Dom Książki Librex w Ostrawie - Polski Serwis Naukowy

Dom Książki Librex – dom handlowy znajdujący się w centrum Ostrawy, na pl. B. Smetany 8, w sąsiedztwie Teatru im. A. Dworzaka. Pięciopiętrowy gmach powstał w 1928 r. w stylu modernistycznym wg projektu Karla Kotasa i mieścił pierwotnie dom towarowy sieci Brouk a Babka. Po wojnie znajdował tu się DH Ostravanka, a od 2001 r. Dom Książki Librex – największa księgarnia Ostrawy i jedna z większych w całych Czechach.

Żelbet (stalbet, stalobeton, żelazobeton; niewłaściwie: żelbeton) – element konstrukcyjny powstały przez połączenie betonu z wkładkami stalowymi. Połączenie tych dwóch elementów jest powszechnie stosowane w budownictwie. Beton jest materiałem przenoszącym naprężenia ściskające, jednak jego wytrzymałość na naprężenia rozciągające jest bardzo mała. Stal w elemencie żelbetowym przenosi głownie naprężenia rozciągające, choć często stosuje się zbrojenie ściskane. Połączenie stali i betonu pozwala budować konstrukcje różnego typu. Do zbrojenia stosuje się wkładki w postaci prętów, lin, strun, kabli i siatek. Można spotkać także konstrukcje ze "sztywnym zbrojeniem", tzn. takie, w których elementy stalowe o dużych przekrojach (np. dwuteowniki, ceowniki) są wykorzystane jako rdzeń np. w słupie kompozytowym.

Język czeski (cs. čeština lub český jazyk) – język z grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich. Najbliżej spokrewniony jest ze słowackim, śląskim, polskim, kaszubskim oraz dwoma językami łużyckimi.

Historia

Dom handlowy Brouk a Babka w latach 30. XX wieku

Wnętrze w latach 30. XX wieku

Dom handlowy na ostrawskim pl. Smetany został zbudowany w 1928 r., będąc w momencie powstania najnowocześniejszym obiektem sieci Brouk a Babka. Pięciopiętrowy żelbetowy gmach projektu Karla Kotasa stał się pierwszym modernistycznym budynkiem Ostrawy.

W 1936 r. atrium zadaszono szklanym przekryciem, a w 1939 r. dokonano zmian w wystroju wnętrz wg projektu Františka Kolářa i Jana Rubégo.

Podczas amerykańskiego nalotu na Ostrawę 29 sierpnia 1944 r. na dom handlowy Brouk a Babka spadła jedna bomba lotnicza. Nie wybuchła, jednak uszkodziła dach i ostatnią kondygnację. W wyniku remontu budynek stracił zniszczone piąte piętro i przeszklenie atrium, czwarte piętro z kolei przekształcono na biura i magazyny.

W 1945 r. obiekt znacjonalizowano i przekształcono w Dom Handlowy Ostravanka. W okresie powojennym dwukrotnie dokonywano remontów – w 1960 i 1974 r. Oba bardzo zniekształciły pierwotne wnętrza, a w mniejszym stopniu wpłynęły również na wygląd elewacji.

W 1990 r. Ostravanka trafiła w ręce prywatne. W 2001 r. budynek nabyła sieć księgarni Librex, która postanowiła utworzyć w nim Dom Książki Librex. Został on otwarty 5 września 2001 r. po kilkumiesięcznym remoncie, którego głównym założeniem było jak największe przybliżenie wystroju wnętrz do oryginalnego wyglądu z lat 30. XX wieku. Za ten remont gmach uzyskał tytuł "Budynku roku 2001".

Od 2008 r. w Domu Książki Librex umieszczona jest scena dyskusyjna festiwalu muzycznego Colours of Ostrava.

Bibliografia

Naďa Goryczková: Poznámky k historickému vývoji a obnově obchodního domu Brouk a Babka. Ostrawa: Państwowy Ośrodek Badań Zabytków w Ostrawie, 2001.

Otto Waldes: 35 let práce a dobré služby obchodních domu Brouk a Babka. Bratysława: 1933.

Linki zewnętrzne

Dom Książki Librex (cz.)

Przedwojenny album poświęcony nowo otwartemu domowi handlowemu Brouk a Babka (cz.)