Douglas Hyde - polityk - Polski Serwis Naukowy

Douglas Hyde (irl. Dubhghlas de hÍde) (ur. 17 stycznia 1860 w Castlerea, zm. 12 lipca 1949 w Dublinie), polityk irlandzki, założyciel Ligi Gaelickiej, pierwszy prezydent tego kraju od 25 czerwca 1938 do 24 czerwca 1945.

Wczesne lata życia

Przyszły prezydent Republiki Irlandzkiej urodził się w Longford House w Castlerea w hrabstwie Roscommon, podczas krótkiego pobytu jego matki w tej miejscowości. Jego ojcem był Arthur Hyde, rektor Kościoła Irlandzkiego w Kilmactranny w hrabstwie Sligo w latach 1852-1867. Tam też Douglas spędził swoje pierwsze lata życia. W 1867 jego ojciec otrzymał probostwo w Tibohine. Wraz z rodziną przeprowadził się do Frenchpark w hrabstwie Roscommon. Tam młody Douglas po raz pierwszy zetknął się z językiem irlandzkim, który go zafascynował. Rozpoczął dogłębne studiowanie tego języka. Podczas częstych wizyt w Dublinie poznał grupę osób podobnie jak on zafascynowanych tym staromodnym i powoli wymierającym językiem.

Irlandzkie Bractwo Republikańskie (irl. Bráithreachas na Poblachta, ang. Irish Republican Brotherhood, IRB) – tajna organizacja irlandzka istniejąca pod koniec XIX i na początku XX wieku, dążąca do wyzwolenia Irlandii spod władzy Wielkiej Brytanii.
Franklin Delano Roosevelt ([ˈfræŋklɪn ˈdɛlənoʊ ˈroʊzəˌvɛlt], ur. 30 stycznia 1882 w Hyde Park, w stanie Nowy Jork, zm. 12 kwietnia 1945 w Warm Springs w stanie Georgia) – amerykański polityk, 32. prezydent Stanów Zjednoczonych. Czterokrotnie wybierany, z ramienia Partii Demokratycznej, w latach 1933-1945. Jedyny w historii prezydent USA pełniący urząd dłużej niż dwie kadencje, co doprowadziło do wejścia w życie w 1951 r. XXII Poprawki do Konstytucji, ograniczającej liczbę kadencji do dwóch (wcześniej był to tylko konwenans konstytucyjny oparty na decyzji pierwszego prezydenta USA George’a Washingtona, który zrezygnował z ubiegania się o trzecią kadencję, twierdząc że byłaby ona niedemokratyczna).

Wbrew rodzinnej tradycji Douglas nie rozpoczął kariery kościelnej. Rozpoczął naukę w dublińskim Trinity College. Opanował biegle języki francuski, niemiecki, łacinę, grekę i hebrajski. Cały czas jego pasją pozostał język irlandzki. Chęć zachowania tego języka pchnęła go w końcu do utworzenia Ligi Gaelickiej.

Sinn Féin (irl. – "My sami") – irlandzka organizacja i partia. Data jej utworzenia nie jest wyraźnie określona. Najwcześniejszą datą może być rok 1898, lub 1905 w którym nazwą Sinn Féin określono grupę irlandzkich organizacji politycznych. Według Brytyjczyków, w roku 1916 zorganizowała ona powstanie, z którym nie miała jednak bezpośredniego związku. Partia o nazwie Sinn Féin została formalnie założona w roku 1917. Była to irlandzka partia lewicowa, republikańska, separatystyczna, związana z IRA. Aktualnie jest aktywnym uczestnikiem życia politycznego w Irlandii, jak również w Irlandii Północnej, gdzie jest największą partią nacjonalistyczną, zdobywającą w wyborach ok. 25% głosów. W czasie referendum w 2008 roku zdecydowanie opowiedziała się przeciw przyjęciu traktatu lizbońskiego.
Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)