Domenichino - Polski Serwis Naukowy

Ostatnia Komunia św. Hieronima (1614)

Św. Cecylia (1617)

Męczeństwo św. Piotra Męczennika (1619-21)

Św. Jan Ewangelista (1621-29)

Domenichino, właśc. Domenico Zampieri (ur. 21 października 1581 w Bolonii, zm. 6 kwietnia 1641 w Neapolu) – włoski malarz i rysownik okresu baroku.

Ermitaż, Państwowe Muzeum Ermitażu, mieści się w pięciu pałacach, znajdujących się w Sankt Petersburgu, nad brzegiem Newy. Nazwa muzeum pochodzi od skromnego pałacu zimowego Piotra I.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Był uczniem flamandzkiego malarza Denisa Calvaerta. W 1602 wyjechał do Rzymu, gdzie studiował w Akademii Carraccich. W 1602 został współpracownikiem Annibale Carracciego. Był autorem szeregu fresków, m.in. w Palazzo Farnese (1603-4), kościele San Onofrio (1604-5) i oratorium San Gregorio Magno (1609) w Rzymie. W 1612 wyjechał na krótko do Bolonii. Po powrocie do Rzymu wykonał freski ze scenami z życia Świętej Cecylii w kościele San Luigi dei Francesi oraz zaprojektował sklepienie i obraz ołtarzowy w kościele Matki Boskiej na Zatybrzu. W czasach pontyfikatu Grzegorza XV uzyskał tytuł architekta papieskiego. W 1631 wyjechał do Neapolu, gdzie wykonał freski w kościele San Gennaro.

Pałac Pitti (Palazzo Pitti) - renesansowy pałac znajdujący się we Florencji. Położony jest na południowym brzegu rzeki Arno, niedaleko od Ponte Vecchio.

Madryt (hiszp. Madrid) – stolica i największe miasto Hiszpanii, położony w środkowej części kraju u podnóża Sierra de Guadarrama (Wyżyna Kastylijska) nad rzeką Manzanares.

Jego szczytowym osiągnięciem w dziedzinie malarstwa dekoracyjnego są monumentalne freski w rzymski kościele San Andrea della Valle (1624-28) z przedstawieniem 4 ewangelistów w pendentywach kopuły oraz scen z życia Andrzeja Apostoła w prezbiterium, odznaczające się niezwykłą plastycznością postaci, wyrazistością rysunku i umiejętnym zakomponowaniem wielkich przestrzeni.

National Gallery of Scotland to galeria sztuki i muzeum w Edynburgu w Szkocji. Budynek w stylu, neoklasycystycznym znajduje się obok Royal Scottish Academy w środkowej części parku Princes Street Gardens. National Gallery of Scotland zaprojektował William Henry Playfair, otwarcie nastąpiło w 1859 roku, w 1912 roku budynek przebudowano, od tamtego czasu znajduje się tam stała kolekcja dzieł malarstwa europejskiego. Wśród wystawionych prac, znajduje się obraz Chrystus w domu Marii i Marty Jana Vermeera.

Grzegorz XV (łac. Gregorius XV), właściwie Alessandro Ludovisi; (ur. 9 albo 15 stycznia 1554 w Bolonii, zm. 8 lipca 1623 w Rzymie), - papież w okresie od 9 lutego 1621.

Malował obrazy o tematyce religijnej, mitologicznej i alegorycznej oraz pejzaże. Był też znakomitym portrecistą (portrety przedstawicieli rzymskiej arystokracji i dworu papieskiego). Reprezentował nurt klasycyzujący rzymskiego malarstwa barokowego. Kontynuował tradycję Rafaela i Annibale Carracciego. Jego kompozycje figuralne odznaczają się dużą ekspresją, precyzją rysunku oraz harmonią kompozycji.

Grenoble (oksyt. Grenòble, Granòble; średniowieczny oksyt. Grasanòbol; franko-prow. Grenoblo) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Rodan-Alpy, w departamencie Isère.

Prezbiterium (w architekturze nazywane także "chórem kapłańskim") – przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa oraz służby liturgicznej (m.in. ministrantów). Zwykle jest wydzielone od reszty świątyni podwyższeniem, balustradą lub łukiem tęczowym i wyodrębniające się wizualnie z bryły kościoła. Nazwa pochodzi od słowa prezbiter - ksiądz.

Pozostawił ok. 2000 rysunków. Duża część spuścizny rysunkowej artysty znajduje się obecnie w zbiorach królewskich w Windsorze. Zajmował się również rzeźbą i muzyką. Jego uczniami byli m.in. Gian Pietro Bellori, Giovanni Francesco Romanelli i Pietro Testa.

Często naśladowano go i kopiowano w następnych stuleciach. Szczególnie duży wpływ wywarł na malarstwo akademików w XIX w.

Luwr (fr. Louvre, Musée du Louvre) – dawny pałac królewski w Paryżu, obecnie muzeum sztuki. Jedno z największych muzeów na świecie, najczęściej odwiedzana placówka tego typu na świecie. Stanowi jeden z ważniejszych punktów orientacyjnych Paryża, położony jest przy prawym brzegu Sekwany w obrębie Pierwszej Dzielnicy. W kompleksie budynków o całkowitej powierzchni wynoszącej 60,600 metrów kwadratowych znajdują się zbiory liczące około 35,000 dzieł sztuki od czasów najdawniejszych po połowę wieku XIX, dzieła światowego dziedzictwa o największej sławie takie jak np. stela z kodeksem Hammurabiego, Nike z Samotraki, Mona Lisa pędzla Leonarda.

Akademizm to kierunek w sztuce europejskiej rozwijający się od XVII do XIX wieku, przede wszystkim w malarstwie i rzeźbie. Polegał na odwoływaniu się do zasad i ideałów sztuki antycznej oraz renesansowej, a także naśladowaniu dzieł uznanych za doskonałe, preferujący tematykę historyczną, religijną i mitologiczną. Propagowany głównie przez Akademie Sztuk Pięknych.

Dzieła artysty

Płótna

Krajobraz z brodem – ok. 1603, Rzym, Galleria Doria Pamphili

Zuzanna i starcy – 1603, Rzym, Galleria Doria Pamphili

Portret młodego mężczyzny – 1603, Darmstadt, Hessisches Landesmuseum

Portret kardynała Agucchi – 1604 – 1605, Florencja, Galeria Uffizi

Opłakiwanie – ok. 1604, Nowy Jork, Metropolitan Museum of Art

Krajobraz z pustelnikiem – 1605 – 1606, Paryż, Luwr

Madonna z Dzieciątkiem i św. Janem Chrzcicielem – (ok. 1605, Paryż, Luwr

Krajobraz z ucieczką do Egiptu – ok. 1605, Oberlin (Ohio), Allen Memorial Art Museum

Krajobraz ze św. Hieronimem – 1605 -1610, Glasgow, Art Gallery and Museum

Św. Sebastian – 1605-1610, Drezno, Galeria Obrazów Starych Mistrzów w Dreźnie

Łuk triumfalny – 1607 – 1610, Madryt, Prado

Pokłon pasterzy – 1607 – 1608, Edynburg, National Gallery of Scotland

Św. Jerzy zabijający smoka – (ok. 1610), National Gallery w Londynie

Droga na Kalwarię – ok. 1610, Los Angeles, J. Paul Getty Museum

Krajobraz z Tobiaszem i aniołem – 1610 – 1612, Londyn, National Gallery w Londynie

Ostatnia Komunia św. Hieronima – 1614, Rzym, Pinakoteka Watykańska

Krajobraz z Sylwią i satyrem – 1615-1620, Bolonia, Pinacoteca Nazionale

Sybilla – 1616 – 1617, Rzym, Galeria Borghese

Wyrok Diany w zawodach w strzelaniu do ptaka – 1617, olej na płótnie 225 × 320 cm, Rzym, Galeria Borghese

Św. Cecylia – 1617 – 1618, Paryż, Luwr

Król Dawid grający na harfie – 1619 – 1620, Wersal, Musée National de Château

Męczeństwo św. Piotra Męczennika – 1619 – 1621, Bolonia, Pinacoteca Nazionale

Męczeństwo św. Agnieszki – 1619 – 1625, Bolonia, Pinacoteca Nazionale

Maria Magdalena w chwale – ok. 1620, Petersburg, Ermitaż

Krajobraz z ucieczką do Egiptu – 1620-1623, Paryż, Luwr

Portret Virginia Cesarini – ok. 1620, Florencja, Galeria Uffizi

Św. Agnieszka – ok. 1620, Windsor, Royal Collection

Św. Cecylia z aniołem trzymającym nuty – 1620, Paryż, Luwr

Rinaldo i Armida – 1620 – 1621, Paryż, Luwr

Madonna z Dzieciątkiem i św. Franciszkiem – 1621 – 1625, Paryż, Luwr

Erminia wśród pasterzy – 1622-1625, Paryż, Luwr

Krajobraz z Heraklesem i Acheloosem – 1622-1623, Paryż, Luwr

Krajobraz z Heraklesem i Kakusem – 1622 – 1623, Paryż, Luwr

Sybilla z Kume – 1622 – 1623, Rzym, Pinacoteca Capitolina

Adam i Ewa – 1623 – 1625 Grenoble, Musée des Beaux-Arts

Alegoria Rolnictwa, Astronomii i Architektury – 1624-1625, Turyn, Galleria Sabauda

Ofiara Izaaka – 1627 – 1628, Madryt, Prado

Św. Maria Magdalena – 1630, Florencja, pałac Pitti

Bazylika św. Piotra na Watykanie (wł. Papale Basilica Maggiore di San Pietro in Vaticano) – zbudowana w latach 1506-1626 rzymskokatolicka bazylika na placu św. Piotra na Watykanie.

Barok (z por. barroco – "perła o nieregularnym kształcie", lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Barok obejmował wszystkie przejawy działalności literackiej i artystycznej, a także filozofię i architekturę. U jego podstaw leżał sprzeciw wobec renesansowego klasycyzmu, głęboka religijność, mistycyzm i egzystencjalny niepokój.

Św. Jan Ewangelista – Petersburg, Ermitaż

Ucieczka do Egiptu – Rzym, Galleria Nazionale d’Arte Antica

Odpoczynek Wenus – Petersburg, Ermitaż

Adam i Ewa – Rzym, Galleria Nazionale d’Arte Antica

Freski

Biczowanie św. Andrzeja – 1609, Rzym San Gregorio Magno, Oratorio di Sant' Andrea

Komunia św. Hieronima – Bazylika św. Piotra, Rzym

Bibliografia

Barok, Łódź: Galaktyka, 1999, ISBN 83-87914-03-7

Wendy Beckett, 1000 arcydzieł, Warszawa: Arkady, 2001, ISBN 83-213-4218-3

Monique de Beaucorps, Raoul Ergmann, François Trassard, Wielcy mistrzowie malarstwa europejskiego, Warszawa: Arkady, 1998. ISBN 83-213-3976-X

Leksykon malarstwa od A do Z, Warszawa: Muza S.A., 1992, ISBN 83-7079-076-3

Carlo Pietrangeli, Watykan. Arcydzieła malarstwa, Warszawa: Arkady, 2000, ISBN 83-213-3979-4

Christine Stukenbrock, Barbara Toepper, Arcydzieła malarstwa europejskiego, Koenigswinter: h. f. ullmann, 2007, ISBN 978-3-8331-2131-9

Sztuka świata, t. 12, Leksykon A-K, Warszawa: Arkady, 1998, ISBN 83-213-4088-1

1001 obrazów, które warto w życiu zobaczyć, red. Stephen Farthing, Warszawa: Muza SA, 2007, ISBN 978-83-7495-212-5

Mieczysław Witalis, Domenichino, [w:] Encyklopedia Katolicka, t. 4, Lublin: Tow. Nauk. KUL, 1983.

Stefano Zuffi, Wielki słownik malarzy, t. 2, Warszawa: HPS, 2006, ISBN 83-60688-16-8

Stefano Zuffi, Francesca Castria, Malarstwo włoskie. Mistrzowie i arcydzieła, Warszawa 1998, ISBN 83-213-4061-X