Dimer - Polski Serwis Naukowy

Dimery - najprostsze oligomery. Składają się tylko z dwóch merów (elementów łańcucha). Są efektem połączenia dwóch jednakowych cząsteczek.

Dimery najprościej jest otrzymać w wyniku reakcji dwóch związków, z których każdy posiada tylko jedną grupę funkcyjną zdolną do polimeryzacji. Np: kondensacja trimetylosilanolu: Me3SiOH + HOSiMe3 → Me3SiOSiMe3

W przypadku użycia związków posiadających po dwie grupy funkcyjne zdolne do polimeryzacji, zazwyczaj bardzo trudno jest zatrzymać reakcję na etapie dimeru i w rezultacie otrzymuje się mieszaninę oligomerów, lub, przy sprzyjających warunkach polimer o wysokiej masie cząsteczkowej

Polimeryzacja to reakcja, w wyniku której związki chemiczne o małej masie cząsteczkowej zwane monomerami lub mieszanina kilku takich związków reagują same ze sobą, aż do wyczerpania wolnych grup funkcyjnych, w wyniku czego powstają cząsteczki o wielokrotnie większej masie cząsteczkowej od substratów, tworząc polimer.

Polimery (gr. polymeres - wieloczęściowy, zbudowany z wielu części) – substancje chemiczne o bardzo dużej masie cząsteczkowej, które składają się z wielokrotnie powtórzonych jednostek zwanych merami.

Me2Si(OH)2 + (HO)2SiMe2 → HOMe2SiOSiMe2OH - dimer HOMe2SiOSiMe2OH + (HO)2SiMe2 → HOMe2SiOSiMe2OSiMe2OH - trimery HOMe2SiOSiMe2OSiMe2OH + (HO)2SiMe2 → HOMe2SiOSiMe2OSiMe2OSiMe2OH - tetramery itd, aż do HOMe2SiO[SiMe2O]nSiMe2OH (n>100) - polimery

Niektóre dwufunkcyjne związki organiczne, np. α-hydroksykwasy posiadają zdolność do samorzutnej cyklizacji, prowadzącej do utworzenia, trwałych, cyklicznych dimerów, zwanych laktydami . To czy dany związek dwufunkcyjny wykazuje tendencję do cyklizacji do dimeru (lub wyższych oligomerów) czy raczej do polimeryzacji zależy od wielu różnych czynników wynikających z samej struktury związków, a także od warunków prowadzenia reakcji. Zwykle związki, których dimeryzacja prowadzi do powstania ugrupowań cyklicznych, w których występuje 6 lub 8 atomów wykazują większą tendencję do cyklizacji niż związki których dimeryzacja prowadzi do większych od 8- lub mniejszych od 6-członowych cykli. Cyklizacji do dimerów sprzyja też prowadzenie reakcji w dużym rozcieńczeniu.

Trimery – jedne z najprostszych oligomerów. Składają się tylko z trzech merów (elementów łańcucha). Są efektem połączenia trzech cząsteczek zdolnych do polimeryzacji, czyli monomerów.

Tetramery - oligomery, cząsteczki składające się z czterech merów, które mogą być jednakowe - homotetramery lub różnić się - heterotetramery. Pojęcia "homotetramery" i "heterotetramery" stosuje się wyłącznie w biochemii.

Dimery, podobnie jak wszystkie oligomery posiadają zwykle pośrednie własności fizyczne między monomerem, a w pełni wykształconym polimerem.