Dobri Bożiłow - Polski Serwis Naukowy

Dobri Bożiłow Hadżijanakijew (bułg. Добри Божилов Хаджиянакиев; ur. 13 czerwca 1884 w Kotelu, zm. 1 lutego 1945 w Sofii) – bułgarski bankier i polityk, członek zarządu Bułgarskiego Banku Narodowego, minister finansów (1938-1944), premier Carstwa Bułgarii (1943-1944).

Państwa Osi – kraje należące do jednego obozu działań wojennych, walczące przeciw aliantom podczas II wojny światowej. Nazwa "oś" pochodzi od zwyczajowej nazwy nadanej sojuszowi III Rzeszy, Włoch oraz Japonii. W okresie ich największego panowania terytoria państw Osi obejmowały duże części Europy, Azji, Afryki i wysp Oceanu Spokojnego. Mimo tego II wojna światowa zakończyła się całkowitą klęską państw Osi. Podobnie jak u aliantów, liczba państw Osi w czasie wojny zmieniała się – pod koniec wojny znaczna część członków przeszła na stronę sprzymierzonych.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Życiorys

W 1902 ukończył Gimnazjum Handlowe w Swisztowiu, po czym rozpoczął pracę w Bułgarskim Banku Narodowym jako księgowy. W 1922 wszedł w skład Rady Zarządzającej Banku, zaś w latach 1935-1938 był jego prezesem. Jednocześnie pracował jako wykładowca nauki o finansach w Wolnym Uniwersytecie (obecnie Uniwersytet Gospodarki Narodowej i Światowej) w Sofii. 14 listopada 1938, po rekonstrukcji gabinetu Kjoseiwanowa, został ministrem finansów Carstwa Bułgarii. Tę samą funkcję sprawował także w dwóch kolejnych rządach Fiłowa (1940-1943). Po rezygnacji premiera spowodowanej objęciem przez niego funkcji regenta, 14 września 1943 Bożiłow stanął na czele gabinetu rządowego. Niecały rok później, 1 czerwca 1944, podał się do dymisji i na krótko powrócił do pracy w Bułgarskim Banku Narodowym.

Bułgaria, Republika Bułgarii (България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.

Carstwo Bułgarii (błg. Царство България) to kolejna forma państwa bułgarskiego powstała w 1908 roku po proklamowaniu pełnej niepodległości przez Księstwo Bułgarii i formalnej aneksji Rumelii Wschodniej.

Po zamachu stanu 9 września 1944 i przejęciu władzy w kraju przez Front Ojczyźniany znalazł się wśród oskarżonych o włączenie Bułgarii do II wojny światowej po stronie Państw Osi. Powołany przez komunistów Sąd Ludowy oskarżył go także o wywołanie wysokiej inflacji, roztrwonienie państwowych rezerw walutowych oraz o spowodowanie wysokiego zadłużenia Carstwa Bułgarii u nazistowskich Niemiec. Po procesie skazano go na karę śmierci, 5 mln lewów grzywny oraz konfiskatę majątku. 1 lutego 1945 został rozstrzelany.

Regent – uprawniona osoba, sprawująca władzę w imieniu monarchy, gdy ten nie może wykonywać swoich obowiązków, np. z powodu małoletności, nieobecności w kraju lub poważnej choroby.

Księgowy - pracownik działu księgowości, osoba zajmująca się wszelkimi czynnościami związanymi z prowadzeniem ksiąg rachunkowych podmiotów gospodarczych.

W 1996 Sąd Najwyższy unieważnił wyrok Sądu Ludowego i pośmiertnie zrehabilitował Bożiłowa.

Bibliografia

Taszo Taszew: Министрите на България 1879-1999 (w tłum. Ministrowie Bułgarii 1879-1999). Sofia: Wydawnictwo Akademickie "Marin Drinow", 1999. ISBN 978-954-430-603-8 / ISBN 978-954-509-191-9.