|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać: W Australii Zachodniej odkryto diamenty sprzed czterech miliardów lat. Dzięki Temu odkryciu poszerzy się wiedza współczesnej nauki na temat wczesnego kształtowania się skorupy ziemskiej.
Diamenty z tak odległej... W latach 90. średni wiek, w którym kobiety rodziły pierwsze dziecko wynosił 20-24 lata. Ostatnie dane GUS (Rocznika Demograficznego 2009 GUS) pokazują, że najwięcej urodzeń w 2008 r. było wśród kobiet w wieku 25-29 lat - 151 894 żywe urodzenia. Znacznie więce... Pierwszy spektakl ,,Światło i Dźwięk" w Muzeum Zamkowym w Malborku odbył się 1 lipca 1980 roku. Początkowo widowiska odbywały się tylko podczas dwóch letnich miesięcy, ale ze względu na wielkie zainteresowanie przedłużono sezon, który trwa obecnie od połowy kwietnia do połowy ... Ornitolodzy z Polskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków zbudują w woj. warmińsko-mazurskim trzy sztuczne wyspy, mają nadzieję, że rybitwy rzeczne uwiją na nich swoje gniazda i złożą jaja. Przedsięwzięcie jest pionierskie nie tylko w kraju, ale i w Eur... 21 lutego obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego UNESCO, ustanowiony dla chronienia zanikających języków. W polskim Sejmie toczy się właśnie dyskusja na temat nadania statusu języka regionalnego dialektowi śląskiemu. Poseł...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
Dialekt zachodniosaski języka staroangielskiegoCzy wiesz że...? Mercja – jedno z siedmiu państw heptarchii anglosaskiej. Od połowy VIII wieku do początków IX wieku było państwem-hegemonem heptarchii. Sąsiadowało z pięcioma państwami heptarchii: od południa z Wessex i Sussex, od wschodu od Essex i East Anglią, od północy z Nortumbrią. Od zachodu przylegało do Walii, a od północy dotykało też Strathclyde. Inwazja Normanów na Anglię była następstwem bezpotomnej śmierci 5 stycznia 1066 roku w Westminsterze króla Anglii Edwarda Wyznawcy. Król Edward, zajmujący się więcej religią niż sprawami państwa, żyjący mimo posiadania żony całe życie w celibacie, obiecał na wiele lat przed swoją śmiercią następstwo tronu dalekiemu kuzynowi ze strony matki, księciu Normandii Wilhelmowi, jednak na łożu śmierci ustanowił następcą swojego szwagra Harolda, hrabiego Wesseksu, który w dzień po śmierci króla koronował się. Grzegorz I zwany: Wielki, Dialog lub Dwojesłow (ur. ok. 540 w Rzymie, zm. 12 marca 604 w Rzymie) – z pochodzenia Rzymianin, papież (od 3 września 590 do śmierci), pierwszy mnich (benedyktyn) będący papieżem, święty katolicki i prawosławny (jako Grzegorz Dialogos). Zaliczony przez papieża Bonifacego VIII do grona czterech doktorów Kościoła, reformator Kościoła. Dialekt zachodniosaski języka staroangielskiego, którym posługiwano się głównie w Wessexie, był jednym z czterech dialektów, jakie rozróżnia się w języku staroangielskim. Pozostałe trzy dialekty to: kentyjski, mercyjski i northumbriański (ostatnie dwa określa się mianem dialektów anglijskich). Dialekt zachodniosaski jest jedynym dialektem staroangielskim, w którym zachowały się pełnowartościowe utwory prozaiczne. Paweł Orozjusz (ok. 385 - przed 423) – teolog chrześcijański i historyk pochodzący z terenów dzisiejszej Hiszpanii. W roku 414 uciekając przed Wandalami przeprawił się do północnej Afryki, następnie przez Egipt udał się do Palestyny, gdzie polemizował z Pelagiuszem. Powrócił do Afryki w roku 416. W dorobku ma wiele pism teologicznych, ale najważniejszym dziełem jest jednak Siedem ksiąg historii przeciwko poganom (łac.: Historiarum libri VII adversus paganos) w których dowodzi, że czasy pogańskie obfitowały w więcej nieszczęść niż czasy jemu współczesne. Dzieło to było wykorzystywane w średniowieczu jako podręcznik historii powszechnej.
Wessex – jedno z siedmiu państw heptarchii anglosaskiej. Położone na południowym krańcu Brytanii, graniczyło od wschodu z Susseksem, północy z Mercją, od południowego zachodu z Kornwalią. Od południa Wessex otaczało morze. Od IX wieku Wessex objął przewodnictwo heptarchii. Dialekt zachodniosaski był pierwszym względnie "ustandaryzowanym" dialektem w historii języka angielskiego. Dialektu tego używano głównie na zachodzie i południu Anglii, w okolicach Winchesteru, który był stolicą Anglii do przełomu wieku XII I XIII, następnie jego zasięg zaczął się rozszerzać wraz z rosnącym znaczeniem politycznym Wessexu. Mimo że w pozostałych częściach kraju mówiono innymi dialektami, znaczna większość zachowanych tekstów staroangielskich jest napisana właśnie w dialekcie zachodniosaskim. Pośrednio jest to dowód na to, że cieszył się on swego rodzaju prestiżem języka literackiego i miał uprzywilejowaną pozycję w tym zakresie, zwłaszcza na skutek szeroko zakrojonej polityki standaryzacyjnej Alfreda Wielkiego po zjednoczeniu królestw anglosaskich w 878 roku. Alfred sprowadził do Wessexu skrybów z Mercji, aby podjęli się dzieła spisania wielu różnych tekstów, których spisanie było wcześniej niemożliwe. Pośród nich było wiele tekstów religijnych. Standaryzacja ta nigdy nie objęła jednak całego kraju, dlatego też standard winchesterski nie może być uznawany za standard języka pisanego w dzisiejszym rozumieniu tego terminu. Język staroangielski (Englisc sprǣc) lub język anglosaski (Engle-Seaxisce sprǣc) to wczesna forma języka angielskiego, którą posługiwano się na terenie dzisiejszej Anglii i południowej Szkocji między V a XII wiekiem. Był to język zachodniogermański, zbliżony do starofryzyjskiego i starosaksońskiego. Uległ również wpływowi języka staronordyjskiego, należącego do powiązanej grupy północnogermańskiej.
Kronika anglosaska (ang. Anglo-Saxon Chronicle) – zbiór roczników przedstawiających dzieje anglosaskiej Brytanii, skompilowany pod koniec IX wieku, najprawdopodobniej w królestwie Wesseksu (przedstawia właśnie taką perspektywę historiograficzną) pod panowaniem króla Alfreda Wielkiego. Tekst oryginalnej kompilacji nie zachował się - dysponujemy jednak 9 manuskryptami z różnych klasztorów angielskich, gdzie tekst podstawowy był uzupełniany o późniejsze wydarzenia. Wyróżnia się dwa etapy w historii dialektu zachodniosaskiego – okres wczesnozachodniosaski (ok. 700-900) i późnozachodniosaski (ok. 900-1100). Dialekt wczesnozachodniosaski był językiem króla Alfreda (849-899). Później wyewoluował w kierunku dialektu późnozachodniosaskiego. Wczesna odmiana dialektu zachodniosaskiego jest podstawą wszelkich współczesnych podręczników i kursów języka staroangielskiego. Reguła św. Benedykta, reguła benedyktyńska, regula monasteriorum - zbiór przepisów normujących cenobickie życie mnisze, zredagowanych przez Benedykta z Nursji ok. 540 r. na Monte Cassino, w oparciu o Pismo św., dzieła ojców Kościoła oraz doświadczenia monastycyzmu wschodniego i zachodniego. Jest regułą zakonów benedyktyńskich, cystersów, kamedułów i innych.
Beowulf – epicki poemat heroiczny nieznanego autora, będący jednym z najstarszych dzieł literatury staroangielskiej. W formie ustnej istniał już prawdopodobnie od ok. VIII wieku. Około roku 1000 poemat został spisany w dialekcie zachodniosaskim języka staroangielskiego, prawdopodobnie przez dwóch skrybów. Najistotniejsze teksty staroangielskie, z których czerpiemy wiedzę o dialekcie zachodniosaskim i które przykuły największą uwagę językoznawców historycznych jako szczególnie charakterystyczne dla tego dialektu obejmują: Jednym z najpopularniejszych zachowanych poematów staroangielskich jest Beowulf, który jednak został przypuszczalnie napisany w innym dialekcie, a następnie przetłumaczony przez kopiującego manuskrypt skrybę na dialekt późnozachodniosaski z zachowaniem podniosłego stylu literackiego. Językoznawstwo diachroniczne (od gr. día „przez”, chrónos „czas”, językoznawstwo historyczne) to dział językoznawstwa zajmujący się badaniem relacji jakie występują między elementami języka w różnych epokach jego rozwoju. Językoznawstwo diachroniczne bada więc zmiany, jakie zachodzą w języku z upływem czasu. Głównym zadaniem językoznawstwa diachronicznego jest opisanie tych zmian i sformułowanie na tej podstawie możliwie ogólnych zasad obowiązujących w ewolucji języków.
Anglosasi – tym mianem określa się rozmaite plemiona, wywodzące się z terenu obecnych Niemiec i Skandynawii, takie jak Anglowie, Sasi i Jutowie. Począwszy od V wieku plemiona te zasiedliły większą część Wysp Brytyjskich. Współczesny język angielski pochodzi od języka, którym Anglosasi posługiwali się 1500 lat temu. Standard skojarzony z Winchesterem wyszedł stopniowo z użycia po podboju normandzkim w roku 1066. Klasztory nie działały w tym okresie tak jak wcześniej, ponieważ angielscy biskupi zostali zastąpieni normańskimi, którzy wprowadzili swoje własne łacińskie podręczniki i konwencje piśmiennicze, co doprowadziło do niemalże całkowitego zaniku piśmiennictwa w języku staroangielskim. Łacina i język anglonormański (zmodyfikowana wersja języka francuskiego, używana przez najeźdźców normańskich na Wyspach Brytyjskich) wyparły język staroangielski w funkcji języka pisanego. W XII wieku śmierć ostatnich skrybów wyszkolonych jako chłopcy przed podbojem normandzkim położyła kres pamięci o jakimkolwiek standardzie pisanym języka staroangielskiego. Wyspy Brytyjskie (ang. The British Isles) – grupa wysp na północno-wschodnim Atlantyku, położona na zachód od kontynentalnej Europy. Największe wyspy i grupy wysp: Wielka Brytania (209 331 km²), Irlandia (84 406 km²), Hebrydy (7 555 km²), Szetlandy (1 466 km²), Orkady (975 km²), Anglesey (714 km²), Man (572 km²), Arran (427 km²), Wight (381 km²), Bute (122,2 km²) oraz Wyspy Scilly (16,3 km²). Łączna powierzchnia 315 134 km². Wyspy Brytyjskie wchodzą w skład terytoriów dwóch państw: Irlandii i Wielkiej Brytanii.
Alfred Wielki (ur. 849, zm. 26 października 899 pochowany został w Newminister Abbey w Winchester ) - syn Aethelwulfa, szósty król Wesseksu. Jeden z najwybitniejszych królów wczesnej historii Anglii. Panował od 871 w mało sprzyjających okolicznościach przejmując władzę po swoim bracie, Aethelredzie I, który zginął z rąk Duńczyków pustoszących kraj. Mimo że wojna doprowadziła rolnictwo do upadku, zdołał skonsolidować grupę małych państewek w państwo zdolne stawić im silny opór zbrojny. Jego życie i polityka były opisywane przez wielu kronikarzy (np. Kronika anglosaska), ale najdokładniej opisuje je Asser, jego osobisty biograf. Bibliografia
Linki zewnętrzneAnglia (ang. England, język staroangielski Englaland) – w przeszłości samodzielne królestwo, obecnie największa i najludniejsza część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Anglię zamieszkuje 83% całkowitej populacji państwa. Region zajmuje dwie trzecie wyspy Wielkiej Brytanii i posiada granice lądowe z Walią na zachodzie i Szkocją na północy. Wyspa oblewana jest przez Morze Północne, Morze Irlandzkie, Ocean Atlantycki i Kanał La Manche. Stolicą Anglii jest miasto Londyn, natomiast jej patronem – święty Jerzy.
Łacina (łac. lingua Latina, język łaciński) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym. Łacina była językiem ojczystym Rzymian. Stała się z czasem językiem urzędowym całego Imperium Rzymskiego, wypierając inne wcześniej używane na tym obszarze języki (takie jak oskijski czy umbryjski). Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |