Domenico Caracciolo - Polski Serwis Naukowy

Domenico Caracciolo, markiz di Villamaina (1715-1789) – włoski (neapolitański) polityk-reformator, człowiek oświecenia.

Był ministrem Królestwa Neapolu i kontynuatorem reform po upadku i niełasce (1776) poprzedniego ministra-reformatora Bernardo Tanucciego, który wojował z przywilejami kleru, min. nakładając w 1741 roku podatki na Kościół neapolitański. Caracciolo próbował kontynuować ten kurs znosząc m.in. papieską inkwizycję na Sycylii (1782) nie miał jednak wytrwałości i pracowitości Tanucciego, więc jego sukcesy były zwykle połowiczne, a reformy słabo ugruntowane.

Reggio di Calabria (dawn. Region, Rhegium, Rhegion) – miasto i gmina w południowych Włoszech, nad Cieśniną Mesyńską, stolica prowincji Reggio di Calabria.

Denis Diderot (ur. 5 października 1713 w Langres we Francji, zm. 31 lipca 1784 w Paryżu) – francuski pisarz, krytyk literatury i sztuki, filozof i encyklopedysta okresu Oświecenia.

W reformach wspierał go pierwszy minister Neapolu od 1781 roku Giuseppe Beccadelli di Bologna, markiz della Sambuca (1726-1813).

Zanim rozpoczął karierę ministerialną Caracciolo był sędzią sądu Gran Corte della Vicaria, ambasadorem Królestwa Neapolu w Turynie, Londynie (z którego to okresu pochodzą jego Memorie - "Wspomnienia" - 1768) i Paryżu.

Od roku 1781 do stycznia 1786 wicekról Sycylii. Wdrażał tam oświeceniowe reformy i napisał "Listy z Sycylii" (Lettere da Sicilia). Na Sycylii zobaczył ciemną, a butną szlachtę, czyli według jego słów: incivili, rozzi e barbari, "niecywilizowanych, gburów i barbarzyńców". Wobec tej sycylijskiej szlachty zachowywał się prowokacyjnie, dając do zrozumienia jak bardzo gardzi ich przywilejami i zwyczajami. Jego rządy na wyspie nie były zbyt szczęśliwe z powodów obiektywnych. W 1783 roku miasta Mesyna i Reggio di Calabria nawiedziło straszliwe "trzęsienie ziemi", które wymagało nałożenia nowych podatków w celu znalezienia funduszy na walkę ze skutkami niszczącego żywiołu.

Oświecenie, określane często jako wiek rozumu – nurt kulturalny oraz okres w historii Europy przypadający na lata 1688-1789. W rozumieniu szerszym: epoka w dziejach kultury europejskiej między barokiem a romantyzmem.

Od stycznia 1786 był sekretarzem stanu (= MSZ) Królestwa Neapolu i superintendentem generalnym państwa (Segretario di Stato, Sovrintendente Generale), a wiec pełnił funkcje, które stanowiły o "premierostwie" Giuseppe Beccadelli di Bologna, markiza della Sambuca, który w początkach 1786 zrezygnował z urzędów.

Miejsce Caracciolo jako wicekróla Sycylii zajął z kolei Francesco d’Aquino, książę di Caramenico.

Był przyjacielem i korespondentem Diderota i d'Alemberta.

Źródła

I successori di Tanucci: Sambuca, Caracciolo e Caramanico

trzy listy Caracciolo

Memorie ("Wspomnienia" - 1768)

[1]

Emanuel Rostworowski, Historia powszechna - wiek XVIII,Warszawa 1984 PWN, s. 729.

Literatura

Giuseppe Bonomo, Pitrè la Sicilia e i siciliani, Sellerio, Palermo 1989.

Isidoro La Lumia, Palermo, il suo passato, il suo presente, i suoi monumenti, Antares editrice, 2004, 1° edizione Pedone Lauriel, 1875.

Francesco Renda, Storia della Sicilia , Sellerio, Palermo, 2003.

Rosario Romeo, Il risorgimento in Sicilia, La Terza, Bari, 1982.

Giuseppe Pitrè, La vita in Palermo cento e più anni fa, Editrice Il Vespro, Palermo, prima edizione Barbera, Firenze, 1904.

Leonardo Sciascia, Le Parrocchie di Regalpetra- Morte dell’Inquisitore, La Terza, Bari,1982.