Diana - mitologia - Polski Serwis Naukowy

Diana z Wersalu,
kopia rzymska wg oryginału greckiego
z brązu, Luwr w Paryżu.

Diana (łac. Diana, gr. Ἄρτεμις Artemis) – w mitologii rzymskiej bogini łowów, przyrody (świata roślinnego i zwierzęcego, gór, lasów, gajów, źródeł leczniczych), płodności, Księżyca (lub światła księżycowego).

Vojtech Zamarovský, czes. Vojtěch Zamarovský, (ur. 5 października 1919 w Trenczynie lub Zamarovcach[1][2] w Czechosłowacji, ob. Słowacji, zm. 26 lipca 2006 w Pradze w Czechach) – słowacki prozaik, autor słowackiej i czeskiej literatury faktu, publicysta, badacz historii starożytnej, m.in.: Grecji, Rzymu, Egiptu, Mezopotamii, Sumeru, propagator kultury i ideologii hellenizmu, tłumacz, doktor prawa, podróżnik, agent wywiadu [3][4][5][6][7][8].

Luwr (fr. Louvre, Musée du Louvre) – dawny pałac królewski w Paryżu, obecnie muzeum sztuki. Jedno z największych muzeów na świecie, najczęściej odwiedzana placówka tego typu na świecie. Stanowi jeden z ważniejszych punktów orientacyjnych Paryża, położony jest przy prawym brzegu Sekwany w obrębie Pierwszej Dzielnicy. W kompleksie budynków o całkowitej powierzchni wynoszącej 60,600 metrów kwadratowych znajdują się zbiory liczące około 35,000 dzieł sztuki od czasów najdawniejszych po połowę wieku XIX, dzieła światowego dziedzictwa o największej sławie takie jak np. stela z kodeksem Hammurabiego, Nike z Samotraki, Mona Lisa pędzla Leonarda.

Pierwotnie była italską boginią wszelkiego życia na ziemi. W VI wieku p.n.e. została utożsamiona z grecką Artemidą.

W sztuce starożytnego Rzymu najczęściej przedstawiano ją na wzór Artemidy, to jest w krótkim chitonie, z łukiem i kołczanem ze strzałami, z półksiężycem.

Początkowo miejscem kultu Diany były gaje, później świątynia na Awentynie zbudowana przez Serwiusza Tuliusza. Specjalnym rodzajem kultu była obdarzana Diana w gaju pod Arycją (staroż. Aricia, ob. La Riccia), gdzie za pomocą wody z miejscowych źródeł kapłani leczyli chorych.

Księżyc (, nieco więcej niż 1/4 średnicy Ziemi. Oznacza to, że objętość Księżyca wynosi około 1/50 objętości kuli ziemskiej. Przyspieszenie grawitacyjne na jego powierzchni jest blisko 6 razy słabsze, niż na Ziemi. Księżyc wykonuje pełny obieg wokół Ziemi w ciągu 27,3 dnia (tzw. miesiąc syderyczny), a okresowe zmiany w geometrii układu Ziemia-Księżyc-Słońce powodują występowanie powtarzających się w cyklu 29,5-dniowym (tzw. miesiąc synodyczny) faz Księżyca.

Zakład Narodowy im. Ossolińskich – zasłużony dla polskiej nauki i kultury Instytut (do 1939 r. – łączył w sobie Bibliotekę, Wydawnictwo i Muzeum im. Lubomirskich), ufundowany dla Narodu Polskiego w 1817 roku przez Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, otwarty w 1827 roku we Lwowie.

Do postaci Diany odwołuje się Jacek Kowalski w utworze pod tymże tytułem.

Zobacz też

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Diana (mitologia)

Zobacz w Wikiźródłach:
W zatoce Baja

Diana – imię żeńskie

Przypisy

↑ Vojtech Zamarovský: Bohovia a hrdinovia antických bájí. Bratislava: Perfekt a.s., 1998, s. 102. ISBN 80-8046-098-1. (słow.); polskie wydanie: Bogowie i herosi mitologii greckiej i rzymskiej (Encyklopedia mitologii antycznej, Słownik mitologii greckiej i rzymskiej).
Mała encyklopedia kultury antycznej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990, s. 189. ISBN 83-01-03529-3.
Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008, s. 73. ISBN 83-04-04673-3.
Jacek Kowalski – Diana w serwisie YouTube

Bibliografia

Diana (ang.). W: Roman myth index [on-line]. 2007. [dostęp 2011-05-19].
William Smith: Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, 1867, T. 1, s. 1000: Diana (ang.). W: The Ancient Library. The complete classics bookshelf on the web. [on-line]. 2005. [dostęp 2011-05-19].

Rex Nemorensis (łac. dosł. król leśny), w starożytnej Italii tytuł kapłana, opiekuna świętego gaju oraz świątyni Diany w Arycji. Jego partnerką, "królową leśną", była sama Diana.

Terminem sztuka starożytnego Rzymu określa się zazwyczaj sztukę tworzoną w Rzymie – mieście nad Tybrem oraz całym państwie złożonym z wielu prowincji i nie wykazującą żadnych ścisłych związków kulturowych z sztuką rodzimą konkretnego rejonu pozostającego pod panowaniem imperium, powstałą w okresie od VI w. p.n.e. do końca IV w., czyli momentu podziału cesarstwa na wschodnie i zachodnie.