Herby Diany

Herb Diany Frances Spencer (do 1981).

Herb Diany, Księżnej Walii (1981–1996;
w trakcie małżeństwa z Karolem, księciem Walii).

Herb Diany, Księżnej Walii (1996–1997;
po rozwodzie).

 

Diana, księżna Walii (Diana Frances; z domu Spencer; ur. 1 lipca 1961 w Park House, Sandringham w Wielkiej Brytanii, zm. 31 sierpnia 1997 w Paryżu, we Francji) – członkini Brytyjskiej Rodziny Królewskiej jako pierwsza żona Karola, księcia Walii, syna królowej Wielkiej Brytanii Elżbiety II i Filipa, księcia Edynburga. Matka Wilhelma, księcia Cambridge oraz Henryka, księcia z Walii, odpowiednio 2. i 3. osoby w sukcesji do tronu brytyjskiego.

Diana, księżna Walii stała się osobą publiczną w 1980, będąc wymienianą jako potencjalna kandydatka na żonę dla Karola, następcy tronu Wielkiej Brytanii. Ich ślub, mający miejsce 29 lipca 1981 w Katedrze Św. Pawła w Londynie, stał się międzynarodowym wydarzeniem społecznym, określanym jako "bajkowy ślub" lub "ślub stulecia".W pierwszej połowie lat 90. prasa ujawniła kulisy małżeństwa księstwa Walii, publikując materiały kompromitujące zarówno Karola, jak i Dianę.
W 1992 książę i księżna Walii ogłosili separację, jeden z powodów dla ogłoszenia przez Elżbietę II roku jako annus horribilis. Rozwód orzeczono w 1996.

Zainteresowanie mediów towarzyszyło księżnej zarówno w trakcie małżeństwa, jak i po rozwodzie, doprowadzając pośrednio do wypadku samochodowego w 1997, w którym na miejscu zginęli kierowca Henri Paul i towarzysz księżnej, Dodi Al-Fayed, a ona sama zmarła w wyniku obrażeń odniesionych w wypadku. Diana pozostawała jednym z najpopularniejszych członków Brytyjskiej Rodziny Królewskiej. Zasłynęła działalnością dobroczynną i charytatywną oraz zamiłowaniem do mody, które przyniosły jej przydomki Księżnej Ludu oraz Ikony mody.

Uważa się, że księżna swoim działaniem i nagłośnieniem problemu przyczyniła się do podpisania 3 grudnia 1997 roku traktatu w Ottawie, zabraniającego produkcji, gromadzenia, eksportu oraz używania min przeciwpiechotnych.

W przeprowadzonym przez BBC plebiscycie "100 Najwybitniejszych Brytyjczyków" księżna Walii zajęła 3. miejsce.

Młodość

Narodziny

Diana urodziła się o godzinie 19:45 (czasu letniego) 1 lipca 1961 roku w Park House, domu graniczącym z terenami należącymi do królewskiej posiadłości Sandringham House w hrabstwie Norfolk w Wielkiej Brytanii. W chwili narodzin ważyła 3,5 kilograma. Jej ojcem był Edward John Spencer (1924–1992), ówczesny wicehrabia Althorp, jedyny syn Alberta Spencera, 7. hrabiego Spencera i Cynthii Spencer, córki Jamesa Hamiltona, 3. księcia Abercorn. Jej matką była Frances (1936–2004), ówczesna hrabina Althorp, córka 4. barona Fermoy i Ruth, baronowej Fermoy.

Narodziny Diany wywołały w rodzinie Spencerów konsternację i rozczarowanie. Oczekiwano bowiem narodzin męskiego potomka, który mógłby w przyszłości odziedziczyć godności hrabiowskie. Wicehrabia i wicehrabina Althorp posiadali już dwie córki: (Elizabeth) Sarah (urodzoną 19 marca 1955) i (Cynthię) Jane (ur. 11 lutego 1957). Trzecia ciąża zakończyła się urodzeniem syna 12 stycznia 1960, jednak obarczony poważnym niedorozwojem chłopiec zmarł po 10 godzinach. Gdy na świat przyszła Diana, okazało się, że jej rodzice przygotowali dla noworodka tylko męskie imiona.

Chrzest

Chrzest odbył się 30 sierpnia 1961 w Kościele Św. Marii Magdaleny w Sandringham w hrabstwie Norfolk. Diana otrzymała dwa imiona Diana Frances. Pierwsze imię w rodzinie Spencerów występowało często (znaną Lady Dianą Spencer była niedoszła żona Fryderyka, księcia Walii), natomiast drugie zostało nadane na cześć matki, Frances. Chrztu udzielił biskup Norwich Percy Herbert, przyjaciel rodziny Spencerów. Rodzicami chrzestnymi zostali:

Chrzest Diany nie miał oprawy królewskiej w przeciwieństwie do chrztu jej brata Charlesa (ur. 20 maja 1964), który odbył się w Opactwie Westminsterskim w Londynie z królową Elżbietą II jako matką chrzestną.

Wczesne lata

Diana wychowywała się wraz z rodzeństwem w zajmowanej przez wicehrabiego i wicehrabinę Althorp niewielkiej posiadłości Park House. Szczególnie związana była z Charlesem, młodszym o niespełna 3 lata bratem, a jednocześnie towarzyszem zabaw i wspólnikiem nowych pomysłów. W tym jednak czasie w domu zaczęło dochodzić do coraz częstszych kłótni między rodzicami Diany. Frances czuła się upokorzona badaniami lekarskimi, na które przed narodzinami Charlesa skierował ją mąż, a które miały odpowiedzieć na pytanie o zdolność do urodzenia syna (w latach 60. nie istniała jeszcze wiedza o tym, że za płeć dziecka odpowiada ojciec, nie matka). John Spencer dystansował się natomiast od problemów rodzinnych, a opiekę nad dziećmi ograniczył do zapewnienia domu oraz opłacenia opiekunek i nauki w prywatnych szkołach. Frances odeszła od męża i przeprowadziła się do apartamentu nowego partnera, Petera Shand Kydda, w prestiżowej dzielnicy Londynu, Belgravia. Rozwód orzeczono w 1969. Poprzedziła go paroletnia walka o dzieci, w trakcie której opiekę nad dziećmi przejął John Spencer.

Rodowa posiadłość Spencerów, Althorp

Po rozwodzie, Dianą i Charlesem zajęły się nianie, jednak ich częsta rotacja ujemnie wpłynęła na kilkuletnie dzieci. Nieprzepadająca za większością guwernantek, 9-letnia córka wicehrabiego zamknęła nawet jedną z nich w łazience na klucz i wyrzuciła jej bieliznę z okna. Ostatecznie John Spencer zatrudnił na stanowisko opiekunki młodą Mary Clarke, która zyskała przyjaźń obojga dzieci i nakłoniła gospodarza domu do częstszego spędzania czasu z nimi, w tym wspólnego jadania lunchu (dotąd dzieci i ojciec jadały osobno). W ciągu kilku lat pobytu w Park House, Diana zgromadziła kilkanaście zwierząt: świnkę morską o imieniu Peanuts (pl. orzeszek ziemny), kota, 3 psy, kucyka szetlandzkiego Souffle oraz 2 chomiki. Zdjęcia tych ostatnich Diana postanowiła na szafce nocnej przy łóżku.

W 1975 roku zmarł dziadek Diany, Albert Spencer, 7. hrabia Spencer. John Spencer odziedziczył tytuł hrabiego Spencera oraz wszystkie przywileje hrabiowskie. W związku z tym Diana uzyskała tytuł należny córce hrabiego, brzmiący Lady Diana Spencer (jako wnuczka hrabiego tytułowana była dawniej jako "Czcigodna Diana Spencer", ang. The Honourable Diana Spencer). Rodzina Spencerów przeprowadziła się do rodowej posiadłości Althorp w Northamptonshire.

Edukacja

Riddlesworth Hall Preparatory School

Początkowo Diana uczęszczała do szkoły dziennej w Sielfield, która stanowiła wstęp do edukacji właściwej. Tę Diana rozpoczęła w Riddlesworth Hall Preparatory School w hrabstwie Norfolk. Okazało się wówczas, że, w przeciwieństwie do doskonale uczących się sióstr, ma problemy z opanowaniem wiedzy przedmiotowej. Nie najlepsze oceny nie powodowały jednak niepokoju rodziców, gdyż w przypadku Diany perspektywa dołączenia do brytyjskiego grona arystokratów stawiała przed nią za główny cel dobre zamążpójście, nie staranne wykształcenie.

Ukończywszy szkołę podstawową, Diana przystąpiła do prywatnej szkoły dla dziewcząt, West Heath School w Sevenoaks w hrabstwie Kent. Tam, na zakończenie roku szkolnego 1976/1977 zdobyła prestiżową nagrodę "Miss Clark Lawrance", przyznawaną osobom zasłużonym w pracy na rzecz szkoły. Jednak egzaminy na poziomie O (odpowiednik polskich egzaminów gimnazjalnych) okazały się dla Diany kompromitujące. Spośród sześciu wybranych przez siebie przedmiotów nie zdała pięciu, co po raz kolejny udowodniło jej trudność do przyswojenia wiedzy. Niezdolna do kontynuowania nauki, wskutek niezaliczenia odpowiedniej ilości testów (wymagano zaliczenia co najmniej 3 egzaminów), Diana opuściła West Heath School i rozpoczęła naukę w Institut Alpin Videmanette koło Gstaad w Szwajcarii. Szkoły jednak nie ukończyła, gdyż po trzech miesiącach pobytu w placówce ojciec zezwolił na powrót do Wielkiej Brytanii.

Dorosłe życie

Mieszkanie Lady Diany z lat 1979–1981 (budynek po lewej)

Po zakończeniu edukacji w Szwajcarii Diana powróciła do rodowej posiadłości. Nie potrafiła jednak odnaleźć się w miejscu, gdzie od 1976 roku zarządzała druga żona jej ojca, Raine Spencer, hrabina Spencer, więc poprosiła go o zgodę na zamieszkanie w Londynie z matką i jej drugim mężem. Hrabia, ze względu na małoletność córki i opinię otoczenia, nie zgodził się, w zamian jednak zaproponował Dianie w celach szkoleniowych posadę opiekunki w posiadłości przyjaciół w hrabstwie Hampshire. Lady Diana pracowała dla rodziny Whitakerów przez trzy miesiące, by następnie przeprowadzić się do apartamentu matki.

Lady Diana przebywała w odwiedzinach w Althorp pod koniec 1978 roku, gdy jej ojciec, John Spencer doznał rozległego udaru mózgu. Hrabia został przewieziony do kliniki, gdzie spędził kilka miesięcy. Zarówno Diana, jak i jej pozostałe rodzeństwo oddanie zajmowały się sparaliżowanym ojcem.

W 1979 roku Diana odziedziczyła majątek po zmarłej w Stanach Zjednoczonych prababce ze strony matki i kupiła luksusowy apartament w Coleherne Court. Tam sprowadziła trzy przyjaciółki: Carolyn Pride (koleżankę z West Heath School), Virginię Pitman i Annę Bolton. Przez kolejne dwa lata Diana wspólnie z przyjaciółkami spędzała czas na spotkaniach towarzyskich, zakupach, gotowaniu i podróżach po Londynie. Otrzymała również pierwsze poważne oferty pracy. Najpierw opiekowała się Amerykaninem, kilkuletnim Patrickiem Robinsonem, którego rodzice przebywali w Londynie, by następnie prowadzić zajęcia dla dzieci w przedszkolu Young England Kindergarten w Pimlico, również w Londynie.

Małżeństwo

Znajomość z księciem Walii

Karol, książę Walii w Stanach Zjednoczonych w 1981 roku

Diana została przedstawiona księciu Karolowi, księciu Walii przez jej siostrę Sarę pod koniec 1977 roku. Następca tronu przybył do rodowej posiadłości Spencerów na zaproszenie swej przyjaciółki Sary Spencer, natomiast Lady Diana przyjechała tradycyjnie do Althorp na Święta Bożego Narodzenia. Pomimo fascynacji księciem, najmłodsza córka hrabiego Spencera ustąpiła najstarszej siostrze, uznając jej większe prawa do kontaktów z następcą tronu Wielkiej Brytanii.

Bliska znajomość Sary Spencer i Karola, księcia Walii uległa poważnemu ochłodzeniu wobec wywiadu prasowego, którego Sarah udzieliła w lutym 1978 roku dwóm reporterom: Jamesowi Whittakerowi i Nigelowi Nelsonowi. W rozmowie opisała swoje relacje z Karolem i jasno powiedziała, że go nie kocha. Odtąd Karol, jeśli zapraszał Sarę to tylko w towarzystwie Diany. Sama Sarah Spencer poślubiła rok później Neila McCorquodale'a.

W listopadzie 1978 roku Diana została zaproszona na przyjęcie w pałacu Buckingham, wyprawione z okazji 30. urodzin Karola, a dwa miesiące później, w styczniu w 1979 roku Lady Di uczestniczyła w innym przyjęciu w Sandringham House, wspólnie z siostrami Sarą i Jane (która od czasu poślubienia Roberta Fellowesa w kwietniu 1978 roku przestała liczyć się jako potencjalna żona dla przyszłego króla). Wówczas kontakty między Karolem, a Dianą ograniczały się do flirtu, a sam książę Walii miał rozpocząć wtedy romans z Anną Wallace, trwający do lata 1980 roku.

Latem 1980 roku, Karol i Diana ponownie spotkali się na przyjęciu, a kilka tygodni później tańczyli na Goodwood Ball. Obserwatorzy królewscy uznają ten okres za czas, kiedy książę Walii po raz pierwszy zaczął myśleć o Lady Dianie Spencer jako potencjalnej żonie.

16 listopada 1980 roku w Sunday Mirror ukazał się artykuł pt. "Królewski pociąg miłości" (ang. The Royal Love Train), opisujący historię, w której tajemnicza blondynka dwa razy odwiedza księcia Walii w pociągu podczas postoju w Wiltshire. Prasa sugerowała, że chodzi o Dianę, czym zgorszona poczuła się zarówno rodzina królewska, jak i Spencerowie. Publikacja kwestionowała bowiem reputację Lady Diany jako osoby bez zarzutu, a także kompetencje służb specjalnych, które miały dopuścić do kontaktu następcy tronu z osobą spoza rodziny królewskiej. Oburzona matka Diany, Frances Shand Kydd wysłała w tej sprawie list do The Times.

Na przełomie lat 1980/1981 Karol, książę Walii znalazł się pod presją pałacu Buckingham, mediów i opinii publicznej. Książę, mimo 32 lat, nadal nie posiadał ani żony ani potomka męskiego, który w przyszłości mógłby odziedziczyć tron. Jednak ze znikomości ludzkiego życia zdał sobie sprawę dopiero po śmierci swego wuja i mentora, Ludwika Mountbattena, zamordowanego w zamachu przez IRA rok wcześniej. Potencjalne kandydatki zostały wyeliminowane ze względu na brak królewskiego pochodzenia (Lucia Santa Cruz, modelka Fiona Watson, aktorka Susan George), nieodpowiednią religię (katoliczka Maria Astrid Luksemburska, prawosławna Margarita z Karadżordżewiczów), brak zainteresowania ze strony Karola (Patricia Nixon, Anna Wallace), a niektóre z kandydatek na księżną Walii poślubiły innych mężczyzn (Lady Sarah Spencer, Penelopa Eastwood). Również plany matrymonialne związane z Amandą Knatchbull przekreśliła tragiczna śmierć jej dziadka.

Wobec deficytu spełniających kryteria panien, pałac Buckingham uznał Lady Dianę Spencer (anglikankę, dziewicę, wysoko urodzoną, a dodatkowo ładną, zdrową i uległą) za idealną kandydatkę na księżną Walii.

Zaręczyny

Połączone inicjały: "Charles" i "Diana" pod dewizą księcia Walii

6 lutego 1981 roku Karol oświadczył się Dianie, zgodnie z królewską tradycją, na zamku Windsor. Oświadczyny zostały przyjęte i zaakceptowane przez królową Elżbietę II, jednak ich ogłoszenie przełożono m.in. ze względu na urodziny księcia Andrzeja (19 lutego).

24 lutego 1981 roku o godz. 11:00, biuro prasowe pałacu Buckingham oficjalnie ogłosiło zaręczyny księcia Walii i Lady Diany Spencer. Gdy w wywiadzie zaręczynowym udzielonym telewizji BBC dziennikarz zadał pytanie: - "Czy jesteście w sobie zakochani?", to Diana odpowiedziała bez zastanowienia: - "Oczywiście!", tymczasem Karol: - "Cokolwiek to znaczy...", powodując szereg spekulacji na temat szczerości jego uczuć do narzeczonej.

Pierwsze oficjalne wystąpienie publiczne pary od zaręczyn miało miejsce 9 marca 1981 roku w Royal Albert Hall. Lady Diana Spencer spotkała się tam m.in. z Grace, księżną Monako. Również w marcu Karol wyjechał na 5-dniową, samodzielną wizytę do Australii.

27 lipca 1981 roku w Katedrze Św. Pawła w Londynie miała miejsce próba generalna przed ślubem. Tego samego dnia królowa Elżbieta II wydała bal na cześć młodej pary w pałacu Buckingham.

Ślub

29 lipca 1981 roku w Katedrze Św. Pawła w Londynie Lady Diana Spencer poślubiła następcę tronu brytyjskiego, Karola, księcia Walii. W uroczystości ogłoszonej "świętem narodowym" (ang. A bank holiday) uczestniczyło 3500 osób, 600 tysięcy ludzi pojawiło się na ulicach Londynu, a kolejne 750 mln ludzi obejrzało ceremonię w telewizji.

Uroczystość poprowadził arcybisup Canterbury, Dr Robert Runcie, a drużbami księcia Walii byli jego bracia: książęta Andrzej i Edward. Druhnami 20-letniej panny młodej zostały (w nawiasie podano wiek druhen w chwili ślubu i ich związek z parą młodą):

Po ślubie w pałacu Buckingham wyprawione zostało "Śniadanie weselne" (A wedding breakfast) dla 120 osób, a punktualnie o godzinie 13:10 rodzina królewska wspólnie ze Spencerami pojawiła się na balkonie królewskim. W związku ze ślubem, Diana uzyskała tytuł Jej Królewska Wysokość Księżna Walii. Młoda para otrzymała 10 tysięcy prezentów i 47 tysięcy listów gratulacyjnych.

Pierwszy rok małżeństwa

Diana w Londynie w 1981 roku.

Miesiąc miodowy nowożeńcy rozpoczęli w dawnej posiadłości Louisa Mountbattena, Broadlands w hrabstwie Hampshire, gdzie spędzili trzy dni. Następnie udali się w rejs po Morzu Śródziemnym na statku Britannia, gdzie miejsce miały regularne przyjęcia i kolacje z udziałem wyższych oficerów na cześć młodej pary. Pod koniec sierpnia 1981 roku księstwo Walii powróciło do Wielkiej Brytanii, by dołączyć pozostałych członków rodziny królewskiej w szkockiej rezydencji, Balmoral. Tam Karol zauważył jednak objawy poważnych zaburzeń odżywania u żony i zaniepokojony skierował ją na konsultację do kliniki w Londynie. Szczegółowe badania medyczne, mające na celu wyleczenie księżnej z bulimii, zostały jak przerwane, gdy okazało się, że Diana jest w ciąży.

Księżna miała jeszcze raz powrócić do badań lekarskich (Karol ponownie wysłał żonę z Balmoral do Londynu w październiku w 1982 roku), które jednak przerwała, tym razem ze względu na brak efektów.

W października 1981 roku książę i księżna Walii złożyli swoją pierwszą oficjalną wizytę. W trakcie 3-dniowej podróży (27-29 października) do Walii Karol i Diana odwiedzili Cardiff oraz zamek Caernarvon, miejsce inwestytury następcy tronu z 1 lipca 1969 roku. Księżna Walii wygłosiła również publicznie przemówienie, po części w języku walijskim.

5 listopada 1981 pałac Buckingham ogłosił, że Diana spodziewa się dziecka, a poród przewidziany jest połowę następnego roku. Gdy para wybrała się na weekend do przyjaciół księcia w marcu 1982 roku, paparazzi zrobili zdjęcie, będącej w 5. miesiącu ciąży, brzemiennej księżnej, mającej na sobie tylko bikini.

W trakcie ciąży Diana zajęła się urządzeniem dwóch przyszłych domów. Zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami księżna wprowadziła się do prywatnej posiadłości księcia, Highgrove w hrabstwie Gloucestershire, którą Karol zakupił w lipcu 1980 roku. Para uzyskała również dostęp do apartamentów nr 8 i 9 w pałacu Kensington w Londynie.

Dzieci

21 czerwca 1982 roku w Szpitalu Św. Marii w dzielnicy Paddington w Londynie Diana urodziła chłopca po ponad 16-godzinnym porodzie. Za pośrednictwem królewskiego biuletynu ogłoszono, że nowonarodzone dziecko waży 7Ib 1 1/2oz. Po urodzeniu syna, księżna Walii popadła w depresję poporodową.

Chrzest odbył się w 80. urodziny Królowej Matki, 4 sierpnia 1982 roku w pałacu Buckingham, a udzielił go arcybiskup Canterbury, Dr Robert Runcie. Książę otrzymał cztery imiona: Wilhelm Artur Filip Ludwik (ang. William Arthur Philip Louis), na cześć: Wilhelma Zdobywcy, legendarnego króla Artura, Filipa, księcia Edynburga i zamordowanego w zamachu Ludwika Mountbattena. Rodzicami chrzestnymi zostali, m.in. król Konstantyn I Grecki i Natalia, księżna Westminsteru.

Książę William towarzyszył rodzicom w oficjalnej wizyty do Australii i Nowej Zelandii w 1983 roku, co było złamaniem tradycji królewskiej. Decyzję zabrania ze sobą dziecka, para umotywowała długim okresem podróży (45 dni). Kolejna wspólna podróż miała miejsce w czerwcu 1983 roku do Kanady.

15 września 1984 roku Diana urodziła drugiego syna, któremu nadano imiona Henryk Karol Albert Dawid (ang. Henry Charles Albert David). Jego ojcem chrzestnym został książę Andrzej. Książę Henryk jest popularnie zwany Harrym i zajmuje 3. miejsce w kolejce do tronu brytyjskiego.

Problemy małżeńskie

Camilla Parker-Bowles

Diana od początku zdawała sobie sprawę z obecności Camilli w życiu jej męża. Wiedziała, że para poznała się na początku lat 70. podczas meczu w polo i że łączył ją romans, zakończony w 1973 roku po poślubieniu przez Camillę brygadiera, Andrew Parkera-Bowlesa. Niedziwne wydawały jej się również częste wizyty księcia Walii w domu Parker-Bowlesów, którzy wspólnie z zaprzyjaźnionymi Penelopą i Nortonem Knatchbullami tworzyli blisko związaną grupę, tzw. ”Highgrove Team” (pl. paczka z Highgrove), oraz których syn Tom Parker-Bowles Tom był synem chrzestnym Karola.

Depresja poporodowa – zaburzenie nastroju, charakteryzujące się występowaniem objawów epizodu depresyjnego w ciągu trzech miesięcy po porodzie, trwające od dwóch do sześciu miesięcy.
John Major KG (ur. 29 marca 1943 w Carshalton w hrabstwie Surrey), brytyjski polityk, minister w trzecim rządzie Margaret Thatcher, lider Partii Konserwatywnej i premier Wielkiej Brytanii w latach 1990-1997. Na czas jego urzędowania przypada koniec zimnej wojny oraz dyskusje dotyczące stopnia integracji Wielkiej Brytanii z Unią Europejską, które doprowadziły do podziałów wewnątrz konserwatystów. Stanowisko premiera utracił po największej od 1832 r. wyborczej porażce Partii Konserwatywnej.

Podejrzliwość księżnej wzbudziły natomiast takie incydenty, jak: odkrycie na ulubionych spinkach Karola do mankietów inicjałów C&C (Charles & Camilla) czy też fotografie pani Parker-Bowles, które wypadły z notatnika księcia Walii podczas miesiąca miodowego na statku Britannia w 1981 roku. Diana starała się rozmawiać, zarówno z Karolem, jak i Camillą (tę nękała nawet głuchymi, nocnymi telefonami), jednak para zarzekała się, że łączą ją relację wyłącznie przyjacielskie.

Diana Ross, właśc. Diane Ernestine Earle Ross (ur. 26 marca 1944 w Detroit, stan Michigan) – amerykańska piosenkarka, śpiewająca w stylu soul, R&B i pop, oraz aktorka. Obecnie występuje solo, w latach 60. była liderką zespołu żeńskiego The Supremes.
Tom Cruise, właściwie Thomas Cruise Mapother IV (ur. 3 lipca 1962 w Syracuse, w stanie Nowy Jork, USA) – amerykański aktor i producent filmowy. Uznany przez magazyn "Forbes" za najbardziej wpływowego człowieka show-biznesu. Za początek wielkiej kariery aktora uważa się nominowany do Złotego Globu występ w filmie z 1983 roku Ryzykowny interes. Światową sławę zdobył rolą pilota Mavericka w światowym hicie z 1986 roku, filmie Top Gun.

W 1985 roku Karol i Diana definitywnie przestali z sobą sypiać, a książę zwierzył się przyjaciołom, że jego małżeństwo jest skończone. Pomimo tego, w październiku tego samego roku para wystąpiła w programie „In Public - In Private: The Prince and Princess of Wales”, w którym opowiedziała o swoim szczęśliwym życiu rodzinnym i dwóch synach. Program zgromadził przed telewizorami 20 mln ludzi.

Udar mózgu (dawniej także apopleksja, z gr. ἀποπληξία = "paraliż"; łac. apoplexia cerebri, insultus cerebri, ang. cerebro-vascular accident, CVA) – zespół objawów klinicznych związanych z nagłym wystąpieniem ogniskowego lub uogólnionego zaburzenia czynności mózgu, powstały w wyniku zaburzenia krążenia mózgowego i utrzymujący się ponad 24 godziny.
Anglikanizm – odłam chrześcijaństwa (podobny do protestantyzmu i częściowo do niego należący), który powstał w Anglii w XVI wieku. Anglikanizm w części wywodzi się z tradycji protestanckiej, jednak w dużym stopniu zachował teologiczną więź z katolicyzmem.

W 1986 roku podczas Expo w Vancouver w Kanadzie, przy wystawie kalifornijskiej księżna położyła rękę na ramieniu męża i powiedziała: -"Kochanie, chyba zaraz odpłynę.", po czym zemdlała. Karol był zły na żonę, ponieważ ta po raz kolejny odwróciła uwagę od wizyty, a spowodowała spekulacje na temat stanu swojego zdrowia. W tym samym roku książę odnowił romans z Camillą Parker-Bowles, a następnie wyjechał wraz z nią do Balmoral na 37 dni, pozostawiając Dianę i synów w Anglii. Odtąd para odnosiła się do siebie z jawną wrogością, a spędzała wspólnie czas wyłącznie, gdy wymagał tego protokół.

Norfolk - hrabstwo niemetropolitarne we wschodniej Anglii, składające się z siedmiu dystryktów niemetropolitarnych. Ośrodkiem administracyjnym jest Norwich.
Stacy Ann Ferguson (ur. 27 marca 1975 w Hacienda Heights), bardziej znana jako Fergie – amerykańska piosenkarka R&B i pop oraz autorka tekstów muzycznych.

Latem 1986 roku, Diana poznała oficera Jamesa Hewitta. Oczarowana jego poczuciem humoru i zachowaniem, zaproponowała, by udzielił jej i jej synom lekcji jazdy konnej. Księżna nawiązała z nim romans, który trwał z dłuższymi przerwami (wynikającymi z przebiegu służby wojskowego Hewitta) do 1991 roku. Diana rozstała się z kochankiem, ale pozwoliła mu zachować, m.in. listy i prezenty. Rzeczy te James Hewitt wykorzystał później w swojej książce, opowiadającej o romansie z księżną Walii.

Karol, książę Walii (Charles, Prince of Wales), Charles Philip Arthur George Mountbatten-Windsor (ur. 14 listopada 1948 w Londynie) – syn Elżbiety II i księcia Filipa.
Książę Edward, hrabia Wessex (ur. 10 marca 1964), najmłodsze dziecko królowej Elżbiety II i jej małżonka Filipa, Księcia Edynburga, ojciec Lady Louise Windsor (ur. 2003 r.) i Jamesa Windsora (ur. 2007 r.).

W 1990 roku podczas gry w polo Karol złamał rękę. Diana odwiedziła go w szpitalu, jednak małżeństwo nie potrafiło nawiązać kontaktu, więc księżna udała się do innych pacjentów w klinice. Następcą tronu zaopiekowała się natomiast Camilla Parker-Bowles.

Różana wojna

16 czerwca 1992 roku światło dzienne ujrzała książka Diana: Jej prawdziwa historia Andrew Mortona, opisująca kulisy małżeństwa księstwa Walii. Publikacja ujawniła wiele nieznanych wcześniej aspektów (m.in. bulimia, samookaleczenia i próby samobójcze Diany; romans Karola z Camillą), jednak sprawę przedstawiła w sposób nieobiektywny, obwiniając o rozpad małżeństwa wyłącznie Karola, a Dianę ukazując jako ofiarę i pomijając jej romans z Jamesem Hewittem.

Kensington Gardens jest jednym z parków królewskich w Londynie. Większość parku położona jest w dzielnicy City of Westminster z wyjątkiem niewielkiego obszaru w zachodniej części parku, który leży w dzielnicy Royal Borough of Kensington and Chelsea. Ma powierzchnię ok. 275 akrów.
Bośnia i Hercegowina (BiH, bośniacki i chorwacki: Bosna i Hercegovina, serbski: Босна и Херцеговина, Bosna i Hercegovina) – państwo w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach, powstałe po rozpadzie Jugosławii. Graniczy od zachodu i północy z Chorwacją, a z Serbią i Czarnogórą od wschodu. Składa się z dwóch organizmów: Bośniacko-Chorwackiej Federacji Bośni i Hercegowiny oraz Republiki Serbskiej.

W sierpniu 1992 roku "The Sun" opublikował zapis rozmów telefonicznych, nagranych 31 grudnia 1989 roku, między księżną Walii, a jej kochankiem Jamesem Gilbeyem, w których Diana nazwała swoje życie torturami, a Windsorów – pieprzoną rodziną. Skandal ten został określony jako „Dianagate” lub „Squidgygate” (od "Squidgy", jak Dianę nazywał jej rozmówca). W tym samym miesiącu The Sun ujawnił romans księżnej z Jamesem Hewittem, kwestionując tym samym wiarygodność książki Andrew Mortona.

Charles Lennox (ur. 29 lipca 1672 w Londynie, zm. 27 maja 1723 w Goodwood w Sussex) – brytyjski arystokrata, nieślubny syn króla Anglii i Szkocji Karola II i jego kochanki, Louise de Kéroualle, księżnej Portsmouth.
Język hiszpański – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).

9 grudnia 1992 roku premier John Major wygłosił oświadczenie, powiadamiające Izbę Gmin o separacji księcia i księżnej Walii:

12 stycznia 1993 roku ujawniona została nieprzyzwoita rozmowa telefoniczna Karola i Camilli. W przeprowadzonej w 1989 roku konwersacji książę wyraził życzenie bycia tamponem swej kochanki, co wywołało zgorszenie opinii publicznej i gwałtowny spadek popularności następcy tronu. Skandal nazwano „Camillagate”. 29 czerwca 1994 roku Karol udzielił wywiadu, w którym przyznał się do zdrady i romansu z Camillą Parker-Bowles, a w innej książce ujawnił, że do poślubienia Lady Diany Spencer, której nigdy nie kochał, zmusił go ojciec, Filip, książę Edynburga.

Tom Selleck, właściwie Thomas William Selleck (ur. 29 stycznia 1945 roku w Detroit, w stanie Michigan) - amerykański aktor, producent i scenarzysta telewizyjny i filmowy.
Winston Leonard Spencer Churchill KG, OM (ur. 30 listopada 1874 w Blenheim Palace, zm. 24 stycznia 1965 w Londynie) – brytyjski polityk, mówca, strateg, pisarz i historyk, dwukrotny premier Zjednoczonego Królestwa, laureat literackiej Nagrody Nobla, honorowy obywatel Stanów Zjednoczonych. W 2002 r. w plebiscycie organizowanym przez BBC został uznany najwybitniejszym Brytyjczykiem wszech czasów.

14 listopada, w urodziny Karola (termin Diana wybrała złośliwie), 1995 roku księżna Walii udzieliła wywiadu dziennikarzowi, Martinowi Bashirowi dla programu "Panorama" telewizji BBC. W rozmowie poruszono kwestie najbardziej kontrowersyjne i najczęściej przytaczane przez prasę: Windsorowie, małżeństwo z Karolem, obowiązki królewskie i przyszłość.

William Jefferson "Bill" Clinton (ur. 19 sierpnia 1946 jako William Jefferson Blythe III) – w latach 1993-2001 42. prezydent USA, baptysta, mąż Hillary Clinton - Sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych w gabinecie Baracka Obamy
Pałac Kensington - królewska rezydencja w Kensington Gardens w dzielnicy Royal Borough of Kensington and Chelsea w Londynie. Jest rezydencją brytyjskiej rodziny królewskiej od XVII w.

Rozwód z księciem Walii

Po 4-letniej, przewidzianej prawem, separacji rozwód orzeczono 28 sierpnia 1996 roku. W wyniku pertraktacji uzyskano porozumienie, zgodnie z którym:

Diana utraciła predykat "Jej Królewskiej Wysokości", ale zachowała tytuł "Księżnej Walii";

Księżna zachowała prawo mieszkania w zajmowanym dotąd apartamencie w pałacu Kensington (Diana wyprowadziła się z Highgrove, w którym pozostał Karol, który swoje biuro londyńskie umieścił w Pałacu Św. Jakuba);

Diana otrzymała odszkodowanie pieniężne (przypuszcza się, że wynosiło 17-20 mln funtów);

Opiekę nad synami powierzono obojgu rodzicom;

Karol miał ponieść wszelkie koszty utrzymania rezydencji i biura Diany oraz wychowania i kształcenia dzieci;

Pałac Buckingham miał organizować i finansować oficjalne podróże Diany jako księżnej Walii.

Obowiązki królewskie

Wizyta w USA w 1985 roku

Ślub księcia Andrzeja i Sary Ferguson 23 lipca 1986 roku

Pomimo bulimii, depresji, rozpadającego się małżeństwa i specyficznych relacji z mediami, Diana wykonywała swe obowiązki jako księżnej Walii. W 1982 roku (po raz pierwszy za granicą) reprezentowała królową Elżbietę na uroczystościach pogrzebowych Gracji, księżnej Monako, z którą spotkała się półtora roku wcześniej, a która zmarła w wyniku obrażeń odniesionych po wypadku samochodowym we Francji. Natomiast w lutym 1984 roku, Diana odbyła pierwszą samodzielną podróż oficjalną do Norwegii, gdzie obejrzała "Carmen" w wykonaniu London City Ballet, którego była patronem.

Maria-Astrid Luksemburska, Arcyksiężna Maria-Astrid Austriacka, Księżna Cesarska Austrii, Księżna Królewska Węgier i Czech, Księżniczka Luksemburga, Nassau i Parmy, po mężu: Maria-Astrid Charlotta Leopoldyna Wilhelmina Ingeborga Antonina Elżbieta Anna Alberta von Habsburg-Lothringen (ur. 17 lutego 1954, w zamku Betzdorf) - najstarsza córka (i najstarsze dziecko) wielkiego księcia Luksemburga - Jana i księżniczki Belgii - Józefiny Charlotty.
Nepal () – demokratyczna republika federalna w Azji Południowej, w środkowej części Himalajów, granicząca na północy z Chinami i na południu, wschodzie i zachodzie z Indiami; bez dostępu do morza.

9 listopada 1985 roku książę i i księżna Walii rozpoczęli oficjalną wizytę państwową w Stanach Zjednoczonych, gdzie zostali powitani przez parę prezydencką: prezydenta Ronalda Reagana i pierwszą damę Nancy Reagan. W pierwszym dniu podróży w białym Domu odbyła się gala, na której pojawiły się również takie znane osobistości, jak Clint Eastwood, John Travolta, Tom Selleck czy Neil Diamond. Został tam uwieczniony jeden z najbardziej charakterystycznych momentów: taniec księżnej Walii z aktorem Johnem Travoltą. W drugim dniu Diana odwiedziła hospicjum podczas, gdy Karol pojechał zobaczyć traktat, kończący wojnę między Wielką Brytanią, a USA z 1812 roku. Para uczestniczyła również we mszy w Katedrze Waszyngtońskiej, odwiedziła Galerię Narodową, a następnie złożyła hołd poległym bohaterom na cmentarzu Arlington. Ostatniego dnia wizyty, Karol i Diana udali się do Palm Beach Florida, gdzie książę zagrał towarzyski mecz polo, a księżna wręczyła nagrody zwycięzcom.

Henryk Karol Albert Dawid Mountbatten-Windsor (ang. Henry Charles Albert David Mountbatten-Windsor), Książę Henryk z Walii (Prince Henry of Wales) potocznie nazywany księciem Harrym (ur. 15 września 1984) – członek brytyjskiej rodziny królewskiej, syn Karola, księcia Walii i Diany Spencer, córki 8. hrabiego Spencer, wnuk królowej Elżbiety II. Brat księcia Wilhelma. Jest trzeci w linii sukcesji do brytyjskiego tronu po swoim ojcu i starszym bracie.
Hampshire – hrabstwo ceremonialne i niemetropolitalne w południowej Anglii, w regionie South East England, położone nad Kanałem La Manche i cieśniną Solent.

23 lipca 1986 roku książę i księżna Walii uczestniczyli w ślubie księcia Andrzeja i Sary Ferguson w Opactwie Westminsterskim. Doprowadziła do tego Diana, która zaaranżowała spotkanie obojga rok wcześniej, mając jednocześnie nadzieję na zyskanie na dworze królewskim przyjaciółki i towarzyszki przy okazji oficjalnych obowiązków. Wspólne wizyty w Ascot, kolacje w Buckingham Palace czy uczestnictwo w Trooping Colours zakończyły się w 1992 roku, gdy zarówno Karol i Diana, jak i Andrzej i Sarah, ogłosili separację. Kontakty między obydwiema kobietami znacznie się pogorszyły po wydaniu przez Sarę autobiografii My Story w 1996 roku, w której ujawniono wiele szczegółów przyjaźni z księżną Walii.

Śri Chinmoy Kumar Ghose (ur. 27 sierpnia 1931 w Shakpura, zm. 11 października 2007 w Nowym Jorku) – Indyjski filozof, poeta, pisarz, autor piosenek, malarz, multiinstrumentalista, atleta, działacz na rzecz pokoju, nauczyciel jogi i medytacji, mistrz duchowy i pomysłodawca programu World Harmony Run, kandydat do pokojowej i literackiej nagrody Nobla.
Wojna krymska (1853-1856) – wojna między Imperium Rosyjskim a imperium osmańskim i jego sprzymierzeńcami (Wielką Brytanią, Francją i Sardynią). Była pierwszym w historii konfliktem zbrojnym, którego przebieg relacjonowano na bieżąco i który uwieczniono na fotografiach.

W latach 1982-1992 Diana wspólnie z Karolem odbyła oficjalne wizyty do takich krajów, jak: Australia (wielokrotnie), Stany Zjednoczone, Brazylia, Indie, Kamerun, Kanada, Nigeria, Indonezja, Hiszpania, Włochy, Francja, Portugalia i Japonia. Samodzielnie wizyty księżna złożyła w krajach: Niemcy, Stany Zjednoczone, Szwajcaria, Węgry, Egipt, Belgia, Francja, Republika Południowej Afryki, Zimbabwe i Nepal.

Edward VIII, urodzony jako Edward Albert Chrystian Jerzy Andrzej Patryk Dawid (23 czerwca 1894 – 28 maja 1972), Książę Walii od 1911 (inaugurowany w Caernarfon), król Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej i dominiów, cesarz Indii, Obrońca Wiary od 20 stycznia 1936 do abdykacji 11 grudnia 1936. Po ustąpieniu z tronu otrzymał tytuł księcia Windsoru (Duke of Windsor).
Filip, książę Edynburga, Filip Mountbatten (ur. 10 czerwca 1921) – mąż królowej brytyjskiej Elżbiety II. Pochodzi z duńskiego rodu królewskiego Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg, jest dalekim krewnym swojej żony. Jego pełny tytuł to książę Edynburga, hrabia Merioneth, baron Greenwich, kanclerz uniwersytetu w Edynburgu. Z Elżbietą II mają czworo dzieci – Karola, Annę, Andrzeja i Edwarda.

W lutym 1992 roku książęca para odbyła wizytę do Indii w trakcie, której Diana odwiedziła symbol miłości i oddania, Taj Mahal w samotności.

Ostatnia wspólna wizyta zagraniczna księcia i księżnej Walii miała miejsce w 1992 roku w Korei Południowej.

W 1995 roku Diana odwiedziła, m.in. Argentynę, Stany Zjednoczone (pięciokrotnie), Chiny (Hongkong) oraz Włochy (Wenecję).

W 1997 roku księżna Walii złożyła zagraniczne wizyty w RPA, Angoli i Bośni, a prywatnie przebywała w Grecji i Francji.

Notting Hill to dzielnica (ang. area) Londynu, Wielka Brytania leżąca w Kensington and Chelsea. Uważana jest ona za stosunkowo zamożną i modną, znana z wysokiej klasy restauracji oraz markowych sklepów, a także "second-handów" muzycznych. Inną atrakcją turystyczną jest targ na Portobello Road.
Louise Renée de Penancoët de Kérouaille, 1. księżna Portsmouth (ur. wrzesień 1649, zm. 14 listopada 1734 w Paryżu), francuska szlachcianka, kochanka króla Anglii i Szkocji Karola II. Była córką bretońskiego szlachcica Guillaume de Penancoët, pana de Kérouaille, i jego żony Marie de Ploeuc de Timeur.

Po rozwodzie

Księżna i Śri Chinmoy w Kensington, 21 maja 1997 roku

W ostatnim roku życia księżna poświęciła się głównie działalności dobroczynnej. Miesiąc po ogłoszeniu rozwodu udała się do Stanów Zjednoczonych na spotkanie z Pierwszą Damą Hillary Clinton w celu zebrania pieniędzy na badania diagnozujące raka piersi. Księżna regularnie odwiedzała również szpitale, organizacje i towarzystwa charytatywne. Jednym z nich było centrum zajmujące się ludźmi zakażonymi HIV i chorymi na AIDS, "London Lighthouse AIDS Centre" w Notting Hill w północnym Londynie, w którym Diana gościła w październiku 1996 roku.

Katarzyna, księżna Cambridge, Katarzyna Elżbieta Mountbatten-Windsor, z domu Middleton (ang. Catherine Elizabeth Mountbatten-Windsor, Duchess of Cambridge) ur. 9 stycznia 1982 w Reading – Angielka, od 29 kwietnia 2011 roku żona brytyjskiego księcia Wilhelma. Po ślubie uzyskała tytuł księżnej Cambridge. Pochodzi z hrabstwa Berkshire, ukończyła University of St Andrews na kierunku historia sztuki.
Pojęcia Chiny używa się w odniesieniu do krainy historycznej, obejmując wówczas całokształt chińskiej historii i kultury (zobacz: historia Chin), lub w węższym znaczeniu, w odniesieniu do Chińskiej Republiki Ludowej.

Pod koniec 1996 roku, księżna zainteresowała się problemem min, masowo stosowanych przez armie na całym świecie. Ich ofiarami padali bowiem nie tylko żołnierze, ale przede wszystkim osoby cywilne, a w tym dzieci (do wybuchów dochodziło w trakcie zabaw). W styczniu 1997 roku Diana dołączyła do kampanii Brytyjskiego Czerwonego Krzyża przeciwko minom, a następnie udała się do Angoli. Tam wzięła udział w projekcie organizacji "The HALO Trust", przechodząc po zaminowanym polu (w rzeczywistości trasa jej "spaceru" została wyznaczona przez ekspertów). Zwróciło to uwagę światowych mediów na problem min lądowych, których w ponad 50 krajach zakopanych było 110 milionów. Akcję potępił jednak, zarówno rząd Johna Majora (zgodnie z polityką wojskową Wielka Brytania miny uznała za "pożyteczne"), jak i premier Benazir Bhutto (oskarżyła Dianę o działanie na rzecz opozycji).

Luciano Pavarotti (ur. 12 października 1935 w Modenie, zm. 6 września 2007 tamże) – włoski śpiewak operowy (tenor liryczny). Uważany za jednego z najwybitniejszych śpiewaków XX wieku.
sir Robert Fellowes (ur. 1941), syn majora sir Williama Fellowesa i Jane Ferguson, córki generała Algernona Fergusona, siostry Ronalda Fergusona. Jest blisko spokrewniony z brytyjską rodziną królewską - był szwagrem księżnej Walii i bratem ciotecznym księżnej Yorku. W marcu 1978 r. w Londynie, poślubił lady Cynthię Jane Spencer (ur. 11 lutego 1957), córkę Edwarda Spencera, 8. hrabiego Spencer i Frances Burke-Roche, córki 4. barona Fermoy. Robert i Cynthia mają razem syna i dwie córki:

W czerwcu 1997 roku, za namową księcia Williama, księżna wystawiła na aukcję 79 (ponumerowanych od 1 do 80 z pominięciem numeru 13) wybranych przez siebie i syna sukien balowych, wizytowych i koktajlowych. Kreacje, pochodzące z lat 1981-1996, zostały założone przez księżną Walii przy okazji wizyt zagranicznych, wystąpień oficjalnych, gali, uroczystych kolacji oraz premier filmowych. Najwyższą cenę osiągnęła suknia założona przez księżną Walii 9 listopada 1985 roku podczas kolacji inauguracyjnej w Białym Domu, gdzie Diana zatańczyła z aktorem, Johnem Travoltą – sprzedano ją za rekordowo wysoką cenę 222 500 $ (poprzedni rekord wynosił 145 000 $). Cały zysk z aukcji przekazany został na rzecz organizacji charytatywnych wspieranych Dianę.

Flaga Wielkiej Brytanii (zwana Union Jack) – niebieska z czerwonym Krzyżem św. Jerzego (patrona Anglii) w białym obramowaniu, a w tle po przekątnych nakładające się na siebie krzyże: czerwony św. Patryka (patrona Irlandii) i biały św. Andrzeja (patrona Szkocji). Formalnie nazwa flagi jako flagi narodowej brzmi Union Flag czyli "Flaga Unijna", zaś nazwa Union Jack ("Proporzec Unijny") formalnie odnosi się do tej flagi tylko w sytuacji, gdy jest wywieszona jako proporzec na okręcie wojennym. Jednak w praktyce znacznie częściej używa się terminu Union Jack znanego także szeroko poza granicami Wielkiej Brytanii.
Jerzy III (ur. 4 czerwca 1738 w Londynie, zm. 29 stycznia 1820 w Windsorze, Berkshire) – ostatni (od 25 października 1760) król Wielkiej Brytanii i Irlandii i pierwszy (od 1801) król Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii, ostatni elektor i książę oraz pierwszy król (od 1814) Hanoweru. Jedyny król Anglo-Korsyki w latach 1794-1796.

18 czerwca 1997 roku w w dzielnicy Bronx w Nowym Jorku księżna spotkała się z Matką Teresą z Kalkuty (pierwotnie do rozmowy miało dojść w Indiach, ale ze względu na chorobę Matki Teresy spotkanie przełożono).

21 lipca 1997 roku, Diana po raz ostatni pojawiła się publicznie w Wielkiej Brytanii. Następnie wyjechała do Bośni, gdzie w ramach programu "The Landmine Survivors Network" spotkała się z ofiarami min lądowych, m.in. 47-letnim Franjo Kresicem, który w wyniku wybuchu stracił obydwie nogi i stracił wzrok – spotkanie było zamknięte dla prasy. Wizyta w Bośni była ostatnią wizytą zagraniczną księżnej Walii.

Walia (wal. Cymru, ang. Wales) – jedna z czterech części składowych w Wielkiej Brytanii, celtycka kraina historyczna, część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.
Jerzy VI, Albert Fryderyk Artur Jerzy Windsor (George VI Saxe-Coburg-Gotha) (ur. 14 grudnia 1895 w York Cottage, Sandringham, zm. 6 lutego 1952 tamże) – król Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej i dominiów (1936–1952), cesarz Indii (1936–1947), król Indii (1947–1949), król Irlandii (1936–1949). Brat Edwarda VIII. Zasiadł na tronie po jego abdykacji. Zyskał popularność i szacunek, gdy podczas niemieckich nalotów na Londyn nie opuścił miasta, mimo iż dziewięć razy miało miejsce bombardowanie pałacu.

Równocześnie z działalnością charytatywną kontrowersje wzbudzało życie osobiste księżnej. Media szczególnie były zainteresowane jej nowymi partnerami, do których zaliczano takie osoby, jak: historyk sztuki, Oliver Hoare (bliższe kontakty z Dianą nawiązał ok. 1992 roku); trener Willem Carling (o romans posądzano go w latach 1994-1996); spadkobierca James Gilbey (jego związek z Lady Di miał trwać na przełomie lat 80. i 90.); a także chiński milioner, David Tang, z którym widywano księżną przy okazji wizyt publicznych w 1994 roku. Ostatni adoratorzy Diany to muzułmanie: kardiolog Hasnat Khan oraz producent filmowy Dodi Al-Fayed. Z tym pierwszym, z pochodzenia Pakistańczykiem, księżna była często widywana w 1996 roku (wspólnie odwiedzili m.in. szpital w Lahore, ufundowany przez ród Khanów). Tego drugiego Diana poznała za pośrednictwem ojca Dodiego, który od wielu lat pozostawał w przyjacielskich stosunkach z rodziną królewską.

Hillary Diane Rodham Clinton (ur. 26 października 1947 w Chicago) – amerykańska działaczka polityczna, żona Billa Clintona, byłego prezydenta Stanów Zjednoczonych. Sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych w gabinecie Baracka Obamy
Neil Leslie Diamond (ur. 24 stycznia 1941 w Brooklynie, Nowy Jork) - amerykański piosenkarz muzyki pop, rock, folk, country i autor tekstów a okazjonalnie aktor.

Jeszcze w styczniu 1997 roku, Mohamed Al-Fayed zaoferował księżnej udostępnienie domu w Saint Tropez na południu Francji, by tam mogła spędzić wakacje wspólnie z synami. Ponieważ rodzina królewska w wakacje miała tradycyjnie przebywać w Balmoral, Diana przyjęła zaproszenie. 11 lipca księżna wraz z synami: książętami Williamem i Harrym przyjechała do domu Al-Fayeda w Saint Tropez, a 13 lipca dołączył do nich Dodi Al-Fayed. Wspólne wakacje wzbudziły zainteresowanie paparazzich, a prasa brukowa zaczęła sugerować romans księżnej z egipskim producentem filmowym, publikując zdjęcia pary w intymnych sytuacjach. 30 sierpnia Diana i Dodi wyjechali do Londynu, po drodze zatrzymując się w Paryżu.

Fryderyk Ludwik (ur. 1 lutego 1707 w Hanowerze, zm. 31 marca 1751 w Leicester House w Londynie), książę Walii, następca tronu Wielkiej Brytanii, najstarszy syn króla Jerzego II Hanowerskiego i Karoliny, córki Jana Fryderyka, margrabiego Brandenburg-Ansbach.
Zimbabwe, Republika Zimbabwe (Republic of Zimbabwe), dawniej Rodezja – państwo położone w południowej Afryce. Jego stolicą jest Harare. Prezydentem kraju jest Robert Mugabe. Około 98% ludności stanowią czarnoskórzy. Biali stanowią około 2% ludności.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)