Dom Rządu w Mińsku - Polski Serwis Naukowy

Dom Rządu Republiki Białoruś, dawna siedziba Rady Najwyższej Białoruskiej SRR

Dom Rządowy Republiki Białoruś – monumentalny gmach w stylu radzieckiego modernizmu znajdujący się na pl. Niepodległości, jeden z bardziej charakterystycznych budynków Mińska, obecnie siedziba parlamentu Republiki Białoruś.

Totalitaryzm (dawniej też: totalizm) – charakterystyczny dla XX-wiecznych reżimów dyktatorskich system rządów dążący do całkowitej władzy nad społeczeństwem za pomocą monopolu informacyjnego i propagandy, ideologii państwowej, terroru tajnych służb wobec przeciwników politycznych, akcji monopolowych i masowej monopartii. Termin został utworzony przez włoskiego filozofa Giovanniego Gentile, ideologa Włoch faszystowskich. Głównymi teoretykami genezy totalitaryzmu są Hannah Arendt i Karl Popper. Totalitaryzm charakteryzuje państwa, w których ambicje modernizacyjne i mocarstwowe idą w parze z brakiem tradycji demokratycznej lub - jak w przypadku Niemiec - rozczarowania demokracją, jej kryzysem lub niedostatkiem. Występowały różne odmiany totalitaryzmu zarówno wśród prawicy jak i lewicy.

Dom Sowietów w Mohylewie – siedziba administracji obwodu mohylewskiego na Białorusi położona przy pl. Lenina, zbudowana pod koniec lat trzydziestych XX wieku w stylu radzieckiego modernizmu, zabytek o znaczeniu republikańskim.

Historia

Gmach wzniesiono w latach 1930–1934 przy dawnej ulicy Zacharzewskiej w Mińsku, wyburzając pod jego budowę cały kwartał przedwojennych kamienic. Budowę poprzedził zorganizowany w 1929 ogólnokrajowy konkurs na siedzibę Rady Najwyższej – wygrał go białoruski architekt Josif Langbard. Budynek powstał w stosunkowo szybkim okresie, architekt nadał mu monumentalny kształt charakterystyczny dla epoki początku lat 30. w ZSRR. Korpus główny składa się z dziewięciu kondygnacji, do tego dochodzą skrzydła boczne oraz segmenty przejściowe. Początkowo planowano budowę specjalnej galerii łączącej lewe i prawo skrzydło boczne na wysokości drugiego piętra, jednak ostatecznie zrezygnowano z tego pomysłu.

Rada Najwyższa Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej – jednoizbowy parlament Białoruskiej SRR powołany do życia w 1938 na wzór Rady Najwyższej ZSRR oraz Rad Najwyższych innych 10 republik. Istniał do 1991, gdy przeksztacił się w Radę Najwyższą Republiki Białoruś (do 1996).

Białoruś, Republika Białorusi (również często niepoprawnie Republika Białoruś) (biał. Беларусь ?/i, Рэспубліка Беларусь ?/i, Biełaruś, Respublika Biełaruś ros. Беларусь, Республика Беларусь) – państwo w Europie Wschodniej. Graniczy z Polską (na zachodzie), Litwą, Łotwą (na północy), Rosją (na wschodzie) i Ukrainą (na południu). Nie posiada dostępu do morza.

W wyniku budowy Domu radykalnej przemianie uległ wygląd centralnej części Mińska – wąska ulica Zacharzewska ustąpiła na tej wysokości nowo powstałemu pl. Lenina, który miał być miejscem mityngów i demonstracji charakterystycznych dla radzieckiego państwa totalitarnego. Przed budynkiem ustawiono pomnik Włodzimierza Lenina dłuta M. Manizera.

Modernizm - ogólne określenie prądów w architekturze światowej rozwijających się w latach ok. 1918-1975, zakładających całkowite odejście nie tylko od stylów historycznych, ale również od wszelkiej stylizacji. Architektura modernistyczna opierała się w założeniu na nowej metodzie twórczej, wywodzącej formę, funkcję i konstrukcję budynku niemal wyłącznie z istniejących uwarunkowań materialnych.

Rada Najwyższa Republiki Białorusi – parlament Białorusi w latach 1991–1996. Powstała w wyniku przekształcenia Rady Najwyższej Białoruskiej SRR. Zlikwidowana przez prezydenta Alaksandra Łukaszenkę, który w jej miejsce utworzył Zgromadzenie Narodowe Republiki Białorusi.

W 1944 Niemcy wycofując się z Mińska zaminowali Dom Rządowy, jednak ostatecznie nie doszło do jego wysadzenia. Po wojnie mieściła się tam Rada Najwyższa Białoruskiej SRR, a po uzyskaniu przez Białoruś niepodległości parlament nowego państwa.

Na gmachu mińskiego domu rządowego wzorowany jest podobny budynek w Mohylewie.

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Dom Rządu w Mińsku

Bibliografia

red. A. A. Voinau [et al.], "Architektura Belarusi: encyklapedyčny davednik", Mińsk 1993, ISBN 5-85700-078-5