Dorando Pietri - Polski Serwis Naukowy

Dorando Pietri

Dorando Pietri (ur. 16 października 1885 w Correggio, zm. 7 lutego 1942 w Sanremo) – włoski lekkoatleta maratończyk, słynny z dramatycznego zwycięstwa na igrzyskach olimpijskich w 1908 w Londynie, zakończonego dyskwalifikacją.

Wczesne lata

Urodził się w Mandrio, frazione Correggio, ale młodość spędził w Carpi. Pracował jako chłopiec na posyłki w sklepie cukierniczym. W 1904 słynny wówczas włoski biegacz Pericle Pagliani wziął udział w zawodach w Carpi. Według legendy Pietri, zachęcony tą atrakcją, wziął udział w biegu w roboczym ubraniu i zwyciężył przez Paglianim. Kilka dni później wystąpił po raz pierwszy w zawodach na bieżni w Bolonii, zajmując 2. miejsce na 3000 m.

Irving Berlin (ur. 11 maja 1888 w Mohylewie, zm. 22 września 1989) - amerykański kompozytor białoruskiego i żydowskiego pochodzenia. Pisał muzykę rozrywkową (około 500 piosenek). Niektóre z nich cieszą się wielką popularnością (Cheek to cheek, White Christmas). Autor muzyki do God Bless America. Był wolnomularzem.

White City Stadium (początkowo The Great Stadium) - stadion znajdujący się w Londynie w Anglii, wzniesiony specjalnie na Letnie Igrzyska Olimpijskie 1908. Na tym obiekcie rozegrano jedno spotkanie Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 1966. Swoje mecze rozgrywał na nim zespół Queens Park Rangers (w latach 1931-33 oraz 1962-63). Jego pojemność wynosiła 130 000. Został zburzony w 1985 roku, a w jego miejsce powstały budynki BBC.

W 1905 odniósł swój pierwszy sukces międzynarodowy wygrywając bieg na 30 kilometrów w Paryżu. W 1906 zwyciężył w biegu maratońskim będącym eliminacją przez igrzyskami międzyolimpijskimi w Atenach. Na igrzyskach musiał się wycofać z biegu wskutek choroby jelit. Prowadził wówczas z przewagą 5 minut. W 1907 zwyciężył w mistrzostwach Włoch. Był uznawany za najlepszego włoskiego biegacza na dystansach od 5000 m do maratonu.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Igrzyska olimpijskie w 1908

Pietri intensywnie trenował przed igrzyskami. W biegu na 40 km w Carpi osiągnął znakomity czas 2 godzin i 38 minut. Dystans na igrzyskach wynosił 42.195 m. Wystartowało 56 biegaczy. Dzień był bardzo gorący.

Finisz Pietriego w maratonie na igrzyskach olimpijskich w 1908

Pietri rozpoczął w wolnym tempie, ale w drugiej połowie dystansu przyspieszył. Po 32 kilometrach był drugi, o 5 minuty za Charlesem Hefferonem z Południowej Afryki. Po 39 kilometrach wyprzedził słabnącego Hefferona. Sam jednak był już wyczerpany i gdy wbiegł na stadion White City, skręcił w odwrotną stronę. Po interwencji sędziów zawrócił, ale upadł. Wstał z pomocą sędziów. Upadał i wstawał czterokrotnie, zawsze z pomocą, w końcu podtrzymywany przekroczył linię mety. Wyprzedził następnego zawodnika Johnny'ego Hayesa ze Stanów Zjednoczonych o 30 sekund.

Bieg na 3000 metrów – lekkoatletyczna konkurencja biegowa, zaliczana do biegów długich. Na otwartym stadionie 3000 m odpowiada siedem i pół okrążenia.

Madison Square Garden skr. MSG, pot. The Garden (Ogród) - hala widowiskowo-sportowa w Nowym Jorku w Stanach Zjednoczonych, w której odbywają się mecze NBA, NHL, walki bokserskie i koncerty. Nazwa Madison Square Garden pochodzi od dwóch pierwszych aren, które znajdowały się przy Madison Avenue i 26th Street na Manhattanie.

Ekipa amerykańska złożyła protest przeciwko niedozwolonej pomocy sędziów dla Pietriego, który został uwzględniony. Uznano, że Pietri nie był w stanie samodzielnie ukończyć biegu. Został zdyskwalifikowany, a jego wynik usunięto z oficjalnej klasyfikacji.

Pietri otrzymał w uznaniu swego osiągnięcia srebrny puchar ofiarowany przez królową Aleksandrę z inicjatywy Arthura Conan Doyle'a.

John "Johnny" Joseph Hayes (ur. 10 kwietnia 1886 w Nowym Jorku, zm. 25 sierpnia 1965 w Englewood w stanie New Jersey) – amerykański lekkoatleta maratończyk, mistrz olimpijski z Londynu.

Sir Arthur Ignatius Conan Doyle (ur. 22 maja 1859 w Edynburgu, zm. 7 lipca 1930 w Crowborough) – szkocki pisarz, wolnomularz, spirytysta, czołowy przedstawiciel nurtu powieści detektywistycznych, w których głównym bohaterem jest Sherlock Holmes.

Późniejsza kariera

Heroiczny bieg przyniósł Pietriemu sławę. Irving Berlin zadedykował mu piosenkę Dorando. Pietri otrzymał ofertę udziału w płatnych biegach w Stanach Zjednoczonych. 25 listopada 1908 w Madison Square Garden w Nowym Jorku Pietri zmierzył się z Hayesem i wygrał. Podobnie wygrał z Hayesem 15 marca 1909. Ogółem w Stanach zwyciężył w 17 biegach na 22.

Aleksandra Carolina Marie Charlotte Louise Julia z Hesji-Kassel, Alix (ur. 1 grudnia 1844, zm. 20 listopada 1925), księżniczka duńska, królowa Anglii, żona Edwarda VII.

Nowy Jork (ang. City of New York, również New York, New York City) – najludniejsze miasto w Stanach Zjednoczonych, a zarazem centrum jednej z najludniejszych aglomeracji na świecie. Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, Nowy Jork stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i powszechnie uważany jest za kulturalną stolicę świata.

Powrócił do Włoch w maju 1909 i kontynuował karierę jako zawodowy biegacz. 24 maja 1910 wygrał maraton w Buenos Aires uzyskując swój najlepszy czas 2:48.2. Zakończył zawodowe uprawianie sportu wygrywając w październiku 1911 r. w Göteborgu.

Przez trzy lata zarobił olbrzymią na tamte czasy kwotę 200.000 lirów. otworzył za nie hotel, który prowadził razem z bratem. Nie powiodło mu się jednak i zbankrutował. Prowadził później warsztat samochodowy w Sanremo. Zmarł w wieku 56 lat na atak serca.

W publikacjach niekiedy jego nazwisko jest błędnie podawane jako Pietro Dorando.

Związek Południowej Afryki (ZPA) – dominium brytyjskie, którego istnienie poprzedziło powstanie RPA. Powołane 31 maja 1910 roku, w wyniku połączenia brytyjskich kolonii w południowej Afryce. Związek składał się z Kraju Przylądkowego, Transwalu, Wolnego Państwa Oranje i Natalu. W 1961 roku Związek został przekształcony w republikę.

Ze względu na swoją nazwę czasami mylona z igrzyskami olimpijskimi, jednak, jako zwykłe zawody międzynarodowe, nie wliczana jest ona ani do numeracji olimpiad (znajduje się pomiędzy III Igrzyskami Olimpijskimi z 1904 a IV Igrzyskami Olimpijskimi z 1908) ani medale z tych zawodów nie liczą się do klasyfikacji medalowej olimpiad. Zawody zostały rozegrane dla uświetnienia 10-lecia nowożytnych olimpiad.

Linki zewnętrzne

Biografia Pietriego na stronie MKOl (ang.). [dostęp 5 kwietnia 2009].

Biografia Pietriego na stronie sports-reference.com (ang.). [dostęp 5 kwietnia 2009].

Film o Pietrim na You Tube