Diecezja poznańska - Polski Serwis Naukowy

Niektóre kościoły jubileuszowe
na Rok św. Pawła

Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Obrzycku

Archidiecezja poznańska – jedna z 14 archidiecezji obrządku łacińskiego w polskim Kościele katolickim.

Kolegiata NMP Wniebowziętej w Środzie Wielkopolskiej – kościół gotycki z początku XV wieku. Rozbudowany na przełomie XV/XVI wieku przez dobudowanie naw bocznych i podwyższenie wieży. W połowie XVI wieku zwieńczenie wieży attyką renesansową. 1598-1602 dobudowano od południa renesansową kaplicę grobową Gostomskich. W nawach sklepienia gwiaździste, w prezbiterium krzyżowo-żebrowe. W późnorenesansowym głównym ołtarzu sześć renesansowych figur świętych i obraz Wniebowzięcia NP Marii nieznanego malarza, w zwieńczeniu obraz Madonny z Dzieciątkiem włoskiego malarza Catharini z XVI wieku. Na ścianach prezbiterium dwa obrazy ze szkoły flamandzkiej, XVII wiek: Podwyższenie Krzyża i Zaparcie się św. Piotra. Stalle późnogotyckie z fundacji biskupa Jana Lubrańskiego wykonane 1519-1522 przez braci Jana i Leona z Wrześni. Na belce tęczowej późnogotycka polichromowana grupa pasyjna z początku XVI wieku. W ołtarzach bocznych włoski obraz Świętej Rodziny z około 1670 i w rokokowej ramie obraz Michała Archanioła 1654, ze szkoły wielkopolskiej. W ścianach trzy renesansowe płaskorzeźby, przypuszczalnie pozostałość ołtarza albo sacramentarium: Bóg Ojciec, Ostatnia Wieczerza i Duch Święty oraz renesansowa płyta nagrobna Ambrozego Pampowskiego, wojewody sieradzkiego (zmarłego 1510). w nawie głównej świecznik-pająk z kryształu weneckiego. W filarze tablica pamiątkowa księdza Augustyna Szamarzewskiego, proboszcza średzkiego, 1857-1887, jednego z pionierów ruchu spółdzielczego w Wielkopolsce. Renesansowa kaplica Gostomskich, fundacji Hieronima Gostomskiego wojewody poznańskiego, na planie ośmioboku, nakryta ośmiodzielną kopułą. Wnętrze kopuły pokryte dekoracją stiukową. Portal z kratą z brązu, dzieło K. Oldemndorfa 1598 z Gdańska. W kaplicy przyścienny wczesnobarokowy nagrobek Anny z Ostrorogów Sieniawskiej (zmarłej 1584); na nagrobku tablica inskrypcyjna jej córki wojewodziny Urszuli Gosttomskiej, nagrobek dziecięcy Zygmunta Stadnickiego. Chrzcielnica brązowa z XVI wieku. W ołtarzu dwa obrazy szkoły włoskiej:Święta Trójca z XVII wieku i Święta Rodzina z XVI wieku.
Mieczysław Ledóchowski, herbu Szaława (właśc. Mieczysław Halka-Ledóchowski) (ur. 29 października 1822, zm. 22 lipca 1902) – kardynał, metropolita poznańsko-gnieźnieński i prymas Polski.

Historia

Początkiem Archidiecezji było prawdopodobnie biskupstwo misyjne, pierwsze w Polsce, ustanowione w 968 roku, które podlegało bezpośrednio Stolicy Apostolskiej, i zbudowanie przez Mieszka I katedry. Pierwszy biskup misyjny Jordan (z pochodzenia Włoch, Burgundczyk lub Dalmatyńczyk) mianowany na stolicę biskupią przez papieża Jana XII zapoczątkował historię polskiej hierarchii kościelnej. Nie włączona do metropolii gnieźnieńskiej utworzonej w 1000, a dopiero po jej przywróceniu w 1076 za panowania Bolesława Śmiałego (wg innych źródeł diecezję przyłączono w I poł. XII wieku). Z chwilą podziału terytorium Polski na biskupstwa, przy diecezji poznańskiej pozostała część Mazowsza, na której powstał przed 1252 archidiakonat czerski z kolegiatą w Czersku, od 1406 warszawski (kolegiata przeniesiona w 1399). Możliwe, że archidiakonat mazowiecki powołano już w 1076 i miał początkowo kolegiatę w Grójcu. Na skutek rozbiorów Polski zmieniły się granice biskupstwa poznańskiego (mazowiecką część wraz z Warszawą odłączono od Poznania i w 1798 otrzymała własne biskupstwo). W ciągu ponad tysiąca lat istnienia biskupstwa zarządzało nim wielu wybitnych duchownych, jak biskupi Unger i Jan Lubrański, arcybiskupi Leon Michał Przyłuski, Walenty Dymek, Antoni Baraniak i Jerzy Stroba oraz kardynałowie hr. Mieczysław Ledóchowski – Halka, Edmund Dalbor i August Hlond.

Obrzycko – miasto (gmina Obrzycko stanowi osobny podmiot samorządu terytorialnego) w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, nad Samą. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa poznańskiego. Miasto jest także siedzibą gminy wiejskiej Obrzycko.
Leon Michał Przyłuski (ur. 5 października 1789 w Strzeszynku - zm. 12 marca 1865 w Poznaniu) – arcybiskup poznańsko - gnieźnieński i prymas Polski i Litwy.

W roku 1821 podniesiono dotychczasowe biskupstwo do rangi archidiecezji i metropolii oraz połączono unią personalną aeque principaliter z metropolią gnieźnieńską do 1946.

Biskupi

biskup diecezjalny: ks. abp Stanisław Gądecki (od 2002) (metropolita poznański), wiceprzewodniczący Konferencji Episkopatu Polski (od 2004)

biskup pomocniczy / wikariusz generalny: ks. bp Zdzisław Fortuniak (od 1982)

biskup pomocniczy / wikariusz generalny: ks. bp Marek Jędraszewski (od 1997)

biskup pomocniczy / wikariusz generalny: ks. bp Grzegorz Balcerek (od 1999)

biskup senior: ks. abp Juliusz Paetz (senior od 2002)

Arcybiskupie Seminarium Duchowne w Poznaniu - Katolickie wyższe seminarium duchowne archidiecezji poznańskiej przygotowujące mężczyzn do przyjęcia święceń diakonatu i prezbiteratu. Klerycy są studentami kierunku teologii o specjalności kapłańskiej Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. A. Mickiewicza. Jurysdykcję kanoniczną nad Seminarium sprawuje arcybiskup poznański.
Bolesław II Szczodry (Śmiały) (ur. ok. 1042, zm. 2 lub 3 kwietnia 1081 lub 1082) – książę Polski w latach 1058–1076, król Polski w latach 1076–1079.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)