Drugi rząd Józefa Cyrankiewicza - Polski Serwis Naukowy

Drugi rząd Józefa Cyrankiewicza – rząd pod kierownictwem premiera Józefa Cyrankiewicza.

18 marca 1954 roku wiceprezes Rady Ministrów Józef Cyrankiewicz objął stanowisko prezesa Rady Ministrów po odwołanym tego dnia przez Radę Państwa Bolesławie Bierucie.

20 lutego 1957 r. premier Cyrankiewicz zgłosił dymisję rządu, którą Sejm przyjął. Tego samego dnia (tzn. 20 lutego) Sejm powołał na stanowiska prezesa Rady Ministrów Józefa Cyrankiewicza i powierzył mu przedstawienie składu rządu.

Franciszek Waniołka (ur. 2 września 1912, zm. 16 kwietnia 1971) – inżynier, polityk PZPR, poseł I, II, III, IV i V kadencji Sejmu PRL. Od 23 marca 1956 do 22 marca 1957 minister górnictwa węglowego i jednocześnie od 27 lutego 1957 do 22 marca 1957 był również ministrem energetyki w rządach Józefa Cyrankiewicza. Od 22 marca 1957 do 27 lipca 1959 był ministrem gospodarki i energetyki, a następnie – do 28 lipca 1962 – był ministrem przemysłu ciężkiego, a od 28 lipca 1962 do 22 grudnia 1968 był wicepremierem w rządach Józefa Cyrankiewicza.

2 lipca jest 183. (w latach przestępnych 184.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 182 dni. Jest to środkowy dzień roku zwyczajnego. O godzinie 12.00 tego dnia mija połowa roku. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Raka.

27 lutego 1957 roku Sejm powołał rząd w składzie zaproponowanym przez Cyrankiewicza. Rząd istniał do 15 maja 1961 roku (1.538 dni), kiedy premier złożył dymisję swoją i całego gabinetu.

W skład rządu weszło 30 osób: prezes Rady Ministrów, 3 wiceprezesów, przewodniczący Komisji Planowania oraz 25 ministrów. W związku z planowaną reorganizacją struktury naczelnych organów administracji pięciu ministrów sprawowało po dwie teki. Dwa ministerstwa posiadały vacaty.

Marian Spychalski, ps. Marek, Orka (ur. 6 grudnia 1906 w Łodzi, zm. 7 czerwca 1980 w Warszawie) – z wykształcenia inżynier architekt, działacz partyjny i państwowy w okresie PRL, w latach 1943–1952 poseł do Krajowej Rady Narodowej i poseł na Sejm Ustawodawczy (w październiku 1951 pozbawiony immunitetu), w latach 1957–1972 poseł na Sejm PRL II, III, IV i V kadencji, członek Komitetu Centralnego i Biura Politycznego KC PZPR, przewodniczący Rady Głównej SFOS, prezydent Warszawy (1944–1945), Członek Honorowy PTTK (od 15 maja 1965), przewodniczący Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu (1968–1971) i przewodniczący Rady Państwa PRL (1968–1970), szef Sztabu Głównego Gwardii Ludowej (1942), szef Sztabu Głównego Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego (1944), szef Głównego Zarządu Politycznego WP (1956), minister obrony narodowej PRL (1957–1968), Marszałek Polski (od 7 października 1963). Był ostatnią osobą, której nadano ten stopień.

Karol Kuryluk (ur. 27 października 1910 w Zbarażu, zm. 9 grudnia 1967 w Budapeszcie) – polski dziennikarz i wydawca, założyciel i redaktor naczelny lwowskich "Sygnałów" (1933–1939) i "Odrodzenia" (1944–1948); społecznik i działacz kulturalny, minister kultury (1956–1958) i ambasador PRL w Austrii (1959–1964). Ożeniony z Miriam Kohány (1917–2001), poetką, pisarką i tłumaczką, która w czasie wojny zmieniła nazwisko na Maria Grabowska, a po wojnie publikowała pod nazwiskiem Maria Kuryluk; ojciec Ewy Kuryluk, artystki i pisarki i Piotra Kuryluka.

Skład rządu

Józef Cyrankiewicz (PZPR) – prezes Rady Ministrów

prof. Stefan Ignar (ZSL) – wiceprezes Rady Ministrów

Piotr Jaroszewicz (PZPR) – wiceprezes Rady Ministrów

Zenon Nowak (PZPR) – wiceprezes Rady Ministrów

Stefan Jędrychowski (PZPR) – przewodniczący Komisji Planowania przy Radzie Ministrów

Stefan Pietrusiewicz (PZPR) – minister budownictwa oraz minister przemysłu materiałów budowlanych

Franciszek Waniołka (PZPR) – minister energetyki oraz minister górnictwa węglowego

Tadeusz Dietrich (PZPR) – minister finansów

minister gospodarki komunalniej – vacat – kierownik Stanisław Sroka (PZPR)

Marian Minor (PZPR) – minister handlu wewnętrznego

Witold Trąmpczyński (PZPR) – minister handlu zagranicznego

Kiejstut Żemaitis (PZPR) – minister hutnictwa oraz minister przemysłu maszynowego

Ryszard Strzelecki (PZPR) – minister kolei oraz minister transportu drogowego i lotniczego

minister kontroli państwowej – vacat – kierownik gen. bryg. Jan Górecki (PZPR)

Karol Kuryluk (PZPR) – minister kultury i sztuki

Jan Dąb-Kocioł (ZSL) – minister leśnictwa i przemysłu drzewnego

Jan Rabanowski (SD) – minister łączności

gen. dyw. Marian Spychalski (PZPR) – minister obrony narodowej

Władysław Bieńkowski (PZPR) – minister oświaty

Stanisław Zawadzki (PZPR) – minister pracy i opieki społecznej

Antoni Radliński (PZPR) – minister przemysłu chemicznego

Zygmunt Moskwa (SD) – minister przemysłu drobnego i rzemiosła

Eugeniusz Stawiński (PZPR) – minister przemysłu lekkiego

Feliks Pisula (ZSL) – minister przemysłu spożywczego oraz minister skupu

Edward Ochab (PZPR) – minister rolnictwa

Władysław Wicha (PZPR) – minister spraw wewnętrznych

Adam Rapacki (PZPR) – minister spraw zagranicznych

Marian Rybicki (PZPR) – minister sprawiedliwości

prof. Stefan Żółkiewski (PZPR) – minister szkolnictwa wyższego

prof. Rajmund Barański (bezp.) – minister zdrowia

prof. Stanisław Darski (bezp.) – minister żeglugi

Jerzy Sztachelski (PZPR) – minister bez teki, pełnomocnik rządu do spraw stosunków z Kościołem.

Zmiany w rządzie

Osobny artykuł: Kalendarium rządu Józefa Cyrankiewicza.

22 marca 1957 r.:

Połączenie urzędów: ministra hutnictwa i ministra przemysłu maszynowego w ministra przemysłu ciężkiego (Kiejstut Żemaitis); ministra górnictwa węglowego i ministra przemysłu materiałów budowlanych w ministra górnictwa i energetyki (Franciszek Waniołka); ministra budownictwa i ministra przemysłu materiałów budowlanych w ministra budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych (Stefan Pietrusiewicz); ministra przemysłu spożywczego i ministra skupu w ministra przemysłu spożywczego i skupu (Feliks Pisula); ministra kolei i ministra transportu drogowego i lotniczego w ministra komunikacji (Ryszard Strzelecki).

28 maja 1957 r.;

Przekształcenie ministra żeglugi w ministra żeglugi i gospodarki wodnej (min. prof. Stanisław Darski).

27 czerwca 1957 r.:

Utworzenie Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów w miejsce Prezydium Rządu.

17 sierpnia 1957 r.:

Uchwałą Rady Państwa odwołany został Marian Minor ze stanowiska ministra handlu wewnętrznego a na jego miejsce powołany Mieczysław Lesz (PZPR).

13 grudnia 1957 r.:

Zniesienie urzędu ministra kontroli państwowej (w związku ze zmianą Konstytucji PRL i utworzeniem Najwyższej Izby Kontroli).

25 lutego 1958 r.:

Uchwałą sejmu odwołano Zygmunta Moskwę ze stanowiska ministra przemysłu drobnego i rzemiosła, a Jana Rabanowskiego z funkcji ministra łączności.

Powołania: Zygmunt Moskwa – minister łączności; Mieczysław Hoffman – kierownik Ministerstwa Przemysłu Drobnego i Rzemiosła.

29 kwietnia 1958 r.:

Uchwałą Rady Państwa odwołano Karola Kuryluka ze stanowiska ministra kultury i sztuki, a kierownikiem tego ministerstwa został Kazimierz Rusinek (PZPR).

2 lipca 1958 r.;

Zniesienie urzędu ministra przemysłu drobnego i rzemiosła i utworzenie Komitetu Drobnej Wytwórczości.

Powołanie ministra kultury i sztuki – Tadeusz Galiński (PZPR).

30 lipca 1958 r.:

Uchwałą Rady Państwa powołano przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości – Adam Żebrowski (PZPR).

18 czerwca 1959 r.:

Stefan Żółkiewski odwołany z funkcji ministra szkolnictwa wyższego, a na jego miejsce sejm powołał Henryka Golańskiego (PZPR).

27 lipca 1959 r.:

odwołania: Franciszek Waniołka z ministra górnictwa i energetyki, Kiejstut Żemaitis z ministra przemysłu ciężkiego.

powołania: Jan Mitręga (PZPR) – minister górnictwa i energetyki; Franciszek Waniołka (PZPR) – minister przemysłu ciężkiego.

27 października 1959 r.:

uchwałą Rady Pańswa odwołano W. Bieńkowskiego ze stanowiska ministra oświaty i E. Ochaba ze stanowiska ministra rolnictwa.

powołania: Eugeniusz Szyr (PZPR) – wiceprezes Rady Ministrów; Julian Tokarski (PZPR) – wiceprezes Rady Ministrów; Wacław Tułodziecki (PZPR) – minister oświaty; Mieczysław Jagielski (PZPR) – minister rolnictwa.

17 lutego 1960 r.:

utworzenie Komitetu do Spraw Techniki.

odwołanie Ryszarda Strzeleckiego z funkcji ministra komunikacji i powołanie na jego miejsce Józefa Popielasa (PZPR).

25 marca 1960 r.:

uchwałą Rady Państwa odwołano Pietrusiewicza z funkcji ministra budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych. Na jego miejsce mianowany – Marian Olewiński.

Powołano także przewodniczącego Komitetu ds. Techniki – prof. Dionizy Smoleński (PZPR).

13 czerwca 1960 r.:

zniesienie urzędu ministra pracy i opieki społecznej.

utworzenie Komitetu Pracy i Płac.

przekształcenie ministra zdrowia w ministra zdrowia i opieki społecznej (min. prof. Rajmund Barański).

14 czerwca 1960 r.:

przeształcenie Komitetu ds. Urbanistyki i Architektury w Komitet Budownictwa, Urbanistyki i Architektury.

przekształcenie ministra żeglugi i gospodarki wodnej w ministra żeglugi (min. prof S. Darski).

powołania: Stefan Pietrusiewicz – przew. Komitetu ds. Urbanistyki i Architektury w Komitet Budownictwa, Urbanistyki i Architektury ; Aleksander Burski – przew. Komitetu Pracy i Płac.

28 lipca 1960 r.:

zmarł minister finansów Tadeusz Dietrich (55 lat).

16 listopada 1960 r.:

Powołanie – Jerzy Albrecht (PZPR) – minister finansów.