Diodotos I - Polski Serwis Naukowy

Złota moneta Diodotosa

Diodotos I – satrapa Baktrii z ramienia Seleucydów w połowie III w. p.n.e., po uniezależnieniu się założył królestwo Greko-Baktryjskie.

Apollo (gr. Ἀπόλλων Apóllōn, zwany też Φοῖβος Phoibos "Jaśniejący", łac. Apollo) – w mitologii greckiej syn Zeusa i Leto. Urodził się na wyspie Delos. Był bliźniaczym bratem Artemidy. Uważany za boga piękna, światła, życia, śmierci, muzyki, wróżb, prawdy, prawa, porządku, patrona sztuki i poezji, przewodnika muz (Ἀπόλλων Μουσηγέτης Apóllōn Mousēgétēs). Przebywał na Parnasie, skąd zsyłał natchnienie.

Zeus (także Dzeus, gr. Ζεύς, nowogr. Δίας Dias, łac. Jupiter) – najwyższy z bogów w mitologii greckiej. Syn Kronosa i Rei. Grecki bóg Nieba i Ziemi. Bóg pogody; władca błyskawic. Uosobienie najwyższej zasady rządzącej Wszechświatem. Władca wszystkich bogów i ludzi. Strzegł prawa i porządku na świecie, bezlitośnie karząc przestępców, a zwłaszcza morderców, krzywoprzysięzców i zdrajców. Jego atrybutami były złote pioruny, orzeł i tarcza zwana egidą. Wychowała go nimfa Amalteja o koziej postaci.

Dokładna data rewolty Diodotosa przeciwko Selucydom jest kwestią sporną, i u poszczególnych historyków waha się pomiędzy 256 p.n.e. a 239 p.n.e. Aktualnie jednak większość uczonych umiejscawia ją około 250 p.n.e. Oprócz mało wiarygodnych źródeł klasycznych znamy Diodotosa głównie z jego monet. Dzielą się one wyraźnie na trzy grupy. Do pierwszej należą monety bite w imieniu Antiocha II, z jego portretem na awersie i Apollem (bóstwem opiekuńczym dynastii Seleucydów) na rewersie. Na drugiej z nich, pozostawiając imię swojego suwerena, Diodotos zastąpił portret Antiocha II swoim, a przedstawienie Apolla na rewersie przedstawieniem Zeusa. W ten sposób Diodotos podkreślił swoje pretensje do niezależności, nie zrywając ostatecznie z Seleucydami. Na trzeciej grupie monet również imię Seleukidy jest zastąpione imieniem Diodotosa, co oznacza jego pełną niezależność. Stało się to gdzieś około 239 p.n.e./238 p.n.e. Niedługo potem Diodotos zmarł, pozostawiając władzę swojemu synowi Diodotosowi II.

Suzeren (ang. sovereign, suweren(ny) i fr. souverain najwyższy) – monarcha, panujący - w systemie feudalnym – pan swoich wasali, jednocześnie suweren może być wasalem suwerena seniora, osoby stojącej wyżej w drabinie zależności. Suweren zapewniał swoim wasalom ochronę w zamian za hołd i służbę wojskową. Wasale dostawali w użytkowanie lenno (feudum), które z kolei przekazywali swoim wasalom. Najwyższy senior, który nie jest niczyim wasalem, nazywany jest suzerenem.

Seleucydzi lub też Seleukidzi - dynastia hellenistyczna wywodząca się od jednego z dowódców Aleksandra Wielkiego, Seleukosa, który w wyniku wojen diadochów został władcą (w 312 p.n.e.) wielonarodowego, ogromnego imperium rozciągającego się od Azji Mniejszej na zachodzie do granic Indii na wschodzie. Już w III wieku p.n.e. w państwie pojawiły się tendencje separatystyczne, które skutkowały stopniowym zmniejszaniem się terytorium. Imperium Seleucydów przetrwało do roku 63 p.n.e., kiedy Pompejusz przyłączył jego resztki (obejmujące już tylko Syrię i Cylicję) do Rzymu (tereny wschodnie opanowali Partowie w II wieku p.n.e.).

Bibliografia

Kalita S., Grecy w Baktrii i w Indiach. Wybrane problemy ich historii, Kraków 2005. ISBN 83-88737-92-9

Linki zewnętrzne

Osmund Bopearachchi: Diodotus (ang.). Encyclopaedia Iranica. [dostęp 20 czerwca 2010].