Domiąża - Polski Serwis Naukowy

Panorama Odry - Domiąży oraz wyspy Długi Ostrów

Odra-Domiąża na wysokości Polic

Brzegi Odry-Domiąży na wysokości Polic

Odra-Domiąża przechodzi w Szeroki Nurt oraz Kanał Policki

Domiąża (do 1945 niem. Damanscher Strom) – koryto rzeki Odry o długości 7 km na odcinku w Policach przed ujściem do Zalewu Szczecińskiego w Dolinie Dolnej Odry. Domiąża rozpoczyna się w rejonie południowego krańca wyspy Mnisi Ostrów (Wyspy Mnichów) przy południowej granicy miasta Police, która jest jednocześnie północną granicą Szczecina. Rzeka płynie przez Police i w północnej części miasta w rejonie północnego krańca wyspy Wielki Karw uchodzi do Roztoki Odrzańskiej będącej zatoką Zalewu Szczecińskiego.

Lubieszyn (do 1945 niem. Marienhof, Neu-Linken) – przygraniczna wieś na planie ulicówki na Równinie Polickiej w gminie Dobra Szczecińska, w powiecie polickim. Leży około 14 kilometrów na północny zachód od centrum stolicy województwa – Szczecina.

Zalew Szczeciński (niem. Stettiner Haff, Oderhaff, Pommersches Haff) – zalew, laguna przybrzeżna, zatoka Morza Bałtyckiego w jego południowej części. Akwen obejmuje powierzchnię od 666,5 do 687 km², na terytorium Polski i Niemiec. Uchodzi od niego rzeka Odra, dzięki czemu akwen jest częścią jej rozbudowanego systemu ujściowego.

Położenie

Do Domiąży uchodzą wody z Odry Zachodniej oraz jeziora Dąbie zasilanego głównie przez Regalicę. Wody z jeziora płyną przez Iński Nurt i Babinę a następnie uchodzą do Odry Zachodniej. Większość tak zebranych wód Odry w Szczecinie, płynie jako Domiąża w Policach. W Policach do Domiąży uchodzi Ina – prawostronny dopływ Odry.

Koryto rzeki – najniższa część doliny, która znajduje się w obrębie jej dna i przez którą okresowo lub ciągle płynie woda dokonując zmian w kształcie powierzchni. Jeśli rzeka ma silny nurt, następuje erozja denna, jeżeli słaby - akumulacja niesionego materiału, a jeśli rzeka meandruje, dochodzi do erozji bocznej. Koryto należy do fragmentu łożyska rzeki.

Natura 2000 – program utworzenia w krajach Unii Europejskiej wspólnego systemu (sieci) obszarów objętych ochroną przyrody. Podstawą dla tego programu są dwie unijne dyrektywy: Dyrektywa Ptasia i Dyrektywa Siedliskowa (Habitatowa). Celem programu jest zachowanie określonych typów siedlisk przyrodniczych oraz gatunków, które uważa się za cenne i zagrożone w skali całej Europy. Wspólne działanie na rzecz zachowania dziedzictwa przyrodniczego Europy w oparciu o jednolite prawo ma na celu optymalizację kosztów i spotęgowanie korzystnych dla środowiska efektów. Jednolite prawo powinno ułatwić współdziałanie wielu instytucji zajmujących się ochroną przyrody stale i tych dla których jest to działanie oboczne. Zadanie i cel rangi europejskiej powinno łatwiej uzyskać powszechną akceptację społeczną, tym bardziej że poszczególne kraje członkowskie są zobowiązane do zachowania na obszarach wchodzących w skład sieci Natura 2000 walorów chronionych w stanie nie pogorszonym, co wcale nie musi wykluczać ich gospodarczego wykorzystania.

Na Domiąży znajdują się wyspy rzeczne: Długi Ostrów, Mały Karw i Wielki Karw. Wody Domiąży otaczają wyspy Mnisi Ostrów (Wyspa Mnichów), Polickie Łąki i Kiełpiński Ostrów, tworząc ich wschodnie brzegi, oraz wyspę Krampa, którą ograniczają, tworząc jej brzeg zachodni.

Na wschodnim brzegu Domiąży wyznaczono granicę między miastem Police a gminą Goleniów w ten sposób, że Domiąża w całości znajduje się w granicach administracyjnych Polic. Na wschód od Domiąży zlokalizowana jest wieś Święta. Nad zachodnim brzegiem Domiąży, na wyspie Polickie Łąki, zlokalizowane były nieistniejące dziś osiedla Polic: Czapliniec i Szaniec.

Ujście Odry i Zalew Szczeciński (PLH320018) – obszar mający znaczenie dla Wspólnoty o powierzchni 52611,99 ha, utworzony w 2008 roku, obejmujący ujściowy odcinek Odry od Szczecina Skolwina przez Police po Stepnicę i Trzebież, Zalew Szczeciński, Dziwną, Zalew Kamieński i Wyspę Chrząszczewską oraz przybrzeżne fragmenty wysp Wolin i Uznam.

Święta (do 1945 niem. Langenberg) – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Goleniów.

Zagospodarowanie

Zgodnie z prawem morza rzeka w całości należy do akwenu polskich morskich wód wewnętrznych. Na Domiąży przebiega tor wodny Szczecin-Świnoujście. W rejonie Domiąży znajduje się port morsko-rzeczny Police.

Istnieją plany budowy stałej przeprawy (tunel lub most) Police – Święta nad Domiążą, która ma stanowić fragment zachodniego obejścia Szczecina i łączyć Police oraz północną część powiatu polickiego, Lubieszyn i lewobrzeżną część Szczecina z węzłem komunikacyjnym w Goleniowie.

Tor wodny Szczecin-Świnoujście (do 1945 niem. Kaiserfarht) – stanowi sztuczną drogę wodną. Prowadzi od pławy podejściowej na kotwicowisku w Zatoce Pomorskiej przez Świnę w Świnoujściu, Kanał Mieliński, Kanał Piastowski, Zalew Szczeciński, Roztokę Odrzańską, Domiążę w Policach, Odrę Zachodnią do portu morskiego w Szczecinie.

Rozporządzenie – akt normatywny wydany na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Rozporządzenie stanowi jedno ze źródeł prawa powszechnie obowiązującego, obok Konstytucji, ratyfikowanych umów międzynarodowych, ustaw oraz aktów prawa miejscowego.

Wzdłuż wschodniego wybrzeża Domiąży prowadzi szlak kajakowy "Meandry Iny" biegnący Iną z okolic Bącznika do dawnego Inoujścia, a następnie Odrą i jeziorem Dąbie do ośrodka żeglarskiego w Lubczynie.

Przyroda

Siedliska wokół Domiąży objęto ochroną, tworząc obszar Ujście Odry i Zalew Szczeciński sieci Natura 2000.

Historia

Nazwę Domiąża wprowadzono urzędowo rozporządzeniem w 1949 roku, zastępując poprzednią niemiecką nazwę Damanscher Strom.

Police (do 1945 niem. Pölitz) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, siedziba powiatu polickiego i gminy miejsko-wiejskiej Police, miasto satelickie Szczecina, położone nad Łarpią i Odrą-Domiążą na Równinie Wkrzańskiej. Port wodny na lewym brzegu Roztoki Odrzańskiej. Police otacza Puszcza Wkrzańska.

Goleniów (niem. Gollnow) – miasto w zachodniej części woj. zachodniopomorskiego, w powiecie goleniowskim, położone nad rzeką Iną, 35 km na północny wschód od Szczecina. Członek Nowej Hanzy. Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Goleniów i dziesiątym ośrodkiem miejskim województwa (pod względem liczby ludności). Nieopodal biegną drogi krajowe nr 3 i 6, a w pobliskich Glewicach znajduje się port lotniczy Szczecin-Goleniów.

Zobacz też

Łarpia

Przypisy

↑ Rozporządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 11 lutego 1949 r. o przywróceniu i ustaleniu nazw miejscowości (M.P. z 1949 r. Nr 17, poz. 225, s. 4)