Dobrzyków - Polski Serwis Naukowy

Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny

W XVIII w. magazyn soli, w czasach napoleońskich – szpital dla żołnierzy

Kapliczka przy kościele

Dobrzyków – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Gąbin. Dobrzyków liczy ponad 600 mieszkańców i położony jest w załomie Wisły na południe od Płocka. Do 1954 roku siedziba wiejskiej gminy Dobrzyków.

Gmina Gąbin (do 1954 gmina Dobrzyków) – gmina miejsko-wiejska w województwie mazowieckim, w południowej części powiatu płockiego. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie płockim. Gmina zajmuje tereny między doliną Wisły a Gostynińsko Włocławskim Parkiem Krajobrazowym.
Jan Henryk Dąbrowski, herbu Dąbrowski (ur. 2 sierpnia 1755 w Pierzchowie nad Rabą w Małopolsce zm. 6 czerwca 1818 w Winnej Górze w Wielkopolsce) – polski generał, senator-wojewoda Królestwa Polskiego w 1815, generał jazdy armii Królestwa Polskiego 1815-1816, dowódca naczelny wojsk polskich w 1813, twórca Legionów Polskich we Włoszech, generał insurekcji kościuszkowskiej. W 1815 odznaczony Orderem Orła Białego, kawaler Orderu Virtuti Militari w 1807, francuskiej Legii Honorowej w 1804, włoskiego Orderu Żelaznej Korony w 1806, rosyjskich orderów św. Włodzimierza i św. Anny.

Nazwa Dobrzyków wywodzi się, prawdopodobnie od słów: Dobrze kuć. Słowa te miały opisywać zamieszkujących tę osadę kowali. Inna teoria mówi, że nazwa wsi pochodzi od nazwiska szlachcica dziedziczącego osadę – Dobrzykowski herbu Dołęga.

Położenie geograficzne

W podziale fizycznogeograficznym Dobrzyków należy do makroregionu Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej, mikroregion Równina Brwilna-Radziwia (z mezoregionu Kotliny Płockiej). Podział ten wiąże się z faktem, że obszar miejscowości znalazł się w zasięgu najmłodszego zlodowacenia, co miało wpływ na większe urozmaicenie terenu.

Płock – miasto na Pojezierzu Dobrzyńskim i w Kotlinie Płockiej, nad Wisłą, w województwie mazowieckim, powiat grodzki, siedziba powiatu płockiego; historyczna stolica Mazowsza, stolica rzymskokatolickiej diecezji płockiej (1075); siedziba władz Kościoła Starokatolickiego Mariawitów i mariawickiej diecezji warszawsko-płockiej, port rzeczny, rafineria ropy naftowej (1964), szkoły wyższe, teatry, muzea.
Chrzcielnica – zbiornik wypełniony wodą święconą, najczęściej w kształcie kielicha, przeznaczony do sakramentu chrztu. Wykonany z kamienia, metalu lub drewna. Forma dekoracji i proporcji zmieniała się wraz z obowiązującymi stylami w architekturze.

W Dobrzykowie krzyżują się dwie drogi wojewódzkie: nr 574 oraz nr 575.

W podziale geobotanicznym Polski obszar wsi należy do Działu Mazowiecko-Poleskiego, do Krainy Północnomazowiecko-Kurpiowskiej.

Przez miejscowość przepływa Wielka Struga, ciek wodny który bierze swój początek w Antoninowie i po przepłynięciu przez dwa jeziora wpada, w Dobrzykowie, do Kanału Dobrzykowskiego. Kanał, jeszcze w granicach wsi, uchodzi do Wisły.

Historia miejscowości

Okres przed II wojną światową

Wieś wzmiankowana już w 1341 r. (Dobrzyków został włączony do nowo utworzonej parafii w Troszynie). W XIV w. została ufundowana parafia pw. św. Stanisława, Doroty i Barbary w Dobrzykowie. Pierwsze informacje o kościele pochodzą z 1453 r., 36 lat później wzniesiono świątynię z drewna modrzewiowego. W latach 1506-1635 parafia Dobrzyków należała do Radziwia. Obecny kościół wystawił w 1775 r. ówczesny dziedzic Dobrzykowa wojewoda witebski Józef Sołłohub.

Nepomuk – figura Jana Nepomucena, którą można spotkać od Litwy po Niemcy i Włochy. Najwięcej figur znajduje się w Czechach i na terenach dawnych Austro-Węgier, na Śląsku, w ziemi kłodzkiej.
Pomnik przyrody – termin ten został wprowadzony przez Aleksandra von Humboldta na przełomie XVIII i XIX wieku, co dało początek kierunkowi konserwatorskiemu w ochronie przyrody.

Od 1462 wieś znajdowała się w województwie rawskim i wchodziła w skład ziemi gostynińskiej.

W XVII wieku (jak też prawdopodobnie w wiekach wcześniejszych) w Dobrzykowie zajmowano się handlem. Handlarze kupowali zboże od tutejszej szlachty i spławiali do Gdańska. Zakupiony towar dostarczali i załadowywali na szkuty wiślane w Dobrzykowie chłopi pańszczyźniani. Wracający z Gdańska w górę rzeki kupcy przywozili m.in. beczki z solą i śledziami.

Torf – skała osadowa powstała w wyniku zachodzących w szczególnych warunkach przemian obumarłych szczątków roślinnych, najmłodszy węgiel kopalny. Zawiera mniej niż 60% węgla.
III wojna północna (wielka wojna północna) toczyła się w latach 1700-1721 pomiędzy Danią, Rosją, Saksonią, Prusami i Hanowerem (od 1715) z jednej strony a Szwecją z drugiej. Rzeczpospolita formalnie pozostawała neutralna aż do 1704 roku, ale faktycznie znaczna część walk toczyła się na jej terytorium i jej kosztem już od 1700 roku. Zakończyła się podpisaniem pokoju w Nystad, w wyniku którego wzrosło znaczenie Rosji, a Szwecja utraciła status europejskiego mocarstwa.

W 1708 r., w czasie III wojny północnej wojska szwedzkie spaliły dwór i zrabowały wioskę, która wówczas liczyła 83 poddanych.

W 1793 po drugim rozbiorze Dobrzyków znalazł się w zaborze pruskim.

Wysłana 9 września 1794 r. dywizja gen. Jana Henryka Dąbrowskiego miała wesprzeć i rozszerzyć powstanie wielkopolskie. Porucznik Bielanowski z pułku Mazurów przeprowadził rekonesans dla dywizji gen. Dąbrowskiego. W 40 koni przez Buraków i Puszczę Kampinoską dotarł do Radziwia, Bielanowski zabrał z Kasy Królewskiej Powiatu Gostynińskiego, urzędu pocztowego w Gąbinie i ze składu soli w Dobrzykowie 60 tys. złotych. Następnie tą samą drogą wrócił do Warszawy. Ten czyn wprawił w przerażenie urzędników pruskich. Główne siły Dąbrowskiego (3 tys. żołnierzy) przeszły przez Gąbin 17-18 września, rozprawiając się po drodze z mniejszymi oddziałami pruskimi. Dowódca prawego skrzydła, Bielamowski, idąc z dwustukonnym oddziałem wzdłuż Wisły, zabrał z magazynu we wsi Tokary 17 tys. beczek soli i 9 tys. złotych.

Borowiczki - jedno z najmłodszych osiedli Płocka. Razem z Imielnicą zostało przyłaczona do miasta 1 stycznia 1982 roku. Powierzchnia osiedla to 7,1 km². W Borowiczkach mieszka 3 660 osób.
Kowalstwo - rzemiosło wykonywane przez kowala, przy użyciu narzędzi kowalskich. Polega na kształtowaniu metali. Miejsce pracy kowala nazywane jest kuźnią.

W 1807 w Dobrzykowie i Tokarach, powstały lazarety. Przywożono tu rannych lub chorych żołnierzy dywizji gen. Józefa Zajączka, wspomagającej Francuzów w kampanii 1807 roku. Główny lazaret mieszczący się w Dobrzykowie mógł pomieścić 1600 osób, a liczba żołnierzy w nim wyleczonych była bardzo wysoka. Sprzęt będący wyposażeniem lazaretu został dostarczony przez ludność całego powiatu gostynińskiego. W wiosce powstał również magazyn na 5 tys. racji żywności i 1 tys. racji furażu (pasza dla koni wojskowych). Dobrzyków został zaliczony do tzw. drugiego rzędu etapów, pierwszy rząd etapów znajdował się w Gąbinie, gdzie zmagazynowano 10 tys. racji żywności i 2 tys. racji furażu, trzeci rząd to Tokary (5 tys. racji żywności i 500 racji furażu).

Królestwo Polskie (potocznie Królestwo Kongresowe, Kongresówka; ros. Царство Польское, Carstwo Polskoje) – istniejące w latach 1815-1916 państwo na terytorium polskim, pozostające w unii personalnej z Imperium Rosyjskim, z własną konstytucją, sejmem, wojskiem, monetą i polskim językiem urzędowym oraz cesarzem rosyjskim jako koronowanym królem Polski i ustanowionym przez niego namiestnikiem.
Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: łac. Studium Generale, Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski) (łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

W 1811 r. w wiosce zamieszkiwało dwóch rzemieślników: garncarz i bednarz, podczas gdy w pobliskim Grabiu: obraźnik, kowal i rymarz. W 1815 r. Dobrzyków wszedł w skład powstałego na mocy postanowień kongresu wiedeńskiego Królestwa Polskiego, obwód Gostynin, woj. mazowieckie. W latach trzydziestych rząd Królestwa Polskiego sprowadził w ten rejon kolonistów holenderskich, w celu zagospodarowania terenów nadwiślańskich. W okresie między powstaniem listopadowym, a powstaniem styczniowym na obszarze Zachodniego Mazowsza szybko zaczął się rozwijać przemysł cukrowniczy i garbarniczy, powstawało również wiele gorzelni, jedna z większych znajdowała się w Dobrzykowie. W 1862 r. dobrzykowska gorzelnia wyprodukowała 36 863 l okowity.

Św. Stanisław ze Szczepanowa (ur. ok. 1030 w Szczepanowie, zm. 11 kwietnia 1079 w Krakowie) – polski duchowny katolicki, biskup krakowski, męczennik, uznany przez Kościół katolicki za świętego. Jeden z katolickich patronów Polski, patron archidiecezji krakowskiej i diecezji sandomierskiej.
Ostatnie zlodowacenie – najmłodsze ze zlodowaceń plejstoceńskich. Miało trwać od 115 tys. lat temu do 11,7 tys. lat b2k (przed rokiem 2000). Poprzedza je interglacjał eemski, a po nim nastąpił holocen – interglacjał współczesny. Ostatnie zlodowacenie jest różnie nazywane, w zależności od regionów geograficznych: w północnej Europie Środkowej jest to zlodowacenie północnopolskie (zlodowacenie bałtyckie, Wisły lub Vistulian), w systemie alpejskim – Würm, w Ameryce Północnej – Wisconsin.

W rejonie Dobrzykowa we wrześniu 1831 r. oddziały powstańcze pod dowództwem gen. Józefa Bema uchodząc przed armią carską zbudowały drewniany most na Wiśle. Budową kierował i dostarczył budulca flotylli rzecznej płocczanin podpułkownik August Szulc, wysłany następnie do Egiptu w celu formowania legionu polskiego.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
Gorzelnia – zakład wytwórczy produkujący spirytus surowy (nieoczyszczony alkohol etylowy) metodą fermentacyjną z surowców skrobiowych (np. ziemniaki, zboża) lub innych, np. cukrowych. Surowcami innymi mogą być melasa lub syrop cukrowy, bądź też buraki cukrowe. Obecnie większość gorzelni nie produkuje alkoholu etylowego z ziemniaków ze względu na wysokie koszty produkcji.

Na miejscowym cmentarzu w zbiorowej mogile zostało pochowanych około 20 powstańców walczących w powstaniu styczniowym w 1863 r.

Pod koniec XIX w. we wsi znajdowała się przystań statku parowego, gorzelnia, browar, młyn wodny, cegielnia oraz istniały pokłady torfu. W tym czasie parafia dobrzykowska dekanatu gostynińskiego liczyła 3474 osób. Dobra dobrzykowskie składały się z folwarku i wsi Dobrzyków, Korzeniówki Nowej, Korzeniówki Starej i Kłopówki. Powierzchnie dworskie zajmowały 2740 morg, w tym grunty orne i ogrody 381 morg. Wieś Dobrzyków liczyła 48 osadników i 139 morg gruntu, wieś Korzeniówka Nowa 12 osadników i 180 morg gruntu, wieś Korzeniówka Stara 14 osadników i 156 morg gruntu, wieś Kłopówka złożona z ziemi należącej wcześniej do duchowieństwa

Barok (z por. barroco – "perła o nieregularnym kształcie", lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Barok obejmował wszystkie przejawy działalności literackiej i artystycznej, a także filozofię i architekturę. U jego podstaw leżał sprzeciw wobec renesansowego klasycyzmu, głęboka religijność, mistycyzm i egzystencjalny niepokój.
Kotlina Płocka (315.35) to część Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej, rozszerzenie pradoliny Wisły pomiędzy Gąbinem a Włocławkiem o powierzchni ok. 850 km².

Pod koniec stycznia 1905 roku na wieść o wydarzeniach rewolucyjnych w Petersburgu i w Warszawie na obszarze zachodniego Mazowsza nasiliły się nastroje buntu. Późną wiosną i latem 1905 r. ruch rewolucyjny objął Dobrzyków i pobliskie wsie. 9 października 1905 r. grupa chłopów z Dobrzykowa pod przewodnictwem braci Makarego i Piotra Dembowskich zabroniła urzędnikom gminy Dobrzyków pisania akt po rosyjsku. Chłopi odmówili też strażnikom ziemskim podwód (dostarczanie wozów i koni w czasie podróży), wołając: teraz u nas wolność i nie będziemy dawać żandarmom podwód ani innych powinności!. Chłopi z pobliskich wiosek niszczyli carskie portrety w urzędach oraz zamazywali wszelkie rosyjskie napisy.

Belka tęczowa – pozioma belka spinająca łuk tęczowy. Najczęściej drewniana. Na niej umieszczano: na środku krucyfiks, po bokach często dodawano figury Matki Bożej i św. Jana Apostoła.
Wisła (łac. i ang. Vistula, niem. Weichsel) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką w zlewisku Morza Bałtyckiego.

W 1920 r. wielu dobrzykowian zaciągnęło się na ochotnika do armii polskiej, broniąc dopiero co wywalczonej niepodległości. Ku czci poległych w wojnie 1920 roku ufundowano w centrum Dobrzykowa pomnik z popiersiem Marszałka Piłsudskiego. Pod pomnikiem odbywały się ważne miejscowe uroczystości.

II wojna światowa

Grób Nieznanego Żołnierza

Mogiła poległych we wrześniu 1939 r

Tuż przed wybuchem II wojny światowej 31 sierpnia 1939 r. miała miejsce spóźniona mobilizacja i wyjazd powołanych mężczyzn na wojnę, po mszy św. w intencji ojczyzny, którą odprawił ks. Władysław Duszczyk – Proboszcz Parafii Dobrzyków. 3 września do zebranych, a w szczególności do młodzieży przemówił po mszy św., kierownik dobrzykowskiej szkoły Tadeusz Gross.

Ambona (gr. szczyt, podwyższenie), kazalnica – w budownictwie sakralnym miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań. Przybierała różne formy architektoniczne: od trybuny wspartej na kolumnach (V-VI wiek) do zawieszonej na ścianie lub filarze. W kościołach chrześcijańskich umieszczana zazwyczaj po lewej stronie nawy głównej, w pobliżu prezbiterium. W XX wieku ze względu na rozwój nagłośnienia nie było już wymagane, żeby ambona była na podwyższeniu, co spowodowało masowe budowanie ambon w prezbiterium, w pobliżu ołtarza. Ambony takie przybierają postać mównicy: małego podwyższenia ze stołem, na którym kładzie się lekcjonarz. Ambona szczególnie w poprzedniej formie była często bogato zdobiona, a w czasach baroku przybiera wyszukane formy, np. łodzi. Wtedy też umieszczano nieraz w kościołach dwie ambony, służące do dysput.
Jesion (Fraxinus L.) – rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych (Oleaceae), który obejmuje ok. 60 gatunków drzew i krzewów. Występuje w umiarkowanej strefie półkuli północnej.

Obszar zachodniego Mazowsza znalazł się w zasięgu terytorialnym bitwy nad Bzurą. Lewy brzeg Wisły, od Płocka do Dobrzykowa, był broniony przez oddziały 19 pułku piechoty im. Obrońców Lwowa, wchodzące w skład Armii "Pomorze". Miały one osłonić od północy polskie wojska i przede wszystkim nie dopuścić do przeprawy 3 niemieckiej dywizji piechoty. Mogłaby ona zdezorganizować tyły Armii "Pomorze", która wspólnie z Armią "Poznań" rozpoczęła największą bitwę kampanii wrześniowej. 12-13 września 1939 r. mimo bohaterskiego oporu żołnierzy 14 pułku piechoty, Niemcom udało się sforsować Wisłę i zająć pozycje pod Dobrzykowem i Ciechomicami. Stamtąd, przy jednoczesnym bombardowaniu z powietrza, artyleria rozpoczęła ostrzeliwanie Gąbina.

Gotyk – styl w architekturze i innych dziedzinach sztuk plastycznych (rzeźbie, malarstwie i sztuce sepulkralnej), który powstał i rozwinął się w połowie XII wieku we Francji (Anglosasi uważają, że w Anglii) i swoim zasięgiem objął zachodniochrześcijańską Europę.
Józef Antoni Sołłohub Dowojna z Ursynów herbu Prawdzic (ur. 1709, zm. 1781) – wojewoda witebski 1752-1781, kasztelan witebski 1748-1752, kasztelan żmudzki 1742-1748, marszałek Trybunału Litewskiego od 1751, starosta sannicki.

Dowództwo polskie za wszelką cenę dążyło do wypchnięcia oddziałów niemieckich za Wisłę. 14 września od godziny 14.00 wywiązały się zaciekłe walki o las łącki i folwark Góry, trwające aż do wieczora. Niektóre oddziały wroga zostały okrążone, ale żadna ze stron nie osiągnęła jeszcze sukcesu. Około północy 27 DP, pod dowództwem pułkownika Gwidona Kawińskiego, przeszła ponownie do natarcia siłami 19 i 24 pułku. Z 27 DP współdziałała 15 DP, która z rejonu Gąbina nacierać miała w kierunku na Dobrzyków. Po ciężkim, nocnym boju wyparto Niemców z lasu, ale przyczółka dywizji niemieckiej nie udało się całkowicie zniszczyć. Niepowodzenie to należy tłumaczyć mało skutecznym natarciem dwóch pułków 15 DP pod Gąbinem. Natarcie było nieprzygotowane, przeprowadzone chaotycznie i bez dostatecznego wsparcia artylerii. Rankiem 15 września 3 niemiecka dywizja piechoty, licząc się z dalszymi atakami ze strony polskiej, zdecydowała się na wycofanie czołowych oddziałów na północ. Polskie kontrnatarcie, choć nie zakończyło się pełnym sukcesem, uniemożliwiło Niemcom rozwinięcie działań na północnym terenie bitwy nad Bzurą.

Podporucznik (ppor.) – najniższy stopień oficerski w Wojsku Polskim, z korpusu oficerów młodszych. Polski oficer w stopniu podporucznika na naramiennikach nosi dwie gwiazdki.
Województwo rawskie było zachodnią częścią Mazowsza. Jego stolicą była Rawa Mazowiecka. Powstało po inkorporacji do Korony Księstwa Rawskiego w 1462. Istniało do 1793, kiedy po II rozbiorze znalazło się w granicach Prus. Senatorów większych posiadało województwo 2, to jest wojewodę i kasztelana rawskich, mniejszych także 2, to jest kasztelanów: sochaczewskiego i gostynińskiego. Starostwa grodowe były trzy: rawskie, sochaczewskie i gostynińskie. Mundurem wojewódzkim był: kontusz szkarłatny, wyłogi czarne i żupan biały, a na guzach litera R.

Pod Dobrzykowem zginęło ponad 300 żołnierzy polskich – przyszłych patronów tutejszej szkoły podstawowej. W czasie wojny do obozu zagłady zostali wywiezieni: kierownik szkoły podstawowej w Dobrzykowie Tadeusz Gross i ks. Proboszcz Władysław Duszczyk. Tadeusz Gross zginął jesienią 1940 r. w obozie koncentracyjnym Mauthausen-Gusen. 18 stycznia 1945 roku wojska sowieckie zajęły Dobrzyków.

Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.
Szkuta (także krypa) - beznapędowy statek (dawniej żaglowy), płaskodenny, pozbawiony pokrycia w postaci pokładu. Szkuta jest przeznaczona przede wszystkim do transportu śródlądowego ładunków masowych (jednorazowo ładuje się na jej pokład do 100 ton, np. zboża).

Hymnem Szkoły Podstawowej im. Obrońców Dobrzykowa w Dobrzykowie jest pieśń "O, śpijcie żołnierze" poświęcona pamięci pomordowanych żołnierzy. Jej autorem jest Mieczysław Skurosz. Utwór w 1972 r. nagrała na płytę (PN Muza SXL 0800) Maria Koterbska.

Okres po II wojnie światowej

Figurka św. Jana Nepomucena spoglądająca ze skarpy na Wisłę

Pompownia nad Wisłą w Dobrzykowie. Po prawej stronie w głębi, stary budynek pompowni

W 1975 r. Dobrzyków stracił status gminy i został włączony w granice administracyjne gminy Gąbin. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie płockim. W styczniu 1982 r. Dobrzyków został częściowo zatopiony przez powódź, ucierpiały również pobliskie nadwiślańskie wioski. Wpływ na powstanie powodzi miały takie czynniki jak: obfite opady śniegu, deszcze, gwałtowne zmiany temperatur oraz stan wojenny i wynikający z jego rygorów brak łączności między służbami nadzorującymi zachowanie się rzeki. W korycie Wisły nastąpił gwałtowny przybór wody, a w okolicach Duninowa powstał zator lodowy. 8 stycznia spiętrzona kra spowodowała przerwanie wałów przeciwpowodziowych na lewym brzegu Wisły w Brwilnie i w Radziwiu. Tego dnia rozpoczęto ewakuację. Mieszkańcy Dobrzykowa nie wierzyli w powódź. Obserwowali opadającą wodę od strony Warszawy, tymczasem fala powodziowa zbliżała się z przeciwnej strony. 9 stycznia Wisła przerwała wały pod Dobrzykowem, spływając w kierunku starego koryta rzeki. Woda na zalanym obszarze miała miejscami nawet 5 m głębokości. Nagłówki płockich gazet mówiły o ewakuacji ludności w Popłacinie, Radziwiu, Borowiczkach, Dobrzykowie, Iłowie, Słubicach.

Józef Herman Osiński (ur. 4 marca 1738 w Dobrzykowie koło Płocka, zm. 13 marca 1802 w Warszawie) - Pijar, polski pedagog, autor i tłumacz wielu prac z fizyki, chemii oraz metalurgii, nazywany pierwszym polskim elektrykiem.
Józef Zachariasz Bem, herbu Bem (ur. 14 marca 1794 w Tarnowie, zm. 10 grudnia 1850 w Aleppo) – artylerzysta, polski generał, dowódca artylerii czynnej Wojska Polskiego w czasie powstania listopadowego, feldmarszałek armii tureckiej, naczelny wódz powstania węgierskiego 1848-1849 i zastępca wodza drugiej rewolucji wiedeńskiej.

W maju 2010 roku ponownie rzeka Wisła przerwała wał przeciwpowodziowy, tym razem w miejscowości Świniary, ale mieszkańcy zdążyli ułożyć zaporę z worków z piaskiem i nie doszło do zalania całego Dobrzykowa. Woda zalała tu ul. Nadwiślańską, część ul. Kościelnej oraz fragment ul. Obrońców Dobrzykowa.

Puszcza Kampinoska – kompleks leśny leżący w centralnej Polsce, na północny zachód od Warszawy. Zajmuje fragment pradoliny Wisły na Nizinie Mazowieckiej, ograniczony korytem Wisły (od północy i wschodu), korytem Bzury (od zachodu) oraz skarpą tarasu Równiny Łowicko-Błońskiej (od południa).
Rewolucja rosyjska 1905 roku – ogólnokrajowy spontaniczny zryw skierowany zarówno przeciw rządowi, jak i przeciw przemocy państwa wobec obywateli. Wydarzenie to uważa się za początek zmian ustrojowych w Rosji, prowadzący do rewolucji 1917 roku.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)