Dniepr - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy rzeki. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego słowa.

Dniepr (ukr. Дніпро – Dnipro, ros. Днепр – Dniepr, białorus. Дняпро – Dniapro) – rzeka w Rosji, na Białorusi i na Ukrainie, w przeszłości częściowo na terytorium państwa polskiego; należy do zlewiska Morza Czarnego; dł. 2285 km – jedna z kilku najdłuższych w Europie.

Zbiornik Kijowski (ukr. Київське водосховище, Kyjiwśke wodoschowyszcze) – sztuczny zbiornik wodny na Dnieprze, na terenie obwodu kijowskiego i czernihowskiego Ukrainy.

Białoruś, Republika Białorusi (również często niepoprawnie Republika Białoruś) (biał. Беларусь ?/i, Рэспубліка Беларусь ?/i, Biełaruś, Respublika Biełaruś ros. Беларусь, Республика Беларусь) – państwo w Europie Wschodniej. Graniczy z Polską (na zachodzie), Litwą, Łotwą (na północy), Rosją (na wschodzie) i Ukrainą (na południu). Nie posiada dostępu do morza.

Wypływa z Wałdaju, płynie w kierunkach przeważnie południowych przez rozległe tereny Niziny Wschodnioeuropejskiej, uchodzi do Limanu Dnieprzańsko-Buskiego; najważniejsze miasta nad rzeką: Smoleńsk (Rosja), Mohylew (Białoruś) oraz Kijów, Dniepropetrowsk i Zaporoże (Ukraina).

Podobnie jak Wołga został wykorzystany do utworzenia szeregu obszernych sztucznych zbiorników wodnych; znajdują się one w środkowym i dolnym biegu, na odcinku między granicą białorusko-ukraińską i Morzem Czarnym; zbiorniki te to: Kremieńczucki (2252 km²), Kachowski (2155 km²), Kijowski (922 km²), Dnieprodzierżyński (567 km²), Zaporoski (410 km²) i Kaniowski (582 km²); ich utworzenie miało zgubny wpływ na naturalną ekologię rzeki.

Zlewisko - obszar lądowy, z którego wszystkie wody powierzchniowe i podziemne spływają do jednego morza, oceanu bądź też innego zbiornika wodnego. Inaczej: zbiór dorzeczy.

Wałdaj (Wzgórza Wałdaj) - wyżyna w Rosji, w północno-zachodniej części Niziny Wschodnioeuropejskiej. Znajdują się tam źródła Wołgi, Dniepru, Dwiny, Sjasu i Mołogi oraz liczne jeziora (m.in. Seliger). Dużo tamtych terenów pokrywają lasy iglaste. Na wzgórzach Wałdaj znajduje się także Rezerwat Centralnoleśny (od 1985 rezerwat biosfery).

Dniepr

Na odcinku między Dniepropetrowskiem a Zaporożem, na rzece znajdowało się 9 progów skalnych zwanych dnieprowe porohy. W 1932 roku porohy zostały zatopione przez wody Zaporoskiego zbiornika retencyjnego.

Dniepr w kulturze

Dnieprem zachwycał się ojciec historii Herodot (ok. 445 r. p.n.e.), pisząc o nim jako o trzeciej największej rzece na świecie po Nilu i Dunaju. Dnieprowe porohy zostały plastycznie opisane w Ogniem i mieczem Sienkiewicza.

Linki zewnętrzne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Dniepr

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o Dnieprze

Strona o zaporach na Dnieprze

Mapa porohów

Dniepr w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom II (Derenek – Gżack) z 1881 r. (na 14 stron)

Nil () w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu. Płynie na obydwu półkulach; źródło znajduje się na 2°16′55.92″S, 29°19′52.32″E, a ujście na 31°N. Licząca prawie 3 mln km² powierzchnia dorzecza, na kontynencie afrykańskim ustępuje jedynie dorzeczu rzeki Kongo.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.