Dominique Vandamme - Polski Serwis Naukowy

Dominique-Joseph René Vandamme

Dominique-Joseph René Vandamme książę d'Unsebourg (ur. 5 listopada 1770 w Cassel, zm. 15 lipca 1830 w Cassel) – generał armii napoleońskiej, znany z niesubordynacji, porywczości i skłonności do rabunków na podbitych terenach.

Napoleon miał powiedzieć o nim: "Gdybym miał dwóch takich jak ty, jedynym rozwiązaniem byłoby nakazanie jednemu z was powiesić drugiego". Miał również scharakteryzować Vandamme'a mówiąc, że gdyby przyszło mu prowadzić walkę przeciw Lucyferowi w piekle, posłałby Vandamme'a jako dowódcę straży przedniej.

Aleksander I Pawłowicz (Александр I Павлович) (ur. 12/23 grudnia 1777 w Petersburgu, zm. 19 listopada/1 grudnia 1825 w Taganrogu) – cesarz Rosji od 1801, król Polski od 1815 (Królestwo Kongresowe), syn Pawła I z dynastii Romanowów, starszy brat księcia Konstantego oraz Mikołaja, swojego następcy na tronie Rosji.

100 dni Napoleona (nazywane również Lotem orła) – okres od 1 marca (powrót Napoleona Bonaparte z wyspy Elby) do 18 czerwca 1815 (zakończony klęską Napoleona w bitwie pod Waterloo z połączonymi siłami angielskimi oraz pruskimi i późniejszą jego abdykacją), w którym Napoleon ponownie sięgnął po władzę we Francji.

W roku 1793 Vandamme służył w stopniu generała brygady. Za rabunki stanął przed sądem wojennym i został zdymisjonowany. Przywrócony do służby, brał udział w bitwie pod Stockach 25 marca 1799 roku, ale po konflikcie z generałem Moreau powierzono mu funkcję w okupowanych Niderlandach.

Paweł I Piotrowicz, Павел I Петрович (ur. 1 października 1754 w Sankt Petersburgu, zm. 23 marca 1801 tamże) – cesarz Rosji w latach 1796 - 1801, wielki mistrz Zakonu Maltańskiego 1799-1801, syn Katarzyny II. Uznany przez Piotra III. Jego pierwszą żoną była Wilhelmina Luiza Hessen-Darmstadt (1755-1776), a drugą Zofia Dorota Wirtemberska (1759-1828).

Emmanuel de Grouchy (ur. 23 października 1766 w Paryżu; zm. 29 marca 1847 w Saint-Étienne) – francuski generał, marszałek Francji i par Francji; ostatni z marszałków Napoleona Bonapartego.

Pod Austerlitz dowodził jedną z kolumn atakujących Wzgórza Pratzen.

Jako dowódca dywizji wirtemberskiej dowodził w kampanii 1806/1807 oblężeniem pruskich wówczas miast i twierdz Głogów, Wrocław, Srebrna Góra, Kłodzko i Nysa. Wsławił się pokonaniem ponad 50 tysięcznej armii pruskiej zgromadzonej w twierdzach pruskich na Śląsku przez 12 tysięczny korpus armii francuskiej wraz z 3 tysięczną brygadą Legionów Polskich. Jego wyczucie podczas oblężenia twierdzy Nysa i Srebrna Góra oraz zdobycie planów twierdz przekonało samego Hieronima Napoleona do słów uznania. Podczas wycofywania się Francuzów w 1807 r., po podpisaniu pokoju w Tylży, kazał zburzyć cześć fortyfikacji wojennych w twierdzach śląskich oraz we Wrocławiu.

Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.

Głogów (niem. Glogau, czes. Hlohov) – miasto powiatowe (patrz: powiat głogowski) w południowo-zachodniej Polsce, od 1999 w północnej części województwa dolnośląskiego, nad Odrą. Głogów jest szóstym co do wielkości miastem w województwie i trzecim w podregionie legnicko-głogowskim, po Legnicy i Lubinie. Nazwa miasta pochodzi od głogu. W mieście znajduje się również siedziba władz gminy wiejskiej Głogów. Miasto położone jest na obszarze Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego.

W kampanii przeciw Austrii w 1809 roku brał udział w bitwach pod Abensbergiem, Landshut, Eckmühl i Wagram, gdzie został ranny.

W trakcie kampanii 1813 roku dywizja Vandamme'a została w bitwie pod Kulm otoczona przez Prusaków pod wodzą Kleista i Vandamme wraz z 13 000 żołnierzy poddał się do niewoli. Postawiony przed carem Aleksandrem i oskarżony o rabunki miał odpowiedzieć: "Nie jestem łupieżcą ani rabusiem, ale gdybym nawet nim był, historia nie oskarży mnie, że mam na rękach krew ojca". Była to oczywista aluzja do morderstwa cara Pawła I, którego dokonano za wiedzą i zgodą Aleksandra I.

Kłodzko (niem. Glatz, czes. Kladsko) – miasto w województwie dolnośląskim, będące siedzibą dwóch gmin – miejskiej i wiejskiej – oraz powiatu o tej samej nazwie. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa wałbrzyskiego.

Niderlandy - historyczna nazwa nizinnych terenów u ujścia Renu, Mozy i Skaldy do Morza Północnego, z czasem rozciągnięta również na Ardeny i sąsiednie wyżyny (dzisiejsza Belgia, Holandia i Luksemburg).

Podczas 100 dni Napoleona Vandamme jako dowódca 3 korpusu podlegał Grouchy'emu. Naciskał na niego, by dołączył do Napoleona walczącego pod Waterloo, lecz ten kontynuował pościg za rozbitym pod Ligny 3 korpusem Prusaków. Pobił ich pod Wavre, lecz wojna była już przegana.

W okresie restauracji Burbonów przebywał początkowo na wygnaniu w Ameryce Północnej, lecz pozwolono mu wrócić do Francji w roku 1819.

Bitwa pod Kulm (znana też jako bitwa pod Chlumcem) – starcie zbrojne, które miało miejsce 30 sierpnia 1813 roku podczas wojny Francji z szóstą koalicją.

Generał – wysoki oficerski stopień wojskowy, a także grupa stopni generalskich. Nazwa pochodzi z łacińskiego generalis (główny, nadrzędny) i oznaczała początkowo głównego dowódcę wojska lub konkretnego rodzaju broni. W tym znaczeniu, stopień generała, jako naczelnego dowódcy całych sił zbrojnych państwa, zachował się obecnie jedynie w Szwajcarii.

Przypisy

Encyklopedia Wrocławia, 2000, ISBN 83-7023-749-5, str. 877

Bibliografia

Skrypt historyczny Stowarzyszenia Historycznego Legionów Polskich i Legii Polsko-Włoskiej w Nysie, Nysa 2010, pod red. Marek Szczerski, kpt. Tomek.