Drago Jančar

Drago Jančar (ur. 13 kwietnia 1948 w Mariborze), słoweński pisarz i eseista, autor sztuk teatralnych.

Drago Jančar jest jednym z najbardziej aktywnych współczesnych pisarzy słoweńskich.

Życiorys

Drago Jančar urodził się w Mariborze, jego ojciec, były partyzant, pochodził z Prekmurja. Jančar ukończył szkołę podstawową i Szkołę Techniczną o profilu chemicznym w Rušach. Zapisał się do Wyższej Szkoły Prawnej w Mariborze, gdzie został głównym redaktorem studenckiego pisma Katedra.

Z powodu „szerzenia wrogiej propagandy” w 1974 roku został aresztowany. Bezpośrednią przyczyną aktu oskarżenia była zakazana książka V Rogu ležimo pobiti, opisująca rzeź Słoweńców - obrońców ojczyzny w Kočevskim rogu, którą Jančar przywiózł z Austrii. Zwolniono go z pracy przy czasopiśmie Večer i został skazany na karę więzienia na czas jednego roku. „W tym samym więzieniu, dla podkreślenia ironii losu, Gestapo zamknęło mojego ojca”. Właśnie wtedy zaczął pisać powieść Galernik. Po napisaniu odwołania, został wypuszczony z więzienia po trzech miesiącach. W tym samym roku powołano go do służby wojskowej w Serbii, gdzie był poniżany przez przełożonych. Po odbyciu służby wojskowej, zdecydował, że poświęci się pracy pisarskiej. Ze względu na to, że to zajęcie nie przynosiło wystarczających dochodów, zatrudnił się ponownie w redakcji Večera, z pracy wkrótce zrezygnował, ponieważ zamiast pisania artykułów wykonywał prace korektorskie.

Zdecydował się na przeprowadzkę do Lublany, gdzie poznał wielu wpływowych artystów i intelektualistów, krytycznie nastawionych wobec kulturowych restrykcji rządu komunistycznego, wśród których byli: Edvard Kocbek, Ivan Urbančič, Alenka Puhar, Dane Zajc, Jože Snoj, Tomaž Šalamun, Marjan Rožanc, Rudi Šeligo i inni. W latach 1978 - 1980, pracował jako scenarzysta w studiu filmowym Viba Film, zrezygnował ze względu na ocenzurowanie adaptacji scenariusza Vitomila Zupana dla filmu Živojina Povlovića Żegnaj aż do następnej wojny (Doviđenja u sledećem ratu). W 1981 zatrudniono go jako sekretarza w wydawnictwie Slovenska Matica, gdzie pracuje do dzisiaj jako redaktor. W roku 1982 został współzałożycielem pisma Nova Revija, które wkrótce stało się głównym ośrodkiem opozycji w Socjalistycznej Słowenii. Zaprzyjaźnił się z Borysem Pahorem, słoweńskim pisarzem z u, który pisał o swoich doświadczeniach z nazistowskich obozów koncentracyjnych. Pahor miał ogromny wpływ na Jančara, który często okazywał wdzięczność pisarzowi z u, między innymi w eseju Człowiek, który powiedział nie, opublikowanym w 1990 roku, będącym jedną z pierwszych wyczerpujących ocen literatury Pahora oraz roli moralności w okresie powojennym w Słowenii.

Początkowo Jančar nie mógł publikować swoich prac, ale po stopniowej liberalizacji po śmierci Kardelja i Tity, już pod koniec lat 70., pracował jako scenarzysta filmowy i teatralny. W połowie lat 80., jego nowele i opowiadania cieszyły się powodzeniem, a sztuki teatralne stały się rozpoznawalne w całej Jugosławii. Pod koniec lat 80., zaczął zdobywać popularność również w innych państwach, zwłaszcza w krajach Europy Środkowej, ale również w Hiszpanii i we Włoszech.