Didiusz Julianus - Polski Serwis Naukowy

Marcus Didius Salvius Iulianus (ur. 24 stycznia 133, zm. 1 czerwca 193) – senator i cesarz rzymski.

Urodził w rodzinie ekwickiej, która wzbogaciła się na handlu. Julian nie poszedł w ślady swych przodków i wybrał karierę urzędniczą i wojskową. Był najpierw legatem legionu w prowincjach greckich, a potem namiestnikiem kilku prowincji m.in. Afryki, Belgiki, Dalmacji. Uchodził za wzorowego administratora i dobrego dowódcę. Sprawował również, prawdopodobnie dwukrotnie, konsulat.

Ekwici (łac. equites, l.poj. eques) – średnio zamożna rzymska klasa społeczna, w skład której wchodzili kupcy, przedsiębiorcy, bankierzy, których majątki wynosiły minimum 400 000 sestercji (III w. p.n.e.). Symbolami przynależności do stanu ekwickiego było posiadanie konia, noszenie stroju wojskowego zwanego trabea, złotego pierścienia oraz wąskiego purpurowego szlaku uzdobiącego tunikę (szeroki nosili senatorowie).

Afryka Prokonsularna, Africa – jedna z prowincji Imperium rzymskiego. Terytorialnie odpowiada mniej więcej obecnej Tunezji. Nazwę wywodzącą się od Afra, herosa będącego synem Heraklesa prowincji nadali Rzymianie.

Pod koniec 192 roku zginął cesarz Kommodus, a w marcu 193 pretorianie zabili jego następcę - Pertynaksa. Według historyka Kasjusza Diona, Didiusz dowiedział się o tym na uczcie. Podpity senator postanowił sam sięgnąć po cesarską purpurę. Udał się w tym celu do koszar pretorianów, licząc na ich poparcie w zamian za obietnicę wysokiego żołdu. W koszarach przelicytował prefekta pretorianów Emiliusza Letusa, który również chciał kupić władzę u swoich podkomendnych, oferując każdemu żołnierzowi gwardii 25 tysięcy sestercji.

Panonia (łac. Pannonia) – w starożytności prowincja rzymska położona między Sawą a Dunajem; dzisiejsze tereny zachodnich Węgier, wschodniej Austrii, Chorwacji, Słowenii oraz Serbii i Czarnogóry.

Konsul (łac. consul – l.mn. consules) – w starożytnym Rzymie, w okresie republiki był jednym z dwóch najwyższych rangą urzędników wybieranych przez komicja centurialne na roczną kadencję. Był odpowiedzialny za politykę zagraniczną.

Jednak na przełomie marca i kwietnia przeciwko Didiuszowi wystąpili i obwołali się cesarzami namiestnicy Panonii - Septymiusz Sewer, Brytanii - Klodiusz Albinus i Syrii - Pescenniusz Niger. Sewer ruszył na czele swoich legionów na Rzym i zdobył miasto. Didiusz Julian został zamordowany przez pretorianów 1 czerwca 193 roku. Umierając miał rzec, iż sprawując władzę nie uczynił nic złego i nikogo nie skazał na śmierć.

Sesterc, sestercja (łac. sestertius) – drobna moneta w starożytnym cesarstwie rzymskim. W czasach Republiki srebrna, równa 1/4 denara (2,5 asa), natomiast w okresie cesarstwa wprowadzona przez cesarza Oktawiana moneta brązowa (lub miedziana) równa 4 asom.

Dalmacja (chorw. Dalmacija, wł. Dalmazia, serb. Далмација) – kraina historyczna w Chorwacji, Bośni i Hercegowinie oraz Czarnogórze na wschodnim wybrzeżu Adriatyku.

Linki zewnętrzne

Biografia w serwisie roman-emperors.org (ang.)