W drugiej połowie XVIII wieku Drezno stało się ośrodkiem konfederatów barskich, a następnie terenem przygotowań do powstania kościuszkowskiego, prowadzonych przez polską emigrację trzeciomajową z Hugonem Kołłątajem na czele. Po zajęciu przez wojska rosyjskie Jasnej Góry, również Kazimierz Pułaski, ze Śląska podążył do Drezna, gdzie przez kilka tygodni przebywał na dworze królewicza Karola, syna Augusta III Sasa.

Już wówczas zamieszkiwali na stałe w Saksonii przedstawiciele niektórych rodów magnackich np. generał Aleksander Jakub Lubomirski, Józef Aleksander Jabłonowski, księżna Genowefa z Ogińskich Brzostowska oraz liczna grupa oficerów w służbie saskiej. Od 1771 w stopniu podchorążego w wojsku saskim odbywał służbę Jan Henryk Dąbrowski uczestnik insurekcji kościuszkowskiej, twórca Legionów Polskich we Włoszech. Po wstrzymaniu działań przeciwko armii rosyjskiej w 1792 większość działaczy politycznych opuściła kraj, wyjeżdżając głównie do Saksonii, tam bowiem w Lipsku i Dreźnie powstawał ośrodek emigracyjny przeciwników konfederacji targowickiej. Po stłumieniu przez Rosjan powstania listopadowego, miasto stało się miejscem schronienia polskich emigrantów. W 1831 gościł w Dreźnie do 25 lipca, Juliusz Słowacki, które poeta znał dobrze, "a które wspominał tym milej, że w nim w 1831 spotykał się ze swą przyszłą dręczycielką". W Dreźnie powstaje też 2 pieśń poematu "Żmija" W 1832 udał się też do Drezna Adam Mickiewicz, który przyłączył się w Wielkopolsce do szeregów polskiej emigracji. Towarzyszyli mu Stefan Florian Garczyński i Ignacy Domejko. W Dreźnie powstał oprócz drobniejszych jego utworów również rękopis III części "Dziadów". Przez dwie zimy 1835 i 1836 w Dreźnie odbywały się długie rozmowy Towiańskiego z Odyńcem o Mickiewiczu.

W Dreźnie przez ponad 20 lat mieszkał i tworzył Józef Ignacy Kraszewski (od 3 lutego 1863 - do maja 1884), wydalany przez margrabiego Wielopolskiego z Królestwa. W Dreźnie powstały jego największe powieści "Rzym za Nerona" (1866), poprzedniczka "Quo Vadis", "Stara baśń" (1873), i "trylogia saska" (1874-1877) będąca krytyką rządów królów polskich i elektorów saskich w ich dziedzicznej Saksonii. W 1960 roku Rada Narodowa Drezna utworzyła w dworku, w którym mieszkał pisarz Muzeum Kraszewskiego (niem. Kraszewski-Museum, Stadtmuseum Dresden, dawniej Kraszewski-Haus) przy Nordstrasse 28, gromadząc wiele pamiątek. W 2003 muzeum to zostało gruntownie odnowione. Muzeum Kraszewskiego w Dreźnie jest jedyną polską placówką muzealną na terenie Niemiec.

Niedaleko Drezna istniała od 1811 w Tharandt Akademia Leśna, którą w okresie 1860-1918 ukończyło 385 Polaków. Na Politechnice w Dreźnie specjalizowali się profesorowie Politechniki Warszawskiej Bohdan Stefanowski (termodynamika), Stanisław Łukaszewicz (urządzenia transportowe), Rudolf Swierzyński (projektowanie wsi), Ignacy Szyszyłowicz (botanik), Zygmunt Librowicz (chemia), i elektotechnik Henryk Krauze.

W 1918 roku ukończył Akademię Sztuk Pięknych w Dreźnie Wacław Szczeblewski. Jego obrazy wystawiane były m.in. w Drezdeńskiej Galerii Sztuki, w warszawskiej "Zachęcie" i in. W drezdeńskiej akademii specjalizował się również historyk sztuki Julian Pagaczewski.

Pamiątką po uchodźcach z okresu wielkiej emigracji jest m.in. polska kwatera na Starym Cmentarzu w Dreźnie.

Współpraca

Brazzaville, Kongo (od 1975)

Brühl, Badenia-Wirtembergia (kontakty utrzymuje dzielnica Wixdorf)

Columbus, Stany Zjednoczone (od 1992)

Coventry, Wielka Brytania (od 1959)

Florencja, Włochy (od 1978)

Gostyń, Polska (od 1976)

Hamburg, Niemcy (od 1987)

Hangzhou, Chińska Republika Ludowa (od 2009)

Ostrawa, Czechy (od 1971)

Petersburg, Rosja (od 1961)

Rotterdam, Holandia (od 1988)

Salzburg, Austria (od 1991)

Skopje, Macedonia (od 1967)

Strasburg, Francja (od 1990)

Weinsberg, Badenia-Wirtembergia (kontakty utrzymuje dzielnica Cossebaude)

Wrocław, Polska (od 1959)

Zobacz też

Przypisy

Linki zewnętrzne