Drezno - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miasta. Zapoznaj się również z: wieś Drezno.

Panorama historycznego centrum miasta
(Niektóre obiekty są opisane w oddzielnych artykułach. Należy kliknąć myszą w wybrany obiekt)

Na mapach: 51°03′N 13°44′E / 51.05, 13.733

Drezno w 1748 (Bernardo Bellotto)

Miasto współcześnie

Panorama miasta

Widok na miasto z bulwaru nad Łabą

Drezno (niem. Dresden, górnołuż. Drježdźany, czes. Drážďany, dawniej Drezdno - stąd przymiotnik drezdeński) – miasto we wschodnich Niemczech na Pogórzu Zachodniosudeckim, położone nad Łabą, stolica kraju związkowego Saksonia oraz okręgu administracyjnego Drezno (dawniej Rejencji Drezdeńskiej). Jego nazwa pochodzi od starołużyckiego Drežďany, oznaczającego "mieszkańcy mokradeł". Aglomeracja drezdeńska liczy ok. 1,036 mln mieszkańców (2004).

Max Immelmann (ur. 21 września 1890, zginął 18 czerwca 1916) – niemiecki lotnik – pierwszy niemiecki as myśliwski z początkowego okresu I wojny światowej. Uzyskał 17 zwycięstw powietrznych.
Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.

Analiza śladów archeologicznych wskazuje na to, że zasiedlenie obszaru, na którym powstało miasto, nastąpiło już w epoce kamienia. W dokumentach zachowanych z 1206 nadmieniono po raz pierwszy istnienie Drezna, które następnie awansowało do rangi miasta-rezydencji Elektorów Rzeszy oraz króla.

W 1987 miasto miało 519,8 tys. mieszkańców. Spadek liczby ludności wynika między innymi ze znacznej migracji do krajów związkowych na zachodzie kraju.

Uniwersytet Techniczny w Dreźnie lub Techniczny Uniwersytet w Dreźnie (niem. Technische Universität Dresden, TU Dresden, TUD) jest głównym niemieckiem uniwersytetem w Dreźnie. Uczelnia została założona w 1828 r. jako Königlich-Technische Bildungsanstalt Sachsen. W semestrze zimowym 2006/07 na TUD było zapisanych 34 882 studentów, z czego 3 442 obcokrajowców (294 z Polski).
Wolny Kraj Saksonia (śrdw.-łac. Saxonia, kraina Sasów; niem. Freistaat Sachsen, górnołuż. Swobodny stat Sakska, dolnołuż. Zwězkowy kraj Sakska) – kraj związkowy w Niemczech graniczący z Polską, Czechami i z następującymi krajami związkowymi: Bawaria, Turyngia, Saksonia-Anhalt i Brandenburgia. Jego obszar wchodził w skład Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Został utworzony w 1990 roku po zjednoczeniu Niemiec. Obejmuje on w przybliżeniu obszar dawnego elektoratu a później królestwa Saksonii (patrz historia poniżej). Pod względem powierzchni Saksonia jest dziesiątym, a pod względem liczby ludności, szóstym spośród 16 niemieckich krajów związkowych. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa saxum - skała z powodu charakterystycznych czarnych saksońskich skał.

Drezno pełni rolę gospodarczego i kulturalnego centrum Saksonii. Stanowi duży węzeł komunikacyjny (lotnisko międzynarodowe), z ośrodkami przemysłu maszynowego, produkcji klisz fotograficznych, przemysłu chemicznego i farmaceutycznego. Miasto jest ośrodkiem turystycznym, zwanym "miastem baroku" lub "Florencją Północy", znajduje się tu wiele zabytków i muzeów, słynna jest Galeria Obrazów (Gemäldegalerie Alte Meister). Znajduje się tu również fabryka samochodów Volkswagen. Drezno jest obok Lipska centralnym miastem obszaru metropolitalnego centralnych Niemiec , w którego skład wchodzi też dziesięć innych miast z krajów związkowych Saksonii,Saksonii-Anhalt i Turyngii.

Autostrada A13 (niem. Bundesautobahn 13, BAB 13, Autobahn 13, A 13) – autostrada w Niemczech. Stanowi jedną z niemieckich części międzynarodowego szlaku E55. Prowadzi od berlińskiego Ringu do Drezna. W węźle Spreewald łączy się z nią autostrada A15 w kierunku Chociebuża i granicy z Polską w Olszynie.
Heinrich von Kleist (ur. 18 października 1777 we Frankfurcie nad Odrą, zm. 21 listopada 1811 w Wannsee pod Berlinem) – pisarz, dramaturg, poeta i publicysta niemiecki.

Historia

Dzisiejsza nazwa miasta wskazuje na związek z wcześniejszą, istniejącą w tym miejscu, słowiańską osadą Drežďany zamieszkiwaną przez serbo-łużyckie plemię Niżan. Słowo drežga oznacza w ich języku porastający wcześniej te tereny bagnisty las. Po roku 929/930 niemiecki król Henryk I Ptasznik podporządkował swojemu Państwu wschodniofrankijskiemu plemiona słowiańskie między Soławą i Łabą tworząc nowy ośrodek władzy w Miśni. W miarę napływu kolonistów z zachodu prawdopodobnie w XII wieku powstał w Dreźnie zamek. Pierwsza wzmianka o Dreźnie pochodzi z 1206 r. Od 1485 rezydencja książąt saskich. Zniszczone przez pożar w 1491. W latach 1806-1918 stolica Królestwa Saksonii. 14-15 sierpnia 1813 Napoleon Bonaparte rozgromił pod Dreznem zjednoczone wojska austriacko-rosyjsko-pruskie. Gwałtowny rozwój w drugiej połowie XVIII wieku. W XIX wieku jeden z ośrodków życia politycznego i kulturalnego Wielkiej Emigracji. Silnie zniszczone podczas alianckich nalotów dywanowych 13-14 lutego 1945 i odbudowane tylko w niewielkiej części. Po wojnie do października 1990 należało do NRD. Po raz kolejny zniszczone przez powódź w sierpniu 2002 roku.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.
Jan Henryk Dąbrowski, herbu Dąbrowski (ur. 2 sierpnia 1755 w Pierzchowie nad Rabą w Małopolsce zm. 6 czerwca 1818 w Winnej Górze w Wielkopolsce) – polski generał, senator-wojewoda Królestwa Polskiego w 1815, generał jazdy armii Królestwa Polskiego 1815-1816, dowódca naczelny wojsk polskich w 1813, twórca Legionów Polskich we Włoszech, generał insurekcji kościuszkowskiej. W 1815 odznaczony Orderem Orła Białego, kawaler Orderu Virtuti Militari w 1807, francuskiej Legii Honorowej w 1804, włoskiego Orderu Żelaznej Korony w 1806, rosyjskich orderów św. Włodzimierza i św. Anny.

Podział administracyjny

Drezno dzieli się na dziesięć dzielnic (Ortsamtsbereich) oraz dziewięć miejscowości (Ortschaft), które leżą w granicach administracyjnych miasta.

Dzielnice i ich osiedla:

Altstadt (Friedrichstadt, Innere Altstadt, Johannstadt-Nord, Johannstadt-Süd, Pirnaische Vorstadt, Seevorstadt-Ost/Großer Garten ze Strehlen-Nordwest, Wilsdruffer Vorstadt/Seevorstadt-West)

Blasewitz (Blasewitz z Neugruna, Gruna ze Strehlen-Nordost, Seidnitz/Dobritz, Striesen-Ost, Striesen-Süd z Johannstadt-Südost, Striesen-West, Tolkewitz/Seidnitz-Nord)

Cotta (Briesnitz ze Stetzsch, Cotta z Friedrichstadt-Südwest, Dölzschen i Niedergorbitz, Gorbitz-Nord/Neuomsewitz, Gorbitz-Ost, Gorbitz-Süd, Kemnitz, Leutewitz i Altomsewitz, Löbtau-Nord, Löbtau-Süd, Naußlitz z Wölfnitz, Roßthal)

Klotzsche (Flughafen Dresden/Industriegebiet Klotzsche, Hellerau/Wilschdorf z Rähnitz, Hellerberge, Klotzsche)

Leuben (Großzschachwitz ze Sporbitz, Kleinzschachwitz z Meußlitz i Zschieren, Laubegast z Alttolkewitz, Leuben z Dobritz-Süd i Niedersedlitz-Nord)

Loschwitz (Bühlau/Weißer Hirsch z Rochwitz i Loschwitz-Nordost, Dresdner Heide, Hosterwitz/Pillnitz z Niederpoyritz, Loschwitz/Wachwitz, Oberpoyritz i Söbrigen)

Neustadt (Albertstadt, Äußere Neustadt, Innere Neustadt, Leipziger Vorstadt, Radeberger Vorstadt)

Pieschen (Kaditz, Mickten z Trachau-Süd, Pieschen-Nord/Trachenberge z Leipziger Vorstadt-Nordwest, Pieschen-Süd z Leipziger Vorstadt-West (Neudorf), Trachau, Übigau z Kaditz-Süd)

Plauen (Coschütz/Gittersee, Kleinpestitz/Mockritz z Kaitz i Gostritz, Plauen, Räcknitz/Zschertnitz ze Strehlen-Südwest, Südvorstadt-Ost, Südvorstadt-West)

Prohlis (Leubnitz-Neuostra z Torna i Mockritz-Ost, Lockwitz z Kauscha, Niedersedlitz, Nickern i Luga, Prohlis-Nord, Prohlis-Süd, Reick, Strehlen z Reick-Nordwest)

Miejscowości i ich osiedla:

Okręg administracyjny Drezno (niem. Direktionsbezirk Dresden) - jeden z trzech tego typów okręgów w Saksonii. Okręg powstał 1 sierpnia 2008 jako następstwo rejencji Drezno w wyniku reformy administracyjnej kraju związkowego. Siedziba administracyjna okręgu znajduje się w Dreźnie.
Śląsk (śl. Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – region i kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Ta historyczna kraina dzieli się na Dolny i Górny Śląsk oraz Śląsk Cieszyński. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.

Altfranken (Gompitz/Altfranken)

Cossebaude (Cossebaude/Mobschatz/Oberwartha)

Gompitz (Gompitz/Altfranken)

Langebrück (Langebrück/Schönborn)

Mobschatz (Cossebaude/Mobschatz/Oberwartha)

Oberwartha (Cossebaude/Mobschatz/Oberwartha)

Schönborn ((Langebrück/Schönborn)

Schönfeld-Weißig (Gönnsdorf/Pappritz, Schönfeld/Schullwitz, Weißig)

Weixdorf (Weixdorf)

Zabytki

Deutsches Hygiene-Museum

Doszczętnie zniszczone w czasie II wojny światowej i odbudowane tylko częściowo miasto, posiada pomimo swojej długiej i bogatej historii, niewielką część dawnej historycznej zabudowy. Do najważniejszych odbudowanych zabytków należą:

Andrzej Tomasz Towiański (ur. k. Janiszek w powiecie wileńskim, zm. 13 maja 1878 w Zurychu) – polski ziemianin, filozof i przywódca religijny, mesjanista. Charyzmatyczny przywódca towiańczyków, organizacji zwanej też Kołem Sprawy Bożej.
Państwo wschodniofrankijskie - jedno z trzech państw powstałych na mocy traktatu z Verdun z 843 r. Jego królem został Ludwik II Niemiecki. Na terenie tego państwa wykształcało się przez wieki państwo niemieckie. Państwo wschodniofrankijskie określane od XI wieku mianem regnum teutonicorum, było poprzednikiem Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego. Do początku XII wieku nazywało się oficjalnie regnum francorum orientalium, czyli Królestwo Wschodnich Franków.

Zamek (Dresdner Schloss)

rokokowy zespół pałacowy Zwinger, mieszczący Galerię Starych Mistrzów (Gemäldegalerie Alte Meister)

Albertinum

Katedra Świętej Trójcy (Hofkirche)

Kościół Marii Panny (Frauenkirche)

Kościół Świętego Krzyża (Kreuzkirche)

Stara Synagoga

Synagoga w Dreźnie-Johannstadt

Galeria Nowych Mistrzów

Grünes Gewölbe - galeria sztuki i skarbiec

Semperoper - opera Sempera

Malowidło ścienne "Orszak książęcy" (Fürstenzug)

Großer Garten - park barokowy

Aleksander Wielopolski herbu Starykoń (ur. 13 marca 1803 w Sędziejowicach – zm. 30 grudnia 1877 w Dreźnie) – polski polityk, hrabia, margrabia Gonzaga-Myszkowski, XIII ordynat pińczowski.
Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)