Dominik Duka - Polski Serwis Naukowy

Dominik Jaroslav Duka OP (ur. 26 kwietnia 1943 w Hradec Králové) – czeski biskup rzymskokatolicki, kardynał, dominikanin, teolog, niekwestionowany autorytet w czeskim episkopacie, nieformalny duszpasterz czeskiej inteligencji i rzecznik Kościoła w Czechach, biskup Hradec Králové (1988-2010), od 13 lutego 2010 metropolita Pragi i prymas Czech (uroczysta intronizacja odbyła się 10 kwietnia 2010).

Diecezja legnicka - jedna z 3 diecezji obrządku łacińskiego w metropolii wrocławskiej ustanowiona 25 marca 1992 przez papieża Jana Pawła II bullą Totus Tuus Poloniae Populus.

Polacy – zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, poza granicami Polski tworzący zbiorowości polonijne.

Biografia

Domini Duka podczas pogrzebu Vaclava Havla na praskich Hradczanach w grudniu 2011 roku

Urodził się w 1943 w Hradec Králové. Uczęszczał do słynnego gimnazjum J. K. Tyla w swojej rodzinnej miejscowości. Po uzyskaniu świadectwa dojrzałości pracował w fabryce oraz odbył służbę wojskową. W 1965 rozpoczął studia teologiczne w seminarium duchownym w Litoměřicach. W styczniu 1968 został przyjęty do podziemnego nowicjatu dominikanów i przyjął imię zakonne Dominik (Jaroslav to imię cywilne i chrzcielne). 22 czerwca 1970 został wyświęcony na kapłana. Przez pięć lat pracował duszpastersko w różnych parafiach praskiej archidiecezji.

Egzamin dojrzałości - nazwa egzaminu państwowego, w formie pisemnej i ustnej, zdawanego na zakończenie nauki w szkole średniej (od 1997 w szkole pondagimnazjalnej) przed rokiem 2005 (w 2005 zdawali go jedynie absolwenci pięcioletnich szkół średnich zawodowych i pięcioletnich liceów dwujęzycznych). W wyniku reformy edukacji zastąpiony w 2005 egzaminem maturalnym w nowej formule.

Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, papież (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), sługa Boży Kościoła katolickiego, kawaler Orderu Orła Białego.

W 1975 komunistyczne władze odebrały mu pozwolenie na pełnienie funkcji kapłańskich (tzw. státní souhlas), po czym zszedł do podziemia. Był mistrzem podziemnego nowicjatu dominikanów i podziemnym formatorem dominikańskich seminarzystów. W 1981 został uwięziony, w więzieniu przebywał przez półtora roku. Po wyjściu z więzienia, aż do 1989 r. pracował jako kreślarz w Pilźnie.

Administrator apostolski – w Kościele katolickim biskup, infułat lub prałat stojący na czele administratury apostolskiej, a także mianowany przez Stolicę Apostolską administrator diecezjalny w trakcie wakatu (sediswakancji).

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

W 1986 został prowincjałem czeskomorawskiej prowincji dominikanów. Funkcję tę pełnił również po aksamitnej rewolucji. Od 1990 r. wykłada teologię ("Wstęp do teologii, Wstęp do Pisma Świętego oraz Biblijną archeologie i teologię") na Uniwersytecie Palackiego w Ołomuńcu.

6 czerwca 1998 Jan Paweł II mianował go biskupem Hradec Králové. Sakrę biskupią przyjął 26 września tego samego roku. Od 4 listopada 2004 do 2008 r. był również administratorem apostolskim diecezji Litoměřice. Jego biskupie hasło brzmi: "In Spiritu Veritatis - W Duchu Prawda".

Aksamitna rewolucja - to określenie wydarzeń roku 1989 w Czechosłowacji, które doprowadziły do obalenia systemu komunistycznego oraz elit sprawujących władzę, a także transformacji ustrojowej, która niedługo później nastąpiła, pozwalając Czechosłowacji wstąpić na drogę demokracji parlamentarnej.

Medal Zasługi Republiki Czeskiej (cz. Medaile Za zásluhy) medal niższego stopnia, przyznawany przez Republikę Czeską osobom zasłużonym dla państwa czeskiego, bądź samorządów terytorialnych.

W 2001 został odznaczony Medalem Za zasługi I stopnia.

13 lutego 2010 Benedykt XVI mianował go arcybiskupem praskim i prymasem Czech. Ingres odbył się 10 kwietnia 2010. 6 stycznia 2012 ogłoszona została jego kreacja kardynalska, której papież Benedykt XVI dokonał oficjalnie na konsystorzu w dniu 18 lutego 2012.

Każdego roku na Śnieżce w sierpniowy odpust św. Wawrzyńca (10 VIII) odprawia mszę dla Czechów i Polaków. Dominik Duka od dawna utrzymuje bliskie kontakty z Polską. Uzyskał licencjat z teologii w Warszawie. Nauczył się języka polskiego, słuchając audycji Radia Wolna Europa oraz Radia Watykańskiego. Utrzymuje częste kontakty z dolnośląskimi diecezjami: legnicką i świdnicką oraz archidiecezją wrocławską.

Radio Wolna Europa (Radio Wolna Europa/Radio Swoboda, ang. Radio Free Europe/Radio Liberty) – rozgłośnia finansowana przez Kongres Stanów Zjednoczonych, utworzona w 1949 z połączenia "Radia Wolna Europa" i "Radia Swoboda". Swoją misję określa następująco: "Promować wartości i instytucje demokratyczne przez rozpowszechnianie prawdziwych informacji i idei". Audycje tworzone są w ponad dwudziestu językach i nadawane na falach krótkich, przez satelity i Internet oraz retransmitowane lokalnie w wielu krajach na falach średnich i ultrakrótkich.

Kardynał (łac. cardinalis – główny, zasadniczy, mocno z czymś związany) – potocznie nazywany purpuratem z racji koloru noszonego mucetu, w Kościele katolickim najwyższa po papieżu godność kościelna.

Przypisy

dawny opozycjonista prymasem Czech, materiał w "Gazecie Wyborczej", [dostęp: 16.02.2010]
biskup Dominik Duka nowym prymasem Czech, informacja prasowa Radia Watykańskiego, [dostęp: 13.02.2010]
Informacja za katolicki serwisem informacyjnym "Opoka", dostęp [13.02.2010].

Linki zewnętrzne

Sylwetka w słowniku biograficznym kardynałów prof. Salvadora Mirandy (ang.) [dostęp 2012-02-18]

Krótka biografia na "Catholic-Hierarchy"

Zakon dominikanów to potoczna nazwa Zakonu Kaznodziejskiego (łac. Ordo Praedicatorum – OP). Składa się z trzech gałęzi: braci dominikanów, mniszek oraz świeckich zrzeszonych we fraterniach (zwanych tercjarzami). Szerszym pojęciem jest Rodzina Dominikańska , która obejmuje ponadto zgromadzenia sióstr dominikanek czynnych, członków instytutów świeckich oraz inne grupy i osoby indywidualne żyjące zgodnie z duchem św. Dominika, a nie podlegające bezpośredniej władzy generała Zakonu.

Czesi (czes. Češi) – naród słowiański zamieszkujący głównie obszar Republiki Czeskiej i będący je głównym składnikiem ludnościowym; mniejsze zbiorowości występują także w USA, Kanadzie, Niemczech, Słowacji, Argentynie, Australii, Austrii, Szwajcarii i in. Przynależność do narodu czeskiego deklaruje ok. 12 mln osób.