Dionizy Stanetti von Falkenfels - Polski Serwis Naukowy

Dionizy Stanetti von Falkenfels (ur. 17 listopada 1747 r. w Kremnicy, zm. 18 marca 1824 r. w Bochni) – austriacki inżynier górniczy, długoletni naczelnik kopalni soli w Bochni.

Urodził się na terenie dzisiejszej Słowacji (ówczesnych Górnych Węgier) w rodzinie znanego rzeźbiarza i architekta włoskiego pochodzenia, Dionizego Stanettiego i Teresy Girtel. Wychowany w górniczym mieście, słynnym z kopalni złota i z cesarskiej mennicy, w wieku 19 lat podjął pracę w górnictwie. Pracował w cesarskich kopalniach i władzach górniczych Banatu, Siedmiogrodu i Dolnych Węgier. Jego karierę zawodową przyspieszyło ukończenie studiów w niedawno otwartej Akademii Górniczej w Bańskiej Szczawnicy. Jako zdolny inżynier górniczy dał się poznać w Offenbanya (dzis. Baia de Arieş) w Siedmiogrodzie, gdzie za zasługi dla tamtejszej kopalni dostał nagrodę od cesarza.

Stypendium (w znaczeniu prawnym) – jednostronne świadczenie pieniężne ze strony osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, przyznane za osiągnięcie określonego wyniku w danej dziedzinie nauki lub sztuki albo w celu umożliwienia kontynuowania nauki, prowadzenia badań naukowych lub prac w dziedzinie sztuki.

Słowacja, Republika Słowacka () – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.

W 1785 r. został przeniesiony z Offenbanyi do Bochni na stanowisko naczelnika tutejszej kopalni soli. Zarządzał tym zakładem blisko 40 lat. Wprowadził szereg zmian organizacyjnych i innowacji technicznych, które pomogły wyprowadzić kopalnię ze stagnacji i zaniedbań. M. in. w 1787 r. zarządził rozpoczęcie prac w rejonie szybu "Floris", których celem było dotarcie do pokładów solnych znajdujących się pomiędzy szybami "Floris" i "Sutoris". Wyrobiska te do dziś noszą nazwę "Stanetti". Dużym sukcesem zakończyło się poszukiwanie nowych pokładów solnych w zachodniej części kopalni i w rejonie szybu "Campi". Dobrze usytuowany podziemny szyb (nazwany później "Stanetti") otwarł w 1794 r. dojście do bogatych pokładów soli. Zapewniło to pracę kopalni na kilkadziesiąt następnych lat. W 1800 r. opracował system wentylacji kopalni i doprowadzenia powietrza do miejsc, w których praca górników z powodu bardzo słabego dopływu tlenu była dotąd znacznie utrudniona lub wręcz niemożliwa. Zasługi Dionizego Stanettiego dla bocheńskiej kopalni soli docenił cesarz Austrii Franciszek I, nadając mu w 1816 r. szlachectwo, z predykatem "von Falkenfels".

Mennica to zakład zajmujący się produkcją (biciem) monet, medali oraz stempli. Pojęcie mennicy jest z reguły utożsamiane z pojęciem mennicy państwowej mającej monopol na bicie monet obiegowych i medali oraz odznaczeń państwowych.

Siedmiogród lub Transylwania (rum. Transilvania lub Ardeal, węg. Erdély, niem. Siebenbürgen) – kraina historyczna położona na Wyżynie Siedmiogrodzkiej w centralnej Rumunii. Główne miasta Siedmiogrodu to Braszów, Kluż-Napoka, Sybin i Târgu Mureş. Zamieszkany jest przez ludność narodowościowo mieszaną, większość stanowią Rumuni, ale zamieszkują ten teren także bardzo liczne mniejszości narodowe, przede wszystkim węgierska, saska (niemiecka), szeklerska i cygańska.

Dionizy Stanetti ożenił się w 1782 r. w Wiedniu z Rosalią Walter, z którą miał synów Tadeusza (ur. 1786) i Józefa (ur. 1788). Zmarł w Bochni i został pochowany na tutejszym cmentarzu. Zapisał pewną sumę na stypendia dla zdolnych a niezamożnych uczniów gimnazjum. Z fundacji im. Dionizego Stanettiego ostatnie stypendium wypłacono w roku szkolnym 1907/1908.

Bochnia – miasto i gmina w południowej Polsce, w województwie małopolskim, siedziba powiatu bocheńskiego. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa tarnowskiego.

Banat (rum., serb. Banat, czes., słow. Banát, węg. Bánság lub Bánát) – kraina historyczna w południowo-wschodniej Europie, położona w południowej części Wielkiej Niziny Węgierskiej, między Dunajem, Cisą i jej dopływem Maruszą oraz Karpatami Południowymi. Kraina ta leży obecnie na terenie 3 państw: