Dom Wettiuszów - Polski Serwis Naukowy

Perystyl z odtworzonym ogrodem

Wizerunek Priapa w przedsionku domu

Dom Wettiuszów – odkopany w XIX wieku budynek w Pompejach. Jest to niewielki, lecz bogato zdobiony dom mieszkalny, należący do dwóch kupców: Aulusza Wettiusza Restitutusa i Aulusa Wettiusza Konwiwy.

Zajmujący około połowy powierzchni parceli dom rozplanowano wzdłuż dwóch boków perystylu. Wnętrze pokrywają bogate malowidła ścienne w IV stylu pompejańskim, wykonane po trzęsieniu ziemi w 62 roku. W przedsionku domu znajduje się wizerunek Priapa, mający odstraszać złe moce. Za przedsionkiem znajduje się atrium ozdobione wizerunkami amorków, zaś po jego prawej stronie drugie, mniejsze atrium z kapliczką poświęconą larom. Na ołtarzyku przedstawiono geniusza w otoczeniu dwóch larów, pod nimi zaś wizerunek węża. Z małego atrium przechodzi się do niewielkiego pomieszczenia z kuchnią, w którym zachowało się palenisko z kociołkiem; z niego zaś przechodzi się do komnaty pokrytej malowidłami o treści erotycznej.

Lary (łac. Lares, genii loci) to dusze zmarłych, czczone w Rzymie jako bóstwa opiekuńcze domu i szczęścia domowego, chroniące od nieszczęść. W kapliczkach umieszczano je jako figurki-laleczki. Modlono się do nich, składano ofiary. W wesela, urodziny lub gdy chłopiec w rodzinie zakładał bulę lub toga virilis, organizowano święto, podczas którego otwierano drzwi kapliczek i składano ofiary z ciasta, wina, kadzidła, zdobiono całość kwiatami. Przeciwne duszom dobrym były złe dusze (larvae).

Perystyl (gr. peristyles - otoczony kolumnami) – w starożytnych świątyniach egipskich wewnętrzny dziedziniec lub ogród otoczony portykiem kolumnowym. W zamożnych domach greckich lub rzymskich (łac. peristilium) był to najczęściej ogród położony pośrodku domu i otoczony kolumnadą.

Prawy skrzydłowy pokój przy głównym atrium ozdabiają medaliony z wizerunkami Meduzy i sylena. Po prawej stronie perystylu znajduje się oecus, którego ściany pokryte są u góry wizerunkami budowli i bóstw, na dole zaś scenami marynistycznymi i maskami teatralnymi. W narożach umieszczono pary tańczących bachantek. Na trzech dużych obrazach figuralnych przedstawiono kolejno: Dedala i Pasifae, Iksjona wplecionego w koło Hefajstosa i Dionizosa znajdującego śpiącą Ariadnę. Obok oecus znajduje się małe triclinium, w którym przedstawiono Achillesa wśród córek Lykomedesa i Heraklesa zaskakującego Augę przy praniu szat Ateny. Duże triclinium posiada ściany podzielone w cztery czerwone pola przedzielone czarnymi pilastrami. Fryz nad cokołem ozdobiony jest scenami z udziałem amorków, imitującymi różne zajęcia i zabawy z życia codziennego pompejańczyków.

Ściany perystylu pokryto malowidłami architektonicznymi na białym tle. Zachowały się zwęglone pnie porastających niegdyś ogród kwiatów i krzewów, na podstawie których odtworzono pierwotną florę perystylu. Zachowały się również ołowiane rury dostarczające wodę.

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Dom Wettiuszów

Na mapach: 40°45′07.5″N 14°29′04.5″E / 40.752083, 14.484583

Bibliografia

Alberto C. Carpiceci: Pompeje dziś i 2000 lat temu. 1994. ISBN 88-7204-096-5.