Dolina Stwolska - Polski Serwis Naukowy

Dolina Stwolska po lewej stronie Kończystej

Dolina Stwolska i Batyżowiecka

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Dolina Stwolska

Dolina Stwolska, dawniej Dolina Cwolska, Dolina Sucha, Dolina Suchej Wody (słow. Štôlska dolina, Suchá dolina, niem. Trockental, Dürrental, węg. Szuha-völgy, Száraz-völgy) – dolina położona w Tatrach Wysokich na terenie Słowacji. Opada spod Stwolskiej Przełęczy (Lúčne sedlo, 2168 m), otwarta jest w kierunku południowym i graniczy:

Klin (słow. Klin) – szczyt o wysokości ok. 2186 m n.p.m. znajdujący się w słowackich Tatrach Wysokich. Stanowi on kulminację krótkiej grani, którą Tępa wysyła na południe. Grań ta oddziela Dolinę Stwolską od Doliny Wielkiej Huczawy. Od Tępej jest on oddzielony przez płytko wciętą Przełęcz pod Klinem.

Popradzki Staw (słow. Popradské pleso, dawniej Rybi Staw, Mały Rybi Staw) – staw tatrzański znajdujący się w dolnej części Doliny Złomisk, odnogi Doliny Mięguszowieckiej w słowackich Tatrach Wysokich.

od wschodu z Doliną Batyżowiecką (Batizovská dolina), rozdziela je ramię Kończystej (Končistá),

od północy z Doliną Złomisk (Zlomisková dolina), odnogą Doliny Mięguszowieckiej (Mengusovská dolina), rozdziela je grań ciągnąca się od Kończystej przez Stwolską Przełęcz do Tępej (Tupá),

od zachodu z Doliną Wielkiej Huczawy (dolina Veľkej hučavy), rozdziela je ramię ciągnące się od Tępej w kierunku Klina.

Dolina zbudowana jest ze skał krystalicznych: granitów i granodiorytów. Pod samą Stwolską Przełęcz podchodzi górne piętro doliny, piarżysta Stwolska Łąka (Lúka). Poniżej biegnącej na wysokości ok. 1860 m Magistrali Tatrzańskiej dolina zmienia kierunek na południowy wschód. Obszar na południe od tego szlaku pokryty jest rumowiskami i kosodrzewiną. Jeszcze niżej Dolina Stwolska jest zalesiona, kończy się już poza Tatrami. Długość tatrzańskiej części wynosi ok. 5 km.

Batyżowiecki Staw (słow. Batizovské pleso, niem. Botzdorfer See, węg. Batizfalvi-tó) – staw tatrzański położony w Tatrach Wysokich w środkowej części Doliny Batyżowieckiej (Batizovská dolina) u stóp najwyższego szczytu Tatr Gerlachu (Gerlachovský štít, 2655 m n.p.m.) oraz Kończystej (Končistá, 2535 m), znajdujący się na wysokości 1884 m.

Stwoła, dawniej Cwoła (słow. Štôla, dawniej Štvola, niem. Stollen, węg. Stóla) – wieś gminna w północnej Słowacji leżąca w powiecie Poprad, w kraju preszowskim.

Przez dolinę przebiega trasa Magistrali Tatrzańskiej oraz niżej położony szlak z Wyżnich Hagów nad Batyżowiecki Staw.

Nazwa Doliny Stwolskiej pochodzi od wsi Stwoła (Štôla). Doliną Suchą bywała dawniej nazywana z powodu braku stałego cieku wodnego. W przeszłości dolina, podobnie jak sąsiednia Dolina Wielkiej Huczawy, stanowiła teren polowań. Dziś w środkowej jej części rozciąga się rezerwat ścisły TANAP-u.

Tępa (słow. Tupá) – zwornikowy szczyt o wysokości 2285 m n.p.m., położony w bocznej grani Tatr po stronie słowackiej. Od masywu Kończystej oddzielony jest Stwolską Przełęczą, a od Osterwy – Przełęczą pod Osterwą. Od jego wierzchołka wybiega krótka grań, która oddziela Dolinę Wielkiej Huczawy od Doliny Stwolskiej. Kulminacją tejże grani jest Klin. Od tegoż wierzchołka oddzielony jest płytko wciętą Przełęczą pod Klinem.

Kończysta (słow. Končistá) – dwuwierzchołkowy szczyt (2538 m n.p.m.) w południowej, bocznej grani Tatr odchodzącej od Zmarzłego Szczytu (Popradský Ľadový štít). Począwszy od Przełęczy koło Drąga (Sedlo pod Drúkom), grań ta nazywana jest Granią Kończystej (hrebeň Končistej). Na północ od szczytu znajduje się w niej Stwolska Turnia (Štôlska veža), oddzielona od Kończystej głęboko wciętą Stwolską Przełęczą Wyżnią (Štôlska štrbina).

Szlaki turystyczne

– znakowana czerwono Magistrala Tatrzańska (Tatranská magistrála) przebiegająca znad Popradzkiego Stawu przez Przełęcz pod Osterwą i Dolinę Stwolską do Batyżowieckiego Stawu.

Czas przejścia znad Popradzkiego Stawu na przełęcz: 1:35 h, ↓ 50 min

Czas przejścia z przełęczy do Batyżowieckiego Stawu: 1:40 h w obie strony

– żółty szlak z Wyżnich Hagów (Vyšné Hágy), prowadzący Doliną Stwolską do Doliny Batyżowieckiej nad Batyżowiecki Staw. Czas przejścia: 2:25 h, ↓ 1:55 h

Przypisy

↑ Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
↑ Tomasz Nodzyński, Marta Cobel-Tokarska: Tatry Wysokie i Bielskie: polskie i słowackie. Warszawa: ExpressMap, 2007. ISBN 978-83-60120-88-0.
↑ Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13184-5.