Digital Rights Management - Polski Serwis Naukowy

Digital rights management (DRM, pol. cyfrowe zarządzanie prawami) – oparty na mechanizmach kryptograficznych lub innych metodach ukrywania treści system zabezpieczeń mający przeciwdziałać używaniu danych w formacie elektronicznym w sposób sprzeczny z wolą ich wydawcy.

W założeniu mechanizm taki ma służyć ochronie praw autorskich twórców, w praktyce może być wykorzystany do dowolnego ograniczenia możliwości korzystania z danych w systemach komputerowych i multimedialnych. DRM jest szczególnym przypadkiem systemu zarządzania prawami do informacji (IRM), stosowanego także do ochrony informacji objętych różnymi formami utajnienia.

Komputer osobisty (ang. personal computer) – mikrokomputer przeznaczony przede wszystkim do użytku osobistego, spotyka się je zarówno w domach, jak i biurach. Mają zazwyczaj postać desktopów albo notebooków. Służą głównie do uruchamiania oprogramowania biurowego, dostępu do zasobów Internetu, prezentacji treści multimedialnych (tekst, obrazy, dźwięki, filmy i inne), jak i gier.
P2P (od ang. peer-to-peer – równy z równym) – model komunikacji w sieci komputerowej, który gwarantuje obydwu stronom równorzędne prawa (w przeciwieństwie do modelu klient-serwer).

Podstawy działania

W spotykanych obecnie systemach DRM, dostawca treści, zanim przekaże dane odbiorcy, zabezpiecza je przed odczytem przez zaszyfrowanie (lub zastosowanie innej transformacji mającej na celu utrudnienie odtworzenia pierwotnej postaci pliku). Informacje niezbędne do odszyfrowania danych nie są ujawniane odbiorcy, a jedynie zaszyte w odpowiednio zaprojektowanej aplikacji lub platformie sprzętowej (np. komputerze PC z układami TCPA albo w odtwarzaczu multimedialnym).

FairPlay jest systemem zabezpieczeń przed nielegalnym używaniem danych cyfrowych (DRM) firmy Apple Computer. Technologia ta wbudowana jest w iPodach, iTunes, oraz iTunes Store. Wszelkie pliki zakupione w iTunes Store za pośrednictwem iTunes są zakodowane właśnie dzięki FairPlay. FairPlay jest technologią szyfrującą pliki muzyczne AAC, która nie pozwala na odsłuchiwanie ich na nieautoryzowanych komputerach oraz innych urządzeniach.
Sony – przedsiębiorstwo japońskie założone 7 maja 1946 roku przez Masaru Ibukę i Akio Moritę w Tokio jako Tokyo Telecommunications Engineering Company; obecnie jeden z największych światowych producentów elektroniki użytkowej. Spółka publiczna notowana na giełdach tokijskiej (TSE) i nowojorskiej (NYSE) (NYSE: SNE).

Dzięki wykorzystaniu tej architektury, dostawca może wymusić na użytkowniku niedysponującym odpowiednim zapleczem technicznym dowolnie zdefiniowane zasady korzystania z dostarczonych treści (np. może ograniczyć liczbę wykonywanych kopii, pozbawić go możliwości modyfikacji danych), czy wręcz odebrać użytkownikowi jakiekolwiek możliwości odczytu treści po upływie zadanego czasu.

Microsoft Windows Vista (wymowa /ˈvɪstə/, Windows NT 6.0) – edycja systemu Windows firmy Microsoft (do 22 lipca 2005 znany był jedynie pod nazwą kodową Longhorn). Następca systemu Windows XP. Hasło reklamowe systemu to Clear, Confident, Connected, czyli Przejrzysty, Pewny, Połączony. W sierpniu 2009 Windows Vista był zainstalowany na 18,80% komputerów na świecie, natomiast w Polsce w okresie 14-20 września 2009 udział wynosił 18,51%.
Kryptologia (z gr. κρυπτός – kryptos – "ukryty" i λόγος – logos – "słowo") – nauka o przekazywaniu informacji w sposób zabezpieczony przed niepowołanym dostępem. Współcześnie kryptologia jest uznawana za gałąź zarówno matematyki, jak i informatyki; ponadto jest blisko związana z teorią informacji, inżynierią oraz bezpieczeństwem komputerowym.

Skuteczność stosowania

Współcześnie używane mechanizmy DRM stanowią skuteczną metodę ograniczania działań przeciętnych użytkowników komputera lub systemu multimedialnego. Mimo to niemal wszystkie z nich okazują się podatne na ataki ze względu na wyidealizowane założenia technologiczne, błędy projektowe albo usterki programistyczne; taki los spotkał mechanizmy stosowane w nośnikach DVD, Blu-ray, HD-DVD i wiele innych. Przełamanie tych mechanizmów ma różnego rodzaju skutki, na przykład umożliwia kopiowanie danych czy też tworzenie odtwarzaczy open source dla nośników multimedialnych.

Microsoft Windows (ang. okna, IPA: [maɪkɹoʊsɑːft ˈwɪndoʊz]) – rodzina kilku systemów operacyjnych wyprodukowanych przez firmę Microsoft. Systemy rodziny Windows działają na serwerach, systemach wbudowanych oraz na komputerach osobistych, z którymi są najczęściej kojarzone.
HD DVD (z ang. High Definition DVD) – format zapisu optycznego danych, opracowany przez firmy Toshiba, NEC i Memory-Tech zrzeszone w organizację AOSRA. Podobny do płyt DVD, jednak znacznie bardziej pojemny, gdyż dzięki zastosowaniu niebieskiego lasera udało się znacznie zwiększyć gęstość upakowania danych.

Ze względu na podatność stosowanych rozwiązań na próby przełamania zabezpieczeń, producenci systemów DRM często starają się ograniczyć badanie systemów DRM oraz publikowanie informacji o błędach w nich przez stosowanie gróźb prawnych, ale działania te z reguły okazują się nieskuteczne. Prawdopodobnie najbardziej znaną sprawą tego typu był proces rozpoczęty na wniosek DVD Copy Control Association i Motion Picture Association przeciwko Norwegowi Jonowi Johansenowi za złamanie zabezpieczeń Content Scrambling System płyt DVD; w 2003, sąd w Oslo uniewinnił Johansena. Innym głośnym przypadkiem było zatrzymanie w Stanach Zjednoczonych rosyjskiego programisty Dmirtija Szklarowa, którego po wielomiesięcznym pobycie w areszcie ostatecznie nie oskarżono przed sądem za ominięcie mechanizmów DRM w plikach PDF.

Blu-ray Disc (BD) – konkurencyjny dla HD DVD format zapisu optycznego, opracowany przez Blu-ray Disc Association (BDA). Następca formatu DVD. Wyróżnia się większą pojemnością od płyt DVD, co jest możliwe dzięki zastosowaniu niebieskiego lasera.
HDCP (ang. High-bandwidth Digital Content Protection) to opracowany przez firmę Intel mechanizm pozwalający na kontrolę przesyłania dźwięku i obrazu w formie danych cyfrowych pomiędzy dwoma urządzeniami. Głównym celem HDCP jest uniemożliwienie przesyłania treści w wysokiej rozdzielczości w postaci, która umożliwiałaby utworzenie nieautoryzowanych kopii.

W wielu krajach, grupy związane z dostawcami treści lobbują za zaostrzeniem przepisów i zakazaniem publikowania informacji o błędach w systemach DRM.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)