Dominik de Firmo - Polski Serwis Naukowy

Dominik de Firmo (zm. przed 1395?) – augustianin-eremita, biskup skarpateński 1373, rzekomy sufragan włocławski.

O jego życiu i działalności nic nie wiadomo. 6 IV 1373 uzyskał prowizję od papieża Grzegorza XI na biskupstwo Scarpatho (Scarpatos), wyspiarską diecezję na Morzu Egejskim w metropolii Rodos. Przy okazji nominacji wzmiankowano o nim, jako o członku zakonu Eremitów św. Augustyna. Historiografia augustiańska nie zna imienia takiego biskupa.

Bazylika konkatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Gdańsku, w skrócie Kościół Mariacki (pot. Korona miasta Gdańska) – historyczna fara Głównego Miasta w Gdańsku, pełniąca funkcję kościoła katolickiego i ewangelickiego (w latach 1572-1945), od 1986 konkatedra diecezji gdańskiej, która w 1992 stała się archidiecezją. Kościół jest dedykowany Najświętszej Marii Panny, nosi wezwanie Wniebowzięcia NMP. Położony jest na placu między ulicami Piwną i Chlebnicką, a Św. Ducha. Od strony Motławy bezpośrednio do jednej z bram świątyni prowadzi ul. Mariacka. Kościół Mariacki jest największą świątynią na świecie zbudowaną z cegły. Jej charakterystyczna sylwetka, której akcentami są masywna zachodnia wieża dzwonna i smukłe narożne wieżyczki tworzy dominantę w panoramie miasta. Zbudowany w latach 1346-1506 kościół jest przykładem gotyku ceglanego, odmiany stylu w architekturze gotyckiej upowszechnionego w krajach basenu Morza Bałtyckiego. Pomimo burzliwych dziejów, świątynia zachowała historyczną formę architektoniczną co poświadcza ikonografia sięgająca XVI wieku oraz bogaty wystrój wnętrza, który tworzą liczne dzieła średniowieczne (m.in. Piękna Madonna Gdańska, Pietà, Ołtarz Koronacji Marii, ołtarz Św. Barbary, Tablica Dziesięciorga Przykazań, zegar astronomiczny) i nowożytne (zespół obrazów i epitafiów z XVI-XVIII stuleci).

Zakon Świętego Augustyna (Augustianie, łc. Ordo Sancti Augustini – OSA) – zgromadzenie zakonne powstałe 1 marca 1256 roku po zjednoczeniu różnych wspólnot eremickich, które żyły według reguły świętego Augustyna z Hippony. Zakon augustianów jest zaliczany do zakonów żebrzących. Ubiorem jest czarny habit z kapturem i skórzanym pasem. Do Polski (konkretnie do Krakowa) zostali sprowadzeni z Czech w 1342 roku przez króla Kazimierza Wielkiego. Samodzielna polska prowincja zakonna powstała 6 lipca 1547 roku.

Na podstawie nadania odpustu dla kościoła Mariackiego w Gdańsku zaliczany jest do grona biskupów pomocniczy włocławskich. Dokument ten jest nieczytelny, nie można ustalić daty i miejsca jego wystawienia. O tym, że był do dokument odpustowy wiemy z potwierdzenia Zbyluta, biskupa włocławskiego w 1380. Z tych to powodów nie ma pewności, iż biskup Dominik przebywał w Gdańsku czy też w Polsce – dokument mógł wystawić w dowolnym miejscu. Zachowała się pieczęć biskupa z jego imieniem i tytulaturą. Nie dysponujemy innymi śladami wskazującymi na Dominika jako sufragana.

Karpathos (gr. Κάρπαθος) - wąska i górzysta wyspa na Morzu Kreteńskim, położona pomiędzy Kretą a Rodos, kilkadziesiąt kilometrów od każdej z tych wysp. Trzecia co do wielkości wyspa Dodekanezu. W starożytności zamieszkana przez Dorów. Od V wieku p.n.e. należała do Związku Morskiego Aten.

Aureliusz Augustyn z Hippony, łac. Aurelius Augustinus, w Kościele katolickim i prawosławnym znany jako święty Augustyn, scs. Błażennyj Awgustin, jepiskop Ipponijskij (ur. 13 listopada 354 w Tagaście, zm. 28 sierpnia 430 w Hipponie) – filozof, teolog, organizator życia kościelnego, święty Kościoła katolickiego, jeden z Ojców i doktorów Kościoła, znany jako doctor gratiae (doktor łaski), pisarz i święty prawosławny. Wielu protestantów uważa go również za duchowego przodka protestantyzmu, jako że jego pisma miały duży wpływ na nauki Lutra i Kalwina.

Zmarł przed 1395, gdyż w tym czasie biskupem skarpateńskim został Mikołaj, syn Abrahama, biskup pomocniczy poznański.

Bibliografia

Paweł Czaplewski, Tytularny episkopat w Polsce średniowiecznej, "Roczniki Towarzystwa Przyjaciół Nauk Poznańskiego", t. 43, 1916, s. 104-105.

Krzysztof Rafał Prokop, Biskupi pomocniczy w diecezjach polskich w dobie przedtrydenckiej (2. poł. XIII – 1.poł XVI w.), Kraków 2002, s. 149, 352.