Diu - Polski Serwis Naukowy

Terytorium Diu na mapie z 1956

Miasto Diu na mapie z 1729

Jedna z bram w murach miejskich Diu

Fosa i mury zewnętrzne fortu Diu

Wnętrze fortu Diu

Diu (hindi दीव, trb.: Diw, trl.: Dīv; gudźarati દિયૂ, trl.: Diyū; ang. Diu; port. Diu) - jest jednym z dwóch dystryktów wchodzących w skład indyjskiego terytorium związkowego Daman i Diu. Dystrykt ma powierzchnię 38,8 km², a zamieszkany jest przez 44.000 mieszkańców (dane na 2001). Dystrykt zajmuje przybrzeżną wyspę Diu, na której znajduje się jego stolica - miasto Diu, oraz niewielki półwysep Ghoghla.

Daman i Diu (hindi दमन और दीव, trb.: Daman aur Diw, trl.: Daman aur Dīv; gudźarati દમણ અને દિયૂ, trl.: Damaṇ ane Diyū; ang. Daman and Diu; hist. nazwa port. Damão e Diu) - terytorium związkowe w Indiach, położone nad Morzem Arabskim. Powierzchnia terytorium wynosi 112 km², a zamieszkane jest przez ok. 160.000 osób. Terytorium powstało w 1987 roku w wyniku podziału terytorium związkowego Goa, Daman i Diu na stan Goa i terytorium związkowe Daman i Diu.

Indie Portugalskie – nazwa byłej kolonii portugalskiej na zachodnim wybrzeżu Indii, w skład której wchodziły trzy terytoria: Diu, Daman i Goa. W skład terytorium Daman wchodził również obszar zwany Dadra i Nagarhaweli.

Wyspa Diu oddzielona jest od stałego lądu, Półwyspu Kathiawar w stanie Gujarat, wąskim kanałem, przez który przerzucono dwa mosty. Ma ona kształt wrzecionowaty o wymiarach 11 na 3 km. Stolica dystryktu, miasto Diu, znajduje się we wschodniej części wyspy, na cyplu oddzielonym murami obronnymi od pozostałej części wyspy. Pozostałymi miejscowościami dystryktu są: Ghughla, Fudam, Malala, Vakanbara i Bucharwada.

Język portugalski - język z grupy romańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 210 mln osób, zamieszkujących Portugalię oraz byłe kolonie portugalskie: Brazylię, Mozambik, Angolę, Gwineę Bissau, Wyspy Świętego Tomasza i Książęcą oraz Republikę Zielonego Przylądka. We wszystkich tych krajach jest on językiem urzędowym.

Gudźarat (hindi गुजरात, trb.: Gudżarat, trl.: Gujarāt; gudżarati ગુજરાત; ang. Gujarat) – drugi po stanie Maharashtra najbardziej uprzemysłowiony stan w Indiach. Leży w północno-zachodniej części kraju. Jego stolicą jest Gandhinagar, zaś największym miastem - Ahmadabad.

Od XIV w, Diu było ważnym portem handlowym i bazą marynarki wojennej Egiptu (formalnie części imperium ottomańskiego), dzięki której kontrolowane były północne wybrzeża Morza Arabskiego. Po odkryciu morskiej drogi do Indii portem, a zarazem panowaniem nad tym akwenem zainteresowali się Portugalczycy. Efektem tego były bitwy morskie jakie rozegrano w pierwszej dekadzie XVI w. Jedną z ważniejszych była bitwa morska pod Diu z 1509, w której flota portugalska rozgromiła połączone siły sułtana egipskiego (w skład których wchodzili też Turcy), sułtana Gujaratu, oraz władcy Kalikatu. Po tej bitwie Portugalczycy panowali niepodzielnie na Morzu Arabskim, lecz jeszcze nie zajęli samego Diu.

Bitwa morska pod Diu rozegrała się 3 lutego 1509 w porcie Diu u zachodniego wybrzeża Półwyspu Indyjskiego (na północ od Bombaju) pomiędzy eskadrą portugalską i egipską, zakończona zwycięstwem Portugalczyków.

Transkrypcja – w językoznawstwie to system zapisu głosek danego języka przy pomocy symboli graficznych – inaczej pisownia fonetyczna - lub system fonetycznej konwersji innego pisma. W szczególności może służyć do zapisu wyrazów jednego języka w formie pozwalającej łatwo odtworzyć brzmienie osobie go nie znającej – głoski jednego języka oddaje się wtedy znakami pisma innego języka, przy czym danej głosce nie zawsze musi odpowiadać tylko jeden znak, a niektóre znaki mogą być używane na oznaczanie kilku różnych głosek w języku wyjściowym. Transkrypcja taka zorientowana jest na odbiorcę posługującego się jednym, określonym językiem.

Po nieudanej próbie zajęcia Diu w 1531, Portugalczycy ostatecznie zajęli wyspę w 1535. Zaraz po zajęciu wyspy Portugalczycy zbudowali na jej wschodnim krańcu fort, istniejący do tej pory, wokół którego rozrosło się miasto. Diu stało się jednym z terytoriów wchodzących w skład Indii Portugalskich (Índia Portuguesa, Estado da Índia). Panowanie portugalskie zakończyło się 19 grudnia 1961, kiedy to w wyniku krótkotrwałej wojny indyjsko-portugalskiej, portugalskie posiadłości zostały przyłączone do Indii.

Imperium Osmańskie (jako nazwa państwa pisane wielką literą, jako nazwa imperium dynastii Osmanów – małą; dla tego drugiego znaczenia synonimem jest nazwa imperium ottomańskie) – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, obejmujące w okresie od XIV do XX wieku Anatolię, część południowo-zachodniej Azji, północną Afrykę i południowo-wschodnią Europę. W kręgach dyplomatycznych na określenie dworu sułtana, później także całego państwa tureckiego, stosowano termin Wysoka Porta.

Gudźarati, gudżarati, gudżaracki (ang. Gujarati) - język z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 46 mln mówiących - głównie mieszkańców Indii, gdzie w stanie Gudźarat oraz sąsiednich terytoriach Daman i Diu oraz Dadra i Nagar Haweli jest językiem urzędowym – jednym z 23 języków konstytucyjnych Indii. Najbliżej spokrewnione z nim języki to pendźabi i bradź bhasza. Posiada odrębny system pisma, tzw. alfabet sylabiczny gudżarati, wywodzący się ze starożytnego pisma brahmi.