Dni majowe w Barcelonie (Els Fets de Maig po katalońsku, Los Hechos de Mayo po hiszpańsku) - uliczne starcia między prokomunistycznymi siłami rządowymi (Gwardia Szturmowa Guardia de Asalto) wspieranymi przez bojówki stalinowskie, a milicjami anarchosyndykalistów, które miały miejsce w Barcelonie między 3 a 8 maja 1937, w czasie wojny domowej w Hiszpanii. Przybycie po piątym dniu strać posiłków Gwardii z Walencji doprowadziło do zawieszenia broni i zaprzestania walk.

Tło wydarzeń

W republikańskim rządzie premiera Francisco Largo Caballero dochodziło do walk o wpływy, między prosowiecką Komunistyczną Partią Hiszpanii (PCE), a frakcjami anarchistycznymi (FAI), związkami zawodowymi (CNT, UGT) i marksistami (POUM). Komuniści, niechętni rewolucji hiszpańskiej, uważali, że wygranie z faszystami wymaga ustabilizowania sytuacji na tyłach frontu. Również ich wizja na przyszłość republiki po ewentualnym zwycięstwie była odmienna od prezentowanej przez anarchistów i związki zawodowe. Partia Komunistyczna zakładała wprowadzenie silnej władzy centralnej, a nawet elementów republiki burżuazyjnej, gdy tymczasem anarchiści planowali uspołecznienie i kolektywizację przemysłu i gruntów, którymi zarządzać mieli bezpośrednio robotnicy i rolnicy. Korzystając z poparcia ZSRR komuniści dążyli do osłabienia pozostałych frakcji poprzez m.in. rozbrajając milicje anarchistyczne i związkowe.

Szczególnie silna była rywalizacja między stronnictwami w Barcelonie, w której w wyniku rewolucji od 19 lipca 1936 rządzili anarchiści i związki zawodowe. Interesy komunistów w rejonie reprezentowała Katalońska Zjednoczona Partia Socjalistyczna (PSUC), będąca przybudówką partii komunistycznej. W mieście, prócz partyjnych i związkowych milicji, stacjonowała również Republikańska Armia Ludowa i Gwardia Szturmowa, popierające zdominowany przez komunistów rząd. Nagromadzenie w jednym mieście sił zbrojnych obu politycznych frakcji oraz względnie duża odległość od frontu, gdzie w obliczu wspólnego wroga konflikty między komunistami a anarchistami praktycznie nie istniały, spowodowały, że w Barcelonie doszło do otwartej konfrontacji między oboma stronnictwami.

Przyczyny

Dążąc do osłabienia niekomunistycznych organizacji rząd wydał dekret nakazujący oddanie wszelkiej broni znajdującej się w prywatnych rękach (de facto oznaczało to rozbrojenie milicji anarchistycznych i partyjnych). Anarchiści nie podporządkowali się jednak temu nakazowi w związku z czym siły odnowionej policji rozpoczęły systematyczne rozbrajanie zakładów pracy. W całej Katalonii zaczęły w związku z tym wybuchać drobne potyczki. Napięta sytuacja spowodowała odwołanie zaplanowanych w Barcelonie na 1 maja uroczystości związanych ze Świętem Pracy, w których udział mieli wziąć zarówno komuniści, jak i związki zawodowe oraz organizacje anarchistyczne. 3 maja podczas akcji pacyfikowania mieszczącej się przy Plaça de Catalunya Miejskiej Centrali Telefonicznej doszło do strzelaniny między anarchistami, a Gwardią Szturmową, incydent wywołał wybuch walk w całym mieście.