|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Podniesienie świadomość przyrodniczej ludzi, którzy zawodowo związani są z Tatrami, oraz edukację dzieci i młodzieży ma na celu Akademia Tatry - nowy projekt Tatrzańskiego Parku Narodowego. Cykl szkoleń rozpocznie się pod koniec sierpnia... Sześć symboli Tatr, które wymagają ochrony, wybrali eksperci od tatrzańskiej przyrody. Internauci w głosowaniu wybiorą tylko trzy z nich, na ochronę których zostanie przeznaczony milion złotych. Milion złotych na ochronę tatrzańskiej prz... Informacje o atrakcjach geologicznych takich jak rezerwaty Zachełmie i Wietrznia, Jaskinia Raj, kopalnia w Krzemionkach oraz scenariusze lekcji terenowych i słowniczek pojęć archeologicznych, można znaleźć na nowo powstałej stronie internetowej Świętokrzyski... Jedwabny Szlak stanowi dawną drogę transportową prowadzącą z Chin poprzez środkową i zachodnią Azję oraz Afrykę do Europy. Ta strategiczna trasa nie tylko łączyła poszczególne części starożytnego świata, ale także stymulowała współpracę gospodarczą i kulturalną pomiędzy Wschodem i Zachod... Europejczycy wspierają innowacje i są ich siłą napędową. Niedawno w trend ten wpisał się bezprzewodowy hamulec rowerowy opracowany przez informatyków z Uniwersytetu w Saarland w Niemczech. Demonstrując skuteczność układu hamulcowego na rowerze typu c...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Dolina TarnowieckaCzy wiesz że...? Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób - przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest językiem urzędowym. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych. Migmatyt – skała ultrametamorficzna powstająca na pograniczu magmatyzmu i metamorfizmu, wykazująca foliację, zbudowana głównie z kwarcu, skaleni i biotytu, z domieszkami innych minerałów. Spotykana razem z gnejsami i granitami, w Polsce – w Sudetach oraz w Tatrach Zachodnich. Szczerbawy (słow. Štrbavy) – szczyt w słowackich Tatrach Zachodnich w bocznej grani Barańców. Znajduje się w tej grani pomiędzy najwyższym w tej grani Barańcem (2185 m) a Klinem (2044 m). Nazwa szczytu pochodzi od tego, że jest "szczerbaty", składa się z dwu garbów. Jego wschodnie zbocza stromo opadają do Doliny Jamnickiej, zbocza zachodnie do Doliny Tarnowieckiej wciśniętej pomiędzy dwie granie opadające na południe z Barańca. Ma wierzchołek w postaci płaskiej grani, od sąsiadujących szczytów oddzielony jest płytkimi i szerokimi przełęczami. Z jego wschodnich zboczy do Doliny Jamnickiej spadają dwa potężne żleby; jedno z ramion wybitnego Pustego Żlebu oraz Masłowy Żleb. Porośnięty jest niską murawą z sitem skuciną. Wysoko wznosi się nad dnami dolin leżących u jego podnóży (względna wysokość nad Doliną Jamnicką ok. 1050 m). 
 
Dolina Tarnowiecka lub Dolina Tarnowiec (słow. Trnovská dolina, Trnovec) – dolina położona w słowackiej części Tatr Zachodnich u stóp Barańca – trzeciego co do wysokości szczytu tej części Tatr. Kotlina Liptowska (514.71; słow. Liptovská kotlina) – jednostka geomorfologiczna w Centralnych Karpatach Zachodnich w Słowacji, stanowiąca zachodnią część Obniżenia Liptowsko-Spiskiego.
Kosodrzewina (sosna górska, kosówka właściwa) (Pinus mugo Turra) – gatunek drzewa (lub krzewu) iglastego z rodzaju sosna (Pinus) należący do rodziny sosnowatych (Pinaceae). Występuje na terenach pasm górskich Europy Środkowej i Południowej w piętrze kosówki powyżej regla górnego a poniżej piętra hal. W Polsce: Tatry, Sudety, Babia Góra i Pilsko, niewielkie stanowiska kosodrzewiny znajdują się również na Policy, Romance, oraz na szczycie Czyrńca. Do lat 90 XX wieku reliktowe stanowisko kosodrzewiny znajdowało się w Beskidzie Niskim (Rezerwat przyrody Kornuty). NazewnictwoNazwę doliny i znajdującej się na niej dawniej hali Tarnowiec wywodzi się od miejscowości Liptowski Tarnowiec (Liptovský Trnovec) nad Jeziorem Liptowskim, jednakże brak dokumentów potwierdzających związki między tą miejscowością a Doliną Tarnowiecką. Wiadomo natomiast, że na początku XX wieku wypas prowadzili tutaj pasterze ze wsi Jakubowiany i Końska. Szlak rowerowy - trasa wycieczkowa dla rowerzystów, oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi. Zgodnie z normami znakowania PTTK, szlaki rowerowe oznaczone są białymi kwadratami z czarnym symbolem roweru i paskiem koloru szlaku (szlaki krajowe), lub literą R i numerem szlaku (szlaki międzynarodowe). Można jednak spotkać w terenie oznaczenia nie trzymające się tych norm (zwłaszcza starsze szlaki) np. biały kwadrat z symbolem roweru w kolorze szlaku. Ze względu na częstsze niż w przypadku szlaków pieszych umieszczanie oznakowania na drogach publicznych, znaki szlaków rowerowych uznane zostały za dodatkowe znaki drogowe, uzyskując symbole R-1, R-1a, R-1b, R-2, R-2a i R-3.
Dolina Żarska (słow. Žiarska dolina) – dolina walna w słowackich Tatrach Zachodnich. Ma 17,5 km² powierzchni i 7 km długości i jest jedną z najmniejszych walnych dolin tatrzańskich. W polskim nazewnictwie geograficznym funkcjonował do niedawna także egzonim wariantowy Smreczańska Dolina (słow. Smrečianska dolina). TopografiaDolina na północy podchodzi pod sam wierzchołek Barańca (2185 m). Jej zbocza tworzą dwie granie opadające z jego wierzchołka do Kotliny Liptowskiej. Od zachodu jest to południowo-zachodnia grań Barańca z wierzchołkiem Goły Wierch, oddzielająca ją od Doliny Żarskiej, wschodnie zbocza doliny tworzy południowo-wschodnia grań Barańca z wierzchołkami Szczerbawy, Klin i Mały Baraniec, oddzielająca ją od sąsiedniej Doliny Jamnickiej. W dolnej części wschodnie zbocza doliny tworzy odchodzący od Małego Barańca grzbiet Bryszne, oddzielający ją od Kobylego Żlebu. Klin (słow. Malý Baranec) – szczyt o wysokości 2044 m n.p.m. w słowackich Tatrach Zachodnich w grani Barańców. Znajduje się w tej grani pomiędzy szczytem Szczerbawy (2149 m) a Małym Barańcem (1947 m), oddzielony od nich płytkimi i rozległymi przełęczami. Jego wschodnie zbocza opadają do Doliny Jamnickiej, a zachodnie do wąskiej Doliny Tarnowieckiej. Klin posiada piramidalną sylwetkę, grań i zbocza trawiaste na znacznej przestrzeni. Jedynie od wschodniej strony rejon szczytu skalisty. Dawniej zbocza były wypasane. Po zaprzestaniu wypasu zaczęły porastać kosodrzewiną. Wznosi się wysoko ponad dnami dolin (przeszło 1000 m ponad dnem Doliny Jamnickiej). Ładne widoki na grań Rosochy, Otargańce, grań Bystrej, Dolinę Tarnowiecką i Liptów.
Słowacja, Republika Słowacka () – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami. Głównym ciekiem wodnym doliny jest potok Tarnowieczanka (Trnovec), mający swoje źródła niewiele poniżej wierzchołka Barańca i będący prawym dopływem Wagu, wpadającym do niego poza Tatrami, w miejscowości Beňadiková. Opis dolinyGórna część doliny znajduje się na granicy dwóch rodzajów skał metamorficznych: gnejsów od zachodu i migmatytów od wschodu. Obszar ten jest porośnięty trawą i kępami kosodrzewiny. Część środkowa zarasta kosodrzewiną, zaś wąska część dolna, przechodząca w skalisty wąwóz z wodospadami, jest całkowicie zalesiona. Wylot Doliny Tarnowieckiej znajduje się na wysokości 896 m, mniej więcej w połowie odległości między wylotami Doliny Żarskiej i Doliny Wąskiej. W środkowej części Doliny Tarnowieckiej (na wysokości ok. 1400 m) znajduje się Polana Limbia, kiedyś stał na niej pasterski szałas. Wag (słow. Váh, węg. Vág, niem. Waag) – rzeka w zachodniej Słowacji, w dorzeczu Dunaju. Długość – 403 km, powierzchnia zlewni – 10.640 km², średni roczny przepływ u ujścia – 196 m³/s. Do dorzecza Wagu należy także polska część Orawy.
Pod Uboczą – niewielka osada turystyczna i narciarska u południowych, zwanych Uboczą podnóży Gołego Wierchu w słowackich Tatrach Zachodnich. Znajduje się na wysokości około 1100 m, już na Kotlinie Liptowskiej w miejscowości Żar. Przebiega przez nią szlak turystyki pieszej i rowerowej (odcinek Magistrali Tatrzańskiej od wylotu Doliny Żarskiej do wylotu Doliny Wąskiej). Dolina Tarnowiecka turystycznie nie jest dostępna. Jedynie jej wylot przecina Magistrala Tatrzańska i małym fragmentem dolnej części doliny prowadzi niebieski szlak na Goły Wierch. W wylocie doliny jest rozdroże pod Gołym Wierchem. Z rozdroża tego szlaku i tatrzańskiej magistrali jest dobry wgląd w głąb dolnej części doliny, dobrze widać stamtąd jej wąwozowy charakter. Dolina Wąska (słow. Úzka dolina) – dolina w słowackich Tatrach Zachodnich. Jest to dolny, 2-kilometrowej długości wspólny odcinek Doliny Jamnickiej i Doliny Raczkowej, rozdzielonych przez grzbiet Otargańców. Łącznie z tymi dolinami Dolina Wąska jest doliną walną. Jest całkowicie zalesiona, jej dnem płynie duży Raczkowy Potok. Jej wschodnie zbocza podchodzą pod grzbiet Keczki Przybylińskiej (1489 m), zbocza zachodnie to grzbiet Klinowate (1555 m). Dolina jest silnie wyrzeźbiona przez lodowiec w skałach zbudowanych z gnejsów i granitów, jest wąska, dołem o stromo podciętych zboczach. Lasy w dnie doliny są całkowicie przekształcone w wyniku działalności ludzkiej. Dawniej istniały w dolinie kośne i wypasane polany, pasterstwo ma tutaj kilkuwiekową tradycję. Obecnie ostała się tylko nazwa po jednej z polan – Niżnia Łąka.
Baraniec, Baraniec Wielki (. Znajduje się ok. 2,5 km na południe od grani głównej i jest najwyższym szczytem w bocznej grani Barańców. Wznosi się ponad dolinami: Żarską, Jamnicką i Tarnowiecką. Jest zwornikiem dla 3 grani wychodzących z niego: Szlaki turystyczne czerwony (fragment Magistrali Tatrzańskiej): wylot Doliny Żarskiej – Pod Uboczą – rozdroże pod Gołym Wierchem – wylot Doliny Wąskiej. Czas przejścia: 2:25 h
 niebieski: Jakubowiany – rozdroże pod Gołym Wierchem – Goły Wierch. Czas przejścia od rozdroża na Goły Wierch: 2:30 h, 1:50 h
 rowerowy: Liptowski Mikułasz – Żar – wylot Doliny Żarskiej – Pod Uboczą – rozdroże pod Gołym Wierchem – wylot Doliny Wąskiej – autokemping "Raczkowa" – Przybylina
rowerowy: Liptowski Mikułasz – Jakubowiany – rozdroże pod Gołym Wierchem
Przypisy
Rozdroże pod Gołym Wierchem (słow. Pod Holým vrchom) – rozdroże szlaków turystycznych na Magistrali Tatrzańskiej w słowackich Tatrach Zachodnich. Położone jest u wylotu Doliny Tarnowieckiej, na południowych podnóżach Gołego Wierchu znajdującego się w zakończeniu południowej grani Barańca. Rozdroże znajduje się w lesie, po zachodniej stronie potoku Tarnowieczanka. Polska mapa podaje dokładną wysokość tego rozdroża – 896 m n.p.m., jednak na słowackiej mapie jest to około 930 m.
Autokemping „Raczkowa” (słow. Autocamping „Račkova”) – duży ośrodek turystyczny w słowackich Tatrach Zachodnich u wylotu Doliny Wąskiej przy Raczkowym Potoku. Znajduje się tutaj pole namiotowe, domki kempingowe i schronisko. Dojeżdża się do niego od prowadzącej obrzeżem słowackich Tatr asfaltowanej drogi zwanej Tatrzańską Drogą Młodości (nr 537), w miejscowości Przybylina skręcając na północ asfaltową drogą (ok. 4 km). Latem możliwość dojechania autobusem (rzadko kursuje).
Czy wiesz że...? beta Dolina Jamnicka (słow. Jamnícka dolina, niem. Jamnicatal, węg. Jamnica-völgy) – dolina w słowackich Tatrach Zachodnich, będąca orograficznie prawym odgałęzieniem Doliny Wąskiej.
Tatry Zachodnie (514.52; słow. Západné Tatry, dawniej Liptovské hole, Liptovské Tatry) – największa część Tatr położona w Polsce i na Słowacji, główny grzbiet leży między Huciańską Przełęczą, oddzielającą je od Pogórza Orawskiego (słow. Oravská vrchovina), a przełęczą Liliowe, która oddziela je od Tatr Wysokich.
Skały metamorficzne (skały przeobrażone) - jeden z trzech głównych typów skał budujących skorupę ziemską, powstałe ze skał magmowych bądź osadowych (jak również niekiedy innych metamorficznych) na skutek przeobrażenia (metamorfizmu) pod wpływem wysokich temperatur (np. w pobliżu ognisk magmy) lub wysokiego ciśnienia (np. w strefach subdukcji), oraz związanych z nimi procesów chemicznych. Metamorfizm powoduje zmiany składu mineralnego, czasami też chemicznego skał oraz ich struktury i tekstury.
Goły Wierch (słow. Holý vrch, 1723 m) – szczyt w południowej grani Barańca w słowackich Tatr Zachodnich. Grań ta poprzez Goły Wierch opada do Kotliny Liptowskiej. Wschodnie stoki Gołego Wierchu opadają do Doliny Tarnowieckiej, zachodnie do Doliny Żarskiej. W stokach zachodnich jest grzęda. Po jej południowej stronie spływa niewielki potok, depresja po północnej stronie jest w górnej części sucha, ale zimą schodzą nią czasami lawiny.
Mały Baraniec (słow. Mládky) – szczyt w bocznej grani grani Barańców w słowackich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w tej grani pomiędzy Klinem a grzbietem Klinowate. Jego zbocza zachodnie opadają do Doliny Tarnowieckiej, zbocza wschodnie do Doliny Jamnickiej. Jest to kopulasty szczyt z rowami graniowymi. Jest trawiasty, również zbocza, szczególnie zachodnie są trawiaste na znacznej przestrzeni, od wschodniej strony nieco skaliste. Od czasu zaprzestania pasterstwa zbocza zaczęły porastać kosodrzewiną. Znikąd widok na Dolinę Jamnicką nie jest tak ciekawy, jak właśnie z Małego Barańca. Ładnie też prezentują się stąd Otargańce i grzbiet Bystrej. Szeroki widok na Liptów i Niżne Tatry.
Beňadiková – wieś (obec) w Słowacji położona w kraju żylińskim, w powiecie Liptowski Mikułasz. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1352.
Bryszne (słow. Brišné) – jeden z grzbietów Małego Barańca (1947 m) w słowackich Tatrach Zachodnich. Odchodzi od jego wierzchołka początkowo w południowo-zachodnim kierunku, niżej łukowato zakręcając na południe. Oddziela dolną część Doliny Tarnowieckiej od Kobylego Żlebu. Górna część Brysznego (pod Małym Barańcem) ma nazwę Pod Barańcem (Pod Barancom). Pomiędzy tą częścią Brysznego a południowo-zachodnią grzędą wyżej położonego Klina (2044 m) opada w południowo-zachodnim kierunku do Doliny Tarnowieckiej stromy żleb, którym zimą schodzą lawiny. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
