiej dominacji. Stąd wszystkie góralskie klany (z wyjątkiem klanu Campbell) popierały prawowitą szkocką dynastię Stuartów, masowo biorąc udział w szkockich powstaniach m.in. w 1715 i 1745. Polityka angielskich najeźdźców próbujących zniszczyć strukturę klanową przyczyniła się paradoksalnie do jej umocnienia, a renesans szkockiej kultury narodowej na początku XIX wieku, pozwolił przetrwać klanom do współczesności.

De Ligne - jeden z najstarszych i najbardziej znanych rodów książęcych w Belgii. Jego korzenie sięgają XI wieku, a jego nazwa pochodzi od nazwy miasteczka między Ath a Tournai (dzisiejsza Belgia). Panowie de Ligne należeli do towarzyszy krzyżowców z hrabstwa Hainaut. Podczas bitwy pod Bouvines (1214), zostali opisani przez kronikarzy jako ludzie wielkiego imienia i honoru. W XII wieku zostali podniesieni do rangi baronów i otrzymali tytuł hrabiów Fauquemberg, a w XVI wieku - książąt Épinoy. Lamoral I otrzymał od cesarza Rudolfa II Habsburga tytuł księcia de Ligne i księcia Świętego Cesarstwa Rzymskiego.

Herb (nazwa przyjęta z niem. Erbe) – znak rozpoznawczo-bojowy, wywodzący się z symboliki heroicznej lub znaków własnościowych, od XII w. ustalany według ścisłych reguł heraldycznych, pełniący funkcję wyróżnika osoby stanu rycerskiego, później szlacheckiego, także rodziny, rodu, organizacji kościelnej, mieszczańskiej bądź cechu rzemieślniczego, korporacji, miasta, jednostki podziału terytorialnego lub państwa.

Dewiza heraldyczna jest krótką, najczęściej łacińską sentencją - choć spotkać można i dewizy w językach narodowych - przekazującą ogólną mądrość, wyraźnie nawiązującą do ideologii rycerskiej i szlacheckiej.

Korona rangowa – element herbu rycerskiego i szlacheckiego. Umieszczana pierwotnie zwykle na hełmie jest jedną z heraldycznych oznak godności. Początkowo w XII-XIV w. korona umieszczana była tylko nad herbami królów i książąt. Później także nad herbami pozostałej arystokracji i zwykłej szlachty. Od końca XVI wieku najczęściej umieszczana bezpośrednio nad tarczą, zaś hełmy z klejnotami były umieszczane powyżej, bądź pomijane. W przypadku koron zamkniętych, mitry lub korony królewskiej, hełmy powyżej korony nie były umieszczane. W heraldyce napoleońskiej zamiast koron rangowych wprowadzono czapki (birety), zbliżone nieco wyglądem do mitry książęcej. Może ozdabiać jedynie herby nadane przez udzielnego monarchę. W heraldyce polskiej, w przeciwieństwie do zasad heraldycznych wielu innych krajów stanowi, umieszczana na hełmie, konieczny element herbu szlacheckiego.

Klejnot, cymer (łac. clenodium, staropol. z niem. (Helm-)Kleinod) – zwieńczenie hełmu łączące się z nim za pośrednictwem korony rangowej lub przepaski, z której rozwijały się labry.

Dewizy umieszczano zazwyczaj na wstęgach znajdujących się pod tarczą herbową, lub na postumencie trzymaczy. Jeśli w herbie występowały trzymacze bez postumentu, mogły one trzymać wstęgę z dewizą na przykład w szponach tylnych łap. Dewiza również stanowiła udostojnienie herbu, dlatego też rzadko spotykana jest w heraldyce polskiej przed wiekiem XVIII, a popularność zyskuje dopiero w czasach porozbiorowych. W czasach najnowszych, dewizy często spotykamy w herbach państwowych, zwłaszcza państw młodych, np. afrykańskich.

Ordery herbowe nadawały herbowi dostojności, były pewnego rodzaju oznaką godności. Ordery, nadawane konkretnej osobie za konkretne zasługi, nie wchodziły na trwałe do herbu i nie podlegały dziedziczeniu. W herbie umieszczano je na kollanach lub wstęgach orderowych, w taki sposób, że góra kollany znajdowała się za tarczą herbową - kollana była „podłożona” pod tarczę - godło orderowe zaś poniżej niej. W przypadku posiadania przez właściciela herbu kilku orderów, ustawiano je w kolejności podyktowanej europejską hierarchią orderową, od najdostojniejszego najwyżej, po najmniej dostojny u dołu. W herbach polskich z czasów przedrozbiorowych ordery spotykamy stosunkowo rzadko, gdyż do XVIII wieku nie istniały ordery polskie, zaś na nadawanie Polakom orderów przez obcych monarchów ogół szlachecki patrzył niechętnie, jako na zjawisko sprzeczne z zasadą równości szlacheckiej. Najczęściej spotykane w heraldyce polskiej ordery obce to przede wszystkim habsburski order Złotego Runa: posiadali go prawie wszyscy polscy królowie od czasów Zygmunta I. Jan III Sobieski posiadał francuski Order św. Ducha.

Romaszkan – rodzina ormiańska herbu własnego, mająca stare szlachectwo mołdawskie, indygenowana na Bukowinie. Wyznanie ormiańsko-katolickie. Wpisana do galicyjskich metryk szlacheckich we Lwowie w 1789 i 1792. Licznie rozrodzona, z której jedna z wygasłych już gałęzi otrzymała austriacki tytuł baronowski („Freiherrstand”) wraz ze stosownym udostojnieniem herbu.

W herbach szkockich rodzin należących do klanów spotyka się podwójne dewizy - umieszczone nad hełmem to zawołanie wojenne klanu, zwykle w języku gaelickim, zaś poniżej tarczy jest zwykła dewiza herbowa.

Dewizy herbowe rodów polskich

Obejmuje również nobilitacje galicyjskie i rodziny uszlachcone przez zaborców

  • A cruce salus - hrabiowie Szeptyccy h. własnego
  • A magnis ad maiora - baronowie Moysa h. własnego
  • Absequio et candore - Münnichowie h. własnego
  • Ages - hrabiowie Uruscy h. Sas odmienny
  • Allas armas - Marassé h. własnego
  • Amor patriae nostra lex - hrabiowie Krasińscy h. Ślepowron odmienny, hrabiowie Szlubowscy h. Ślepowron
  • Astra peti - hrabiowie Wodziccy h. Leliwa odmienna
  • Avorum respice mores - hrabiowie Ledóchowscy h. Szaława
  • Bądź co bądź - książęta Czartoryscy h. Pogoń
  • Beatus qui utilis - Christiani h. Jarosław
  • Bóg nam radzi - książęta Radziwiłłowie h. Trąby
  • Bonum adipisti - baronowie Chłapowscy h. Dryja
  • Candide et recte - hrabiowie Przeździeccy h. Roch III
  • Cnota tylko jest szlachectwem - Bukowieccy h. Drogosław
  • Coelestium in ira tutor - hrabiowie Radolińscy h. Leszczyc
  • Cogita tum age - baronowie Mosch h. własnego
  • Constanter pro Deo et patria - baronowie Pukalscy h. własnego
  • Constantia et zelo - hrabiowie Pahlenowie h. własnego
  • Crux mihi certa salus - hrabiowie Czarneccy h. Prus III
  • Cum Deo - Sahankowie h. własnego
  • Defensor fidei et patriae - hrabiowie Miączyńscy h. Suchekomnaty
  • Dei servus sum - hrabiowie Ostrowscy h. Rawicz
  • Deo auxiliante - baronowie Romaszkanowie h. własnego
  • Deo duce - Politkowscy h. własnego
  • Deo providente - Dietzowie h. własnego
  • Deum cole, regem serva - Wołowscy h. Bawół II
  • Ducit alit salvet - Tomarowie h. własnego
  • Dulce est pro patria mori - hrabiowie Wolańscy h. Przyjaciel
  • Dum spiro spero - Chomętowscy h. Bończa
  • Durum patientia frango - hrabiowie Mierowie h. własnego
  • Ehre Pflicht - Kasperowscy h. własnego
  • Et arma pro cruce - hrabiowie Pusłowscy h. Szeliga odmienna
  • Fide et perseverantia - baronowie Possinger h. własnego
  • Fide patria, fide aucta - Kilianowie h. własnego
  • Flamans pro recto - Lanckorońscy h. Zadora
  • Frangas non flectat - hrabiowie Wielopolscy, margrabiowie Gonzaga-Myszkowscy h. Starykoń
  • Frangitur nec flectatur - hrabiowie Mielżyńscy h. Nowina
  • Fruchtlos und treu - Szeparowiczowie h. własnego
  • Für Recht und Wahrheit - baronowie Schindlerowie h. własnego
  • Galilaee vicisti - hrabia Wójtowicz h. Odrowąż
  • Hoc me glorifico - Kreutzowie h. własnego
  • Honeste et publice - baronowie Ike h. Duninowski
  • Honor et patria - hrabiowie Bielińscy h. Szeliga
  • Humanitate dignitas - Kallirowie h. własnego
  • In Deo spero - hrabiowie Krokowscy h. własnego
  • In hoc signo vinces - O'Donellowie h. własnego
  • In veritate victoria - baronowie Szymonowiczowie h. własnego
  • Industriae et fidelitatis fructus - baronowie Kapri h. własnego
  • Infrigit solido - hrabiowie Lasoccy h. Dołęga
  • Integritate - Breuerowie h. własnego
  • Integritate et caritate - Rozstoccy h. własnego
  • Jure suo - Podhorscy h. własnego
  • Khatsharisi - Teodorowiczowie h. Serce
  • Labor - baronowie Kronenbergowie h. Strugi
  • Labor omnia vincit - Mojchowie h. Labor
  • Labore virtus, virtute gloria - hrabiowie Potuliccy h. Grzymała
  • Lex et labor - Rzempołuscy h. Prawomir
  • Meliori lubenter cedere - baronowie Lewińscy h. własnego
  • Mors melior macula - hrabiowie Platerowie h. własnego
  • Nec aspera terrent - Halbanowie h. własnego, hrabiowie Tyszkiewiczowie h. Leliwa
  • Nec timide, nec tumide - hrabiowie Maltzan h. własnego
  • Nemini praedae simus - hrabiowie Krasińscy h. Ślepowron odmienny
  • Nescia fallere vita - Garszyńscy h. Gorawin
  • Ni jamais, ni toujours - Renardowie h. własnego
  • Nihil sine labore - baronowie Summerowie h. własnego
  • Nil conscire sibi - książęta Lubomirscy h. Szreniawa
  • Nil desperandum - hrabiowie Gurowscy h. Wczele
  • Nisi Dominus frustra - panowie Kochańscy h. Lubicz
  • Noli me tangere - baronowie Radoszewscy h. Oksza
  • Omne trinum perfectum - Borchowie h. własnego
  • Omnia ad honorem - hrabiowie Dunin-Borkowscy h. Łabędź
  • Omnia labore - Blochowie h. własnego
  • Omnia sub ictu cadent - hrabiowie Grabowscy h. Topór
  • Patriae impendere vitam - hrabiowie de Riviere d'Aerschot - Załuscy h. Junosza
  • Patriam versus - książęta Lubomirscy h. Szreniawa, hrabiowie Stadniccy h. Szreniawa
  • Paulatim summa petuntur - baronowie Kochanowscy h. własnego
  • Per aldua ad alta - baronowie Budwińscy h. własnego
  • Per Deum pro patria - hrabiowie Brzozowscy h. Belina
  • Plus penser que dire - hrabiowie Taczanowscy h. Jastrzębiec
  • Po trzy na gałąź - panowie Gryfici-Świebodzice
  • Pracą i prawdą - baronowie Goetz h. własnego
  • Pro Deo et principe - baronowie Heniksteinowie h. własnego
  • Pro patria et fide - hrabiowie Wiszniewscy h. Prus I
  • Pro rege et patria - Korytowscy h. Mora
  • Providentia et virtute - Sawiccy h. Nowina
  • Qui Lescynsciorum genus ignorat, Poloniae ignorat - hrabiowie Leszczyńscy h. Wieniawa
  • Quo via virtutis - hrabiowie Rzewuscy h. Krzywda
  • Quorescumque cadunt stat linea recta - książęta de Ligne h. własnego
  • Recte et fortiter - hrabiowie Batowscy h. Trzy Zęby, hrabiowie Husarzewscy h. własnego
  • Rectitudine sto - Arndtowie h. Puchacz
  • Salus per Christum - Younga h. własnego
  • Sanguine et virtute - Kreutzowie h. własnego
  • Sapere aude - baronowie Neumannowie h. własnego
  • Sapere auso - hrabiowie Konarscy h. Gryf
  • Sapienter et audacter - baronowie Frenklowie h. własnego, Lascy h. własnego
  • Scutum opponebat scuto - hrabiowie Potoccy h. Pilawa
  • Semper candide - Cichorscy h. Prawość
  • Semper honeste - Betlejowie h. Jaślin
  • Semper immota fide - hrabiowie Pruszyńscy h. Rawicz
  • Semper melior - baronowie Czetsch h. własnego
  • Semper recte - hrabiowie Skórzewscy h. Drogosław
  • Semper recte progreditur via - hrabiowie Bielińscy h. Junosza, hrabiowie Borkowscy h. Junosza
  • Serviendo guberno - O'Rourke h. własnego
  • Si Deus nobiscum quis contra nos - Dąbrowscy h. Dąbrowski, hrabiowie Dąbrowscy h. Dąbrowski odmienny
  • Simplices sed audaces - hrabiowie Łosiowie h. Dąbrowa
  • Sto rectitudine - hrabiowie Walewscy h. Kolumna
  • Suaviter in modo, fortiter in re - hrabiowie Kossakowscy h. Ślepowron
  • Tendit at ardua virtus - hrabiowie Rzyszczewscy h. Pobóg
  • Tendite ad astra viri - hrabiowie Tranowscy h. Leliwa
  • Tegit et protegit - hrabiowie Kaszowscy h. Janina
  • Terrasse - Baudouin de Courtenay
  • To mniey boli - hrabiowie Zamoyscy h. Jelita
  • Triumpho morte tam vita - Alan h. własnego
  • Unguibus et rostro contra hostem armati - hrabiowie Koziebrodzcy h. Jastrzębiec
  • Usque ad divisionem animae - hrabiowie Orłowscy h. Lubicz
  • Usque ad finem - Iwiccy h. Kuszaba
  • Vaillance et loyaute - hrabiowie Krasińscy h. Ślepowron odmienny
  • Victorious - O'Rourke h. własnego
  • Viel Feind, viel Ehr - Rydygierowie h. własnego
  • Virtute duce - baronowie Asch h. własnego
  • Virtute duce, comite fortuna - Szlachtowscy h. własnego
  • Virtute et labore - Czochronowie h. własnego
  • Vitam impendere vero - hrabiowie Raczyńscy h. Nałęcz
  • Vitam patriae, honorem nemini - hrabiowie Hutten-Czapscy h. Leliwa odmienny
  • Wahr und treu - baronowie Wohlfartowie h. własnego
  • Z przekonania - książęta Sanguszkowie h. Pogoń
  • Z rodu cnota, z cnoty ród - hrabiowie Miączyńscy h. Suchekomnaty
  • Przypisy

    Trzymacze heraldyczne to postacie ludzkie lub zwierzęta umieszczane po jednej lub - częściej - po obu stronach, niekiedy za tarczą herbową, i podtrzymujące ją.

    Labryniem. labwerk (ornament roślinny), łac. lista, lusca, fascia – części zewnętrzne tarczy herbowej, mające kształt wielkich liści wyszczerbionych, wyrastających z boków hełmu, zwykle symetrycznie po obu stronach, często obejmujące jako ornament również całą tarczę herbową.





    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.