Dolina Młynicka - Polski Serwis Naukowy

Dolina Młynicka

Widok na dolinę z Szczyrbskiego Jeziora zimą

Środkowe piętro doliny i Staw nad Skokiem

Kocioł lodowcowy z Kozimi Stawami w górnym piętrze doliny

Staw nad Skokiem i Szczyrbski Szczyt

Capi Kocioł, najwyższe piętro doliny

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Dolina Młynicka

Dolina Młynicka (słow. Mlynická dolina, niem. Mlinicatal, węg. Mlinica-völgy), dawniej błędnie nazywano ją Doliną Młynicy (Mlynica lub dolina Mlynica) – dolina położona na terenie słowackich Tatr Wysokich. Należy do większych dolin tatrzańskich, jej długość to ok. 6,0 km, a powierzchnia ok. 5,8 km².

Dolina Niewcyrka (słow. Nefcerská dolina, Nefcerka, niem. Neftzertal, węg. Nefcer-völgy) – dolina położona w Tatrach Wysokich w Słowacji, jedno z większych (ok. 3 km długości) odgałęzień Doliny Koprowej (Kôprová dolina), uchodzące do jej środkowej części od południowego wschodu.

Kolisty Staw (słow. Okrúhle pleso) – staw w słowackich Tatrach Wysokich. Znajduje się w najwyższej części Doliny Młynickiej, powyżej Capiego Stawu, pod Szczyrbską Przełęczą.

Topografia

Dolina Młynicka graniczy:

od wschodu z Doliną Mięguszowiecką (Mengusovská dolina), rozdziela je odchodząca od Hlińskiej Turni (Hlinská veža, 2340 m n.p.m.) w kierunku południowo-wschodnim Grań Baszt (Hrebeň bášt) z kulminacjami w Zadniej Baszcie (Zadná bašta, 2379 m), wierzchołku Szatana (Satan, 2421 m), Pośredniej Baszcie (Predná bašta, 2373 m), Małej Baszcie (Malá bašta, 2287 m), w Skrajnej Baszcie (Patria, 2202 m) i wał Dryganta (Drigant, 1481 m)

od północy z Doliną Hlińską (Hlinská dolina), rozdziela je fragment grani łączącej Krywań (Kriváň) z Cubryną (Čubrina) na odcinku od Hlińskiej Turni przez Szczyrbski Szczyt (Štrbský štít, 2381 m) do Hrubego Wierchu (Hrubý vrch, 2428 m),

od zachodu na krótkim odcinku z Doliną Niewcyrką (Nefcerská dolina), rozdziela je kolejny odcinek grani Krywania od Hrubego Wierchu do Furkotu (Furkotský štít), oraz z Doliną Furkotną (Furkotská dolina), rozdziela je odchodząca od Furkotu Grań Soliska (Soliskový hrebeň) z kulminacjami Wielkie Solisko (Veľké Solisko, 2412 m), Pośrednie Solisko (Prostredné Solisko, 2400 m), Szczyrbskie Solisko (Štrbské Solisko, 2301 m), Skrajne Solisko (Predné Solisko, 2093 m)

Geologia i rzeźba terenu

Rejon doliny zbudowany jest ze skał krystalicznych. W czasie ostatniego zlodowacenia dolinę przykrywał lodowiec, który na jej przedpole wyniósł ogromne ilości materiału morenowego. Dolina Młynicka otwiera się na południe z niewielkim odchyleniem w kierunku wschodnim w pobliżu Szczyrbskiego Jeziora, miejscowości (Štrbské Pleso) i jeziora (Štrbské pleso) o tej samej nazwie. Dolna część doliny jest lesista, powyżej Wodospadu Skok (Skok) krajobraz zmienia się na skalisty, w górnej części wznosi się tarasowo, występuje kilka pięter oddzielonych wysokimi progami skalnymi. Najwyższe piętro doliny rozdzielone jest południowym grzbietem Szczyrbskiego Szczytu na dwa dobrze wykształcone cyrki lodowcowe: Capi Kocioł i Kozi Kocioł, w kotłach tych znajdują się stawy.

Szczyrbskie Jezioro (słow. Štrbské Pleso, niem. Tschirmer See, węg. Csorbató) – miejscowość u podnóża Tatr Wysokich na Słowacji. Położone na południowym brzegu jeziora o tej samej nazwie Szczyrbskie Jezioro (słow. Štrbské pleso – drugi człon małą literą w odróżnieniu od nazwy miejscowości) i otoczone lasem świerkowym, zniszczonym jednak bardzo przez huraganowy wiatr w 2004. Ośrodek turystyczny i sportów zimowych (duża skocznia narciarska – nieczynna K120 oraz normalna K90), na których w 1970 roku rozgrywano Mistrzostwa Świata w Skokach Narciarskich. Osada jest położona na wysokości 1315-1385 m n.p.m.

Tatry Wysokie (słow. Vysoké Tatry, niem. Hohe Tatra, węg. Magas-Tátra) – najwyższa część Tatr o charakterze alpejskim, rozciągająca się pomiędzy Tatrami Zachodnimi od strony zachodniej oraz Tatrami Bielskimi od strony północno-wschodniej. W linii prostej odległość między granicznymi przełęczami wynosi ok. 16,5 km, zaś ściśle wzdłuż grani ok. 26 km. Tatry Wysokie zajmują obszar około 340 km² (czyli nieco mniej niż Tatry Zachodnie), z czego większość (260 km²) znajduje się na Słowacji.

Sieć wodna

Przez dolinę płynie potok Młynica (Mlynica, Mlynický potok), dopływ Popradu. W dolinie znajduje się kilka stawów:

Staw pod Skokiem (Pliesko pod Skokom) i Staw nad Skokiem (Pleso nad Skokom, ok. 1801 m), stawy położone w sąsiedztwie wodospadu,

Wołowe Stawki (Volie plieska): Niżni (Nižné Volie pliesko) położony na wysokości ok. 1941 m i Wyżni Wołowy Stawek (Vyšné Volie pliesko, ok. 1980 m),

Kozie Stawy (Kozie plesa) – Mały Kozi Staw (Malé Kozie pleso), Niżni Kozi Staw (Nižné Kozie pleso, ok. 1943 m), Wyżni Kozi Staw (Vyšné Kozie pleso, ok. 2109 m),

Capi Staw (Capie pleso, ok. 2075 m) – 3,0 ha i ok. 17,0 m głębokości,

Kolisty Staw (Okrúhle pleso, 2105 m).

Turystyka

Dolina jest jedną z najczęściej odwiedzanych przez turystów. Do wodospadu Skok trasy czynne są przez cały rok, powyżej tylko w sezonie letnim (15 VI-1 XI). U wylotu doliny, powyżej Szczyrbskiego Jeziora znajduje się luksusowy hotel "Patria", trasy spacerowe i duży ośrodek sportów zimowych. Na zboczach Skrajnego Soliska duży stadion biegowy i skocznia narciarska.

Popradzki Staw (słow. Popradské pleso, dawniej Rybi Staw, Mały Rybi Staw) – staw tatrzański znajdujący się w dolnej części Doliny Złomisk, odnogi Doliny Mięguszowieckiej w słowackich Tatrach Wysokich.

Wodospad Skok (słow. vodopád Skok, Skok) – wodospad na potoku Młynica w Dolinie Młynickiej w słowackich Tatrach Wysokich. Nazwa wodospadu pochodzi od słowa skok, które w języku słowackim i w gwarze podhalańskiej oznacza wodospad, w językach południowosłowiańskich próg skalny, uskok, spiętrzenie. Znajduje się on na wysokim progu skalnym przegradzającym środkową część tej doliny. Ma wysokość około 25 m. Przy dużej wodzie na górnej krawędzi progu wodospad załamuje się, wyrzucając do przodu wodny prysznic (od tego właśnie pochodzi niemiecka nazwa tego wodospadu Schleerwasserfall). Wodospad najbardziej efektowny jest na początku lata tatrzańskiego, czyli w czerwcu, wyrzuca on wówczas średnio 880 litrów wody na sekundę. Ilość spływającej nim wody jest bardzo zmienna, w marcu na przykład jest to zaledwie 54 l/s. Przerażające wrażenie wywierał wodospad podczas wielkiej powodzi w 1958, gdy spływało nim ok. 30 tys. litrów wody na sekundę (wraz z toczonymi przez nią kamieniami).

Czasy przejścia podane na podstawie mapy. – żółty szlak ze Szczyrbskiego Jeziora dnem Doliny Młynickiej obok wodospadu Skok i dalej na Bystrą Ławkę, położoną nieco na południe od przełęczy Bystry Przechód (dawniej szlak wiódł prosto przez tę przełęcz), stamtąd dalej do Doliny Furkotnej. Przejście szlakiem przez przełęcz jest dozwolone w obie strony, jednak zalecany jest kierunek z Doliny Młynickiej do Furkotnej w celu uniknięcia zatorów na łańcuchach.

Czas przejścia ze Szczyrbskiego Jeziora do wodospadu: 1:30 h, ↓ 1 h

Czas przejścia znad wodospadu na Bystrą Ławkę: 2 h, ↓ 1:35 h

– dolną częścią doliny przebiega znakowana czerwono Magistrala Tatrzańska na odcinku ze Szczyrbskiego Jeziora do Doliny Mięguszowieckiej. Czas przejścia z osiedla nad Popradzki Staw: 1:15 h, z powrotem 1:05 h

Przypisy

Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
Tomasz Nodzyński, Marta Cobel-Tokarska: Tatry Wysokie i Bielskie: polskie i słowackie. Warszawa: ExpressMap, 2007. ISBN 978-83-60120-88-0.
Tatry – Bystry Przechód

Bibliografia

Józef Nyka: Tatry słowackie. Przewodnik. Wyd. II. Latchorzew: Wyd. Trawers, 1998. ISBN 83-901580-8-6.
Tatry Wysokie słowackie i polskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Warszawa: Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2005/06. ISBN 83-87873-26-8.