|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Podniesienie świadomość przyrodniczej ludzi, którzy zawodowo związani są z Tatrami, oraz edukację dzieci i młodzieży ma na celu Akademia Tatry - nowy projekt Tatrzańskiego Parku Narodowego. Cykl szkoleń rozpocznie się pod koniec sierpnia... Sześć symboli Tatr, które wymagają ochrony, wybrali eksperci od tatrzańskiej przyrody. Internauci w głosowaniu wybiorą tylko trzy z nich, na ochronę których zostanie przeznaczony milion złotych. Milion złotych na ochronę tatrzańskiej prz... W dniach 2-4 czerwca 2010 r. w Bratysławie, Słowacja, odbędzie się konferencja nt. skażonych obszarów.
Wydarzenie pt. "Skażone obszary Bratysława 2010" organizowane jest pod auspicjami Ministerstwa Środowiska Słowacji i Ministerstwa Środowiska Czech.
K... Dnia 16 maja 2012 r. w Bratysławie, Słowacja, odbędzie się wydarzenie pt. "Konferencja kooperacyjna 2012 powiązania 7PR"
Znacząca liczba zaproszeń w ramach Siódmego Programu Ramowego (7PR) zostanie opublikowana w lipcu 2012 r. Konferencja położy nacisk na praktycz... Druga regionalna konferencja wschodnioeuropejska na temat inżynierii systemów komputerowych odbędzie się w dniach od 5 do 6 września 2011 roku w Bratysławie.
Zostanie ona poświęcona konstrukcji, projektowaniu, wdrażaniu i analizie złożonych systemów, których działanie w znacznym stopniu zależy od komputerów lu...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Dolina Bielskiego PotokuCzy wiesz że...? Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób - przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest językiem urzędowym. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych. Przełęcz pod Kopą, Niżnia Przełęcz pod Kopą (słow. Kopské sedlo, niem. Kopper Pass, węg. Kopa-hágó) – szeroka, trawiasta przełęcz w głównej grani Tatr (1750 m n.p.m.). Przełęcz jest granicą pomiędzy Tatrami Wysokimi i Bielskimi. Żlebińskie Turnie (słow. Žlebinské turne, Žľabinské Turne) – lesisty szczyt z grupą turni po północnej stronie Tatr Bielskich. Wznosi się na wysokość 1411 m n.p.m. w długim, północnym ramieniu Płaczliwej Skały, poniżej Głośnej Skały, od której oddzielony jest Żlebińską Przełęczą Wyżnią (1329 m). Góruje ponad Doliną do Regli (po wschodniej stronie szczytu) i Żlebiną (po zachodniej stronie). Od dolinki Żlebina pochodzi nazwa turni. Na turniach tych ramię Płaczliwej Skały rozgałęzia się na dwie odnogi: zalesiony Wielki Regiel i Mały Regiel, a pomiędzy nimi znajduje się Dolina Ptasiowska. 
 
Dolina Bielskiego Potoku (słow. dolina Belej, niem. Belbachtal, węg. Béla-patak-völgy) – dolina położona na północno-wschodnim krańcu Tatr, w Tatrach Bielskich na Słowacji. Dolina do Regli (słow. Ríglanská dolina lub dolina pod Hlásnou skalou) – dolina na północnych stokach Tatr Bielskich. Jest główną, prawoboczną odnogą Doliny Bielskiego Potoku. Rozpoczyna się na wysokości ok. 1500 m n.p.m., poniżej skalnego progu z wodospadem Reglana Siklawa, który to próg oddziela ją od jej górnego piętra – Szerokiej Doliny Bielskiej. Od tegoż progu Dolina do Regli opada początkowo w kierunku północno-wschodnim, a następnie północnym i w okolicy Ptasiowskiej Rówienki, na wysokości ok. 950 m łączy się z Doliną Bielskiego Potoku. Dolina do Regli podchodzi pod główną grań Tatr Bielskich od Zadnich Jatek po Płaczliwą Skałę, na wysokość ok. 1750 m. Od wschodniej strony jej obramowanie tworzy grań odchodząca w północno-zachodnim kierunku od wierzchołka Zadnich Jatek (nieco na zachód od niego), biegnąca przez Łasztowicę i Opaloną Turnię, a zakończona zalesionym grzbietem Bednarskiego Regla. Obramowanie zachodnie tworzy grań Płaczliwej Skały, Głośna Skała, Żlebińskie Turnie i Mały Regiel. Miejscami ma charakter dzikiego wąwozu, szczególnie w górnej części, poniżej progu, gdzie wrzyna się pomiędzy Głośną Skałę (po zachodniej stronie) i spiczastą Łasztowicę (po wschodniej stronie). Cała dolina ma długość ok. 4 km, jej dnem spływa Reglany Potok. Znajduje się na niej jedna polana – Polana pod Głośną Skałą.
Szalony Wierch, dawniej Głupi Wierch (słow. Hlúpy vrch, Šialený vrch, niem. Thörichter Gern, Törichter Gern, Ternichter Gern, węg. Bolond Gerő) – trzeci pod względem wysokości (2061 m n.p.m.) szczyt Tatr Bielskich na Słowacji. Wznosi się we wschodniej części pasma i jest oddzielony od Płaczliwej Skały Szeroką Przełęczą Bielską, a od Zadnich Jatek Szaloną Przełęczą. Jest jednym z końców odcinka wspólnego grani głównej Tatr oraz grani głównej Tatr Bielskich (drugim jest Hawrań). Dolina Bielskiego Potoku znajduje się po stronie wschodniej grani głównej, a jej piętra podchodzą pod ten grzbiet na odcinku od Szalonego Wierchu na północ. Dolina jest dość silnie rozgałęziona. Górną część głównego ciągu doliny stanowi Strzystarski Żleb, opadający spomiędzy Hawrania i Płaczliwej Skały, oraz znacznie mniejsza Żlebina. Na wschód od tych dwóch żlebów znajduje się Dolina do Regli z górnym piętrem, Doliną Szeroką, oddzielone od Strzystarskiego Żlebu i Doliny Bielskiego Potoku grzbietem Żlebińskich Turni oraz Wielkiego i Małego Regla (pomiędzy dwoma ostatnimi znajduje się jeszcze niewielka Dolina Ptasiowska). Poniżej wylotu Doliny do Regli dolina przyjmuje nazwę Dolina Mąkowa (zapisywaną czasami jako Monkowa). Dolina Jaworzynka Bielska, czasami nazywana też Małą Jaworzynką (słow. dolina Javorinka) – dolina na północnej stronie słowackich Tatr Bielskich, ostatnia na wschód boczna odnoga Doliny Bielskiego Potoku. Znajduje się pomiędzy Doliną Kępy a Doliną pod Koszary. Ma długość ok. 2 km i nie podchodzi pod główną grań Tatr Bielskich. Jej górny koniec znajduje się pod Turnią nad Jaworzynką, skąd dolina opada w północno-wschodnim kierunku i ma dość kręty przebieg. Na wysokości ok. 870 m uchodzi do Doliny Bielskiego Potoku, tuż powyżej ujścia tej ostatniej do Doliny Zdziarskiej. Wschodnie obramowanie doliny tworzy grań opadająca od Turni na Jaworzynką (1626 m) do Przełęczy pod Koszarzyskiem (1136 m) i długi grzbiet Jaworzynki Bielskiej (1259 m). Od zachodu dolina ograniczona jest przez odchodzącą od Turni nad Jaworzynką drugą grań z kulminacją zwaną Groniem (1446 m).
Tatry Bielskie (słow. Belianske Tatry, węg. Bélai-havasok) – położone na Słowacji pasmo górskie, część Tatr ustawiona poprzecznie do grani głównej Tatr. Łączy się z nią przez Przełęcz pod Kopą (Kopské sedlo). Kontrowersyjne jest zaklasyfikowanie Doliny Bielskiego Potoku jako doliny walnej. Aby spełnione zostało założenie, że wylot doliny położony jest na granicy Tatr, nie można uznawać Doliny Mąkowej za dolną część Doliny Bielskiego Potoku (jej północna część z wylotem w Zdziarze należy już do Magury Spiskiej). Władysław Cywiński nazywa tak pojętą dolinę "wewnątrztatrzańską częścią Doliny Bielskiego Potoku", Słowacy mają na nią odrębną nazwę Tristárska dolina. Tak rozumiana Dolina Bielskiego Potoku nadal zawiera jednak odcinek u podnóża Ptasiowskich Turni, pomiędzy wylotami doliny potoku Średnica (z północy) i Doliny do Regli (z południa). Dnem tego odcinka przebiega granica Tatr, co uniemożliwia zaliczenie Doliny Bielskiego Potoku do walnych. Wielka encyklopedia tatrzańska Zofii i Witolda Henryka Paryskich zgadza się z tą interpretacją, Cywiński uznaje dolinę za walną. Inna dolina walna na terenie Tatr Bielskich to Dolina Hawrania z Doliną Czarnego Potoku, położone po przeciwnej stronie grani głównej. Strzystarska Przełęcz (słow. Tristarske sedlo, 1969 m n.p.m.) – szeroka trawiasta przełęcz w grani głównej Tatr, w Tatrach Bielskich na Słowacji. Oddziela ona dwa najwyższe szczyty tego pasma – Hawrań (Havran, 2152 m) i Płaczliwą Skałę (Ždiarska vidla, 2142 m), określane dawniej wspólną nazwą Szczyt Wideł. Od południa dość łatwo dostępna (jeśli pominiemy trudności chaszczowo-kosówkowe), od północy trudności podejścia sięgają niemalże tatrzańskiej II.
Dolina Zdziarska, dawniej nazywana także Żarską Doliną (słow. Ždiarska dolina) – dolina na Słowacji, na pograniczu Magury Spiskiej i Tatr Bielskich. Górna jej część opada spod przełęczy Średnica (1023 m) na wschód, początkowo na obszarze Magury Spiskiej, poniżej zaś wylotu Doliny Bielskiego Potoku na granicy między Magurą Spiską a Tatrami Bielskimi. Północne zbocza Doliny Zdziarskiej tworzą wzniesienia Magury Spiskiej od Wierchu Średnica (1129 m) na wschodzie po Bukowinę na zachodzie. Od południowej strony dolina ograniczona jest przez grzbiet ciągnący się od Wierchu Średnica przez Brzegi (1058 m), Wierch za Potokiem (980 m) i Ptasiowskie Turnie (1081 m). Tutaj, po wschodniej stronie Ptasiowskich Turni uchodzi do dna Doliny Zdziarskiej Bielski Potok, który od tego miejsca płynie jej dnem. Południowe obramowanie Doliny Zdziarskiej tworzy od tego miejsca zakończenie grzbietu Jaworzynki Bielskiej i rozległa Tokarnia. Cała dolina wraz z Doliną Mąkową ma ok. 6 km długości i uchodzi poza granicami Tatr do Doliny Zdziarskiej (część wewnątrztatrzańska ma ok. 3 km). Od Doliny Mąkowej na południe opadają odgałęzienia: Dolina Kępy i Dolina Jaworzynka Bielska. Dnem doliny płynie Bielski Potok, od którego wzięła ona swoją nazwę. Główna gałąź doliny jest pozbawiona większej roślinności z powodu lawin spadających spod Strzystarskiej Przełęczy. W literaturze polskiej i na mapach ustalona jest nazwa Dolina Mąkowa, chociaż pochodzi ona nie od nazwiska Mąka lub Mączka, ale Monka, spotykanego jeszcze dziś w okolicach. Ptasiowska Rówienka – położona na wysokości ok. 940 m n.p.m. niewielka polana w Tatrach Bielskich. Znajduje się u ich północnych podnóży, w miejscu, gdzie od Doliny Bielskiego Potoku odgałęzia się Dolina do Regli. Przez polankę przechodzi gruntowa droga ze Zdziaru w kierunku Podspadów, znajduje się tutaj skrzyżowanie zielonego szlaku turystycznego z zieloną ścieżką edukacyjną „Monkova dolina” i punkt pobierania opłat za wstęp na tę ścieżkę. Na polance ustawione są tablice edukacyjne, ławki dla turystów, służy też ona jako skład drzewa.
Bielski Potok (słow. Belá lub Biela ) – potok powstający w Tatrach Bielskich w Strzystarskim Żlebie z połączenia Strzystarskiego Potoku (płynącego spod Strzystarskiej Przełęczy) ze Żlebińskim Potokiem (płynącym dnem Żlebiny). Spływa Strzystarskim Żlebem, głównym ciągiem Doliny Bielskiego Potoku i Doliny Mąkowej, następnie płynie przez Zdziar Doliną Zdziarską, potem Doliną Kotliny. W Tatrzańskiej Kotlinie skręca na wschód, płynie przez Kotlinę Popradzką i uchodzi do Popradu na północ od miasta Biała Spiska, w pobliżu miejscowości Bušovce. Szlaki turystyczne – zielony szlak z przełęczy Średnica, przez Ptasiowską Rówienkę w Dolinie Bielskiego Potoku i dalej Doliną Mąkową do poczty w Zdziarze.
 – czerwony szlak ze Zdziaru Doliną Mąkową do Ptasiowskiej Rówienki (łącznie ze szlakiem zielonym), następnie Doliną do Regli przez Szeroką Przełęcz Bielską na Przełęcz pod Kopą.
Przypisy
Bibliografia
Zofia Radwańska-Paryska (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 24 października 2001 w Zakopanem) – botaniczka, taterniczka, pisarka. Żona i współtowarzyszka pracy Witolda Henryka Paryskiego.
Mały Regiel (słow. Malý Rigeľ) – niskie reglowe wzniesienie na północnej stronie Tatr Bielskich. Stanowi zakończenie długiego północnego ramienia Płaczliwej Skały. W Żlebińskich Turniach powyżej Małego Regla rozgałęzia się ono na dwie odnogi: Wielki Regiel i Mały Regiel. Pomiędzy tymi odnogami znajduje się niewielka Dolina Ptasiowska. Wydłużony grzbiet Małego Regla oddziela tę dolinkę od Doliny do Regli. Jest całkowicie zalesiony. U jego podnóża, u wylotu Doliny do Regli znajduje się niewielka Ptasiowska Rówienka – skrzyżowanie szlaków turystycznych i punkt pobierania opłat za wstęp na ścieżkę dydaktyczną „Dolina Monkova”. Wielki Regiel jest turystycznie niedostępny; znajduje się na obszarze ochrony ścisłej TANAP-u.
Czy wiesz że...? beta Wielka Encyklopedia Tatrzańska – encyklopedia wiedzy o Tatrach. Jest to fundamentalne dzieło znawców Tatr – Zofii Radwańskiej-Paryskiej i Witolda Henryka Paryskiego, którzy przez 60 lat chodzili po Tatrach i zajmowali się ich badaniem. Encyklopedia obejmuje całość problematyki tatrzańskiej. Zawiera wiadomości z topografii Tatr, historii, geografii, przyrody, turystyki, etnografii, geologii, taternictwa, a także zdjęcia, rysunki i mapy. Pierwsze książkowe wydanie pojawiło się w 1995, potem było jeszcze wznawiane w 2004. Obydwa wydania pojawiły się z 3 wersjami okładki: płótno, skóra i półskórek. Wydanie z 2004 ma 1553 strony. Encyklopedia wydana została w Poroninie przez Wydawnictwo Górskie. Ponadto wyszła wersja multimedialna na płycie CD-ROM. Zawierała ona łącznie ok. 6000 haseł, 1200 grafik (w tym panoramy), a także nagrania gwary i muzyki górali polskich i słowackich oraz 60 interaktywnych map graniowych.
Żlebina (słow. Žlebina, Žľabina) – prawoboczne odgałęzienie Doliny Bielskiego Potoku w Tatrach Bielskich. Jest to mająca ok. 1,5 km długości żlebowata dolinka odgałęziająca się na wysokości ok. 1080 m od Doliny Bielskiego Potoku, a następnie wznosząca się w południowym kierunku, początkowo wraz z Strzystarskim Żlebem. Powyżej Wielkiego Regla, na wprost Złotego Żlebu oddziela się od Strzystarskiego Żlebu i wznosi się w południowym kierunku. Przedłużeniem dolinki jest typowy żleb rozcinający północne stoki Płaczliwej Skały i wznoszący się niemal pod sam jej wierzchołek. Od wschodniej strony obramowanie Żlebiny tworzy północno-wschodnia grań Płaczliwej Skały z Głośną Skałą i Żlebińskimi Turniami. Zachodnie obramowanie Żlebiny tworzy północna grań Płaczliwej Skały poprzez Płaczliwy Przechód opadająca do Strzystarskiego Żlebu. W okolicach Głośnego Przechodu rozczłonkowuje się ona na postrzępione ramiona Kościółków.
Dolina Kępy (słow. dolina pod Sikou, dolina Kempy) – dolina w Słowacji na północnej stronie Tatr Bielskich. Jest doliną walną, podchodzącą pod grań główną Tatr Bielskich. Od zachodniej strony jej obramowanie tworzy odchodzący od zachodniego wierzchołka Zadnich Jatek w północnym kierunku z lekkim odchyleniem na wschód i opadający aż do doliny Bielskiego Potoku długi grzbiet z Szaloną Turnią, Łasztowicą i Opaloną Turnią, zakończony Bednarskim Reglem. Oddziela on Dolinę Kępy od Doliny do Regli. Od wschodniej strony obramowanie Doliny Kępy tworzy Zadni Diabli Grzbiet, odchodzący w północnym kierunku od wschodniego wierzchołka Zadnich Jatek i oddzielony Przełęczą nad Siką od Turni nad Jaworzynką. Oddziela on Dolinę Kępy od Doliny Wielkiego Koszaru. Poniżej Turni nad Jaworzynką grzbiet biegnie początkowo dalej w północnym kierunku do Gronia, tu odchyla się w północno-wschodnim kierunku. Na tym dolnym odcinku (poniżej Turni nad Jaworzynką) grzbiet ten oddziela Dolinę Kępy od Doliny Jaworzynki Bielskiej.
Słowacja, Republika Słowacka () – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.
Wielki Regiel (słow. Veľký Rigeľ) – reglowe wzniesienie o wysokości 1289 m na północnej stronie Tatr Bielskich. Stanowi północne zakończenie jednego z ramion Płaczliwej Skały. Od znajdujących się powyżej niego Żlebińskich Turni (1411 m) oddziela go Żlebińska Przełęcz (1256 m). Wielki Regiel wznosi się nad dolinami: Doliną Bielskiego Potoku, Strzystarskim Żlebem, Żlebiną i Doliną Ptasiowską. Jest niemal całkowicie zalesiony, ale na zachodnich stokach wystają ponad las strzeliste igły skalne o wysokości kilkunastu metrów (Reglane Igły). Nad Żlebiną znajduje się polana, od czasu zniesienia pasterstwa zarastająca lasem. Wielki Regiel jest turystycznie niedostępny; znajduje się na obszarze ochrony ścisłej TANAP-u.
Szeroka Przełęcz Bielska, Szeroka Przełęcz (słow. Široké sedlo, Široké pole) – przełęcz położona na wysokości 1826 m n.p.m. na Słowacji, we fragmencie grani głównej Tatr Bielskich, należącym do grani głównej Tatr.
Grań główna Tatr – główny grzbiet Tatr ciągnący się przez 75 kilometrów od Huciańskiej Przełęczy (905 m n.p.m.) do Zdziarskiej Przełęczy (1081 m). Składa się z grani Tatr Zachodnich, grani Tatr Wysokich i części grani Tatr Bielskich. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
