|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Prowadzone przez psychologów z UJ badania zdolności komunikacyjnych dzieci mogą pomóc w diagnozowaniu zaburzeń rozwoju - informuje "Dziennik Polski". Trwa nabór wśród rodziców i ich rocznych dzieci do projektu badawczego, który wkrótce rozpo... Już 26 października w Krakowie fani gier komputerowych obejrzą gwiazdy sportów elektronicznych na żywo podczas debiutującego w Polsce Intel Friday Night Game. W czasie 3 godzinnych zmagań najlepsi zawodnicy Pro Evolution Soccer, Counter-Strike oraz... Europejska Agencja Kosmiczna (European Space Agency - ESA) przygotowała program praktyk, w którym mogą wziąć udział także studenci z Polski. Wśród propozycji tematów są takie, które mogą zainteresować młodych astronomów, fizyków, jak i przyszłych inżynierów. "Praktyki... Polska jako kraj oddalony, dzielny, ale też kraj anarchistów i konserwatystów - to tylko niektóre stereotypy w postrzeganiu naszej historii za granicą - mówiono w piątek w Warszawie na konferencji w IPN pt. "Polacy i ich dzieje. Z czego możemy być dumni, a czeg... Naukowcy z Akademii Górniczo-Hutniczej oraz Politechniki Rzeszowskiej skonstruowali robota - geologa. To pierwsze takie urządzenie w Polsce. Przemysł już się interesuje jego wykorzystaniem - informuje "Dziennik Polski". Jest...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Drukarnia ŁazarzowaCzy wiesz że...? Christophe Plantin (ur. między 1514 a 1520, zm. 1589) - jeden z najsłynniejszych drukarzy Odrodzenia, księgarz i introligator. W 1555 r. założył w Antwerpii oficynę wydawniczą znaną jako Officina Plantiniana. W wyniku zatargu z cenzurą Plantin zmuszony był zamknąć drukarnię, po czym powrócił do Paryża. Do Antwerpii powtórnie wraca w roku 1563 i wznowił tu działalność drukarską. Na szeroką skalę wykorzystywał ilustracje drzeworytowe i miedziorytowe w wydawanych przez siebie dziełach, głównie naukowych i religijnych, najsłynniejsze z nich to Biblia polyglota wyd. w latach 1569 - 1573. Po śmierci Plantina firmę przejął J. Moretus, a w XVII wieku miedziorytów dostarczali firmie między innymi tak sławni artyści, jak Rubens i Rembrandt. Officina Plantiniana istniała do 1876 roku. Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych. Nobilitacja (z łac.), uszlachcenie – przejście do stanu szlacheckiego osoby (szlachectwo osobiste) lub osoby i jej rodziny (szlachectwo dziedziczne), niemających dotąd tytułu szlacheckiego. Nobilitacji dokonywała osoba panująca, panujący nadawał także danej rodzinie herb. Często uszlachceniu towarzyszyła też adopcja do istniejącego rodu heraldycznego. W Polsce niechęć szlachty do nadmiernego rozszerzania stanu szlacheckiego spowodowała od końca XVI wieku zanik automatycznej nobilitacji królewskiej na prośbę przez adoptującego, również ograniczyła nobilitacje królewskie. W obu przypadkach wymagana była zgoda Sejmu Rzeczypospolitej. Niektórzy polscy władcy (m.in. Stanisław Leszczyński, Stanisław August Poniatowski) obchodzili te ograniczenia, stosując tzw. nobilitacje sekretne, bez potwierdzenia sejmowego. Taka nobilitacja nie dawała faktycznie żadnych prerogatyw polskiego szlachectwa, i była stosowana głównie wobec cudzoziemców. Bez zgody sejmu niektórzy królowie nadawali także szlachectwo osobiste, bez prawa dziedziczenia, nadając tytuł Kawalera Złotej Ostrogi. Nobilitacje, także te sekretne, stanowiły często sposób zasilenia skarbca monarszego lub zjednania stronników. Dlatego m.in. prawo do nobilitacji uzurpowali sobie także np. biskupi krakowscy, jako książęta siewierscy. 
 Drukarnia Łazarzowa (Oficyna Łazarzowa) — drukarnia założona przez Łazarza Andrysowicza w Krakowie, znana również pod nazwą Officina Lazari. Od 1557 r. godłem oficyny wydawniczej Łazarza Andrysowicza (Andrysowica) był rysunek obelisku wzniesionego ok. 1555 r. pod Krakowem przez Jerzego Joachima Retyka. Georg Joachim von Lauchen, pierwotnie Georg Joachim Iserin, używał też nazwiska matki de Porris i jego niemieckiego tłumaczenia von Lauchen. Najbardziej znany z przybranego nazwiska Retyk (łac. Rheticus; ur. 16 lutego 1514 w Feldkirch, dzisiejsza Austria, zm. 4 grudnia 1574 w Koszycach, Węgry) – profesor matematyki z Wittenbergi, kartograf, twórca przyrządów nawigacyjnych i innych, lekarz i nauczyciel.
Łazarz Andrysowicz (ur. ?, zm. w 1577) — renesansowy polski drukarz, założyciel Oficyny Łazarzowej. Wydał ok. 270 książek, dbając w wysokim stopniu o estetykę publikacji. Cenione są jego wydawnictwa muzyczne, wydrukował m.in. utwory Mikołaja Gomółki i Wacława z Szamotuł. Drukarnia Łazarzowa miała ścisły związek z drukarnią Hieronima Wietora, który to w roku 1518 założył tłocznię w Krakowie. Po jego śmierci przedsiębiorstwo przejęła żona Barbara, wraz z przyszłym mężem, Łazarzem Andrysowiczem ze Strykowa. Po śmierci Łazarza w roku 1577, oficynę przejął syn jego i Barbary, Jan Januszowski (1550-1613), który rozwijał tłocznię jako Oficynę Łazarzową. Nowy właściciel był człowiekiem wykształconym, odbył studia prawnicze w Padwie, po powrocie do kraju był sekretarzem na dworach królów polskich, Zygmunta Augusta i Stefana Batorego. Stanisław Sarnicki herbu Ślepowron (ur. ok. 1532 w Mokrelipiu – zm. 1597 tamże) – polski historyk, działacz kalwiński, senior zborów polskich, twórca utworów o tematyce wojennej.
Miedzioryt (dawne nazwy sztych, kopersztych, łac. cuprum - miedź, niem. Kupferstich) to technika graficzna wklęsła, najstarsza technika graficzna na metalu, stosowana już w XV wieku. Wywodzi się prawdopodobnie z próbnych odbitek otrzymywanych przy stosowaniu techniki niella. Gdy w 1577 roku objął przedsiębiorstwo drukarskie, zaczął wprowadzać reformy i ulepszenia. Jako zwolennik urządzeń zagranicznych za wzór brał takich drukarzy jak Aldo Manucjusza, rodzinę Estienne'ów i Plantina. Wprowadził duże, ozdobne inicjały, nie stosował ilustracji drzeworytu, próbował za to miedziorytu. W roku 1578 Januszowski otrzymał upoważnienie do drukowania statutów i konstytucji sejmowych (serwitoriat królewski), nakazujące jednocześnie drukowanie wszystkich pism urzędowych wychodzących z kancelarii królewskiej. W zamian serwitor królewski był zwolniony z wszelkich podatków. 10 lat później został nobilitowany przez króla Zygmunta III, który nadał mu wkrótce tytuł architypografa Jego Królewskiej Mości. Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.
Aldo Manuzio, łac. Aldus Pius Manutius (6 lutego 1449 lub 1450 – 1515) – był najznakomitszym drukarzem renesansu, protoplastą rodu Manucjuszów. Jego dorobek obejmuje wydawnictwa zawierające teksty pisane kursywą, czyli pochyłą czcionką, i wprowadzenie nowocześnie wydrukowanych, niedrogich książek w małych formatach. Januszowski podjął drugą po Wietorze próbę stworzenia czcionki narodowej oraz ustalenia ortografii polskiej. Stworzył wzory nowych czcionek, prostych i ukośnych, dostosowanych do wymagań fonetyki i pisowni języka polskiego. Wydał projekt nowej ortografii polskiej, Nowy karakter polski (1594). Zygmunt II August (lit. Žygimantas Augustas, białorus. Жыгімонт Аўгуст), (ur. 1 sierpnia 1520 w Krakowie – zm. 7 lipca 1572 w Knyszynie) – od 1543 wielki książę litewski, od 1548 król Polski, od 1569 władca zjednoczonego państwa – Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
Hieronim Wietor (Hieronymus Vietor, właśc. Büttner, zw. Doliarius, Phillovallensis, ur. 1480 w Lubomierzu, zm. 1546/47 w Krakowie) – drukarz, księgarz, introligator, typograf królewskiej kancelarii Zygmunta Starego. Kłopoty finansowe nie ominęły Oficyny Łazarzowej, dodatkowo podczas zarazy panującej w Krakowie w roku 1601, umarła żona i dzieci Januszowskiego. Sam został archidiakonem sądeckim i od tej pory przestał interesować się drukarnią. Wydzierżawił ją Bazylemu Skalskiemu, a następnie Maciejowi Jędrzejowczykowi, który po śmierci właściciela przejął Oficynę Łazarzową wykupując ją od pozostałych synów Januszowskiego. Zygmunt III Waza (ur. 20 czerwca 1566 w szwedzkim zamku Gripsholm, zm. 30 kwietnia 1632 w Warszawie) – król Polski (1587-1632) i Szwecji (1592-1599), tytularny król Szwecji 1599-1632 z dynastii Wazów.
Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą. Historia Oficyny Łazarzowej najprawdopodobniej kończy się w roku 1609, wskutek przeniesienia przez króla Zygmunta III Wazę stolicy z Krakowa do Warszawy. Przypisy
Czy wiesz że...? beta Fonetyka (dawniej głosownia) - jeden z działów lingwistyki zajmujący się badaniem dźwięków mowy ludzkiej (zwanych głoskami) od strony ich artykulacji (tj. sposobu wytwarzania za pomocą narządów mowy; to tzw. fonetyka artykulacyjna), ich cech fizycznych (dokładniej: akustycznych - fonetyka akustyczna) ich odbierania (fonetyka audytywna), reakcji, jakie owe głoski wywołują w psychice człowieka (psychofonetyka).
Serwitoriat – w I Rzeczypospolitej prawo wyłączające z jurysdykcji miejskiej (organizacji gildii i cechów) rzemieślników i kupców zatrudnionych przez dwór królewski.
Frontyspis (z fr. frontispice) jest to strona poprzedzająca kartę tytułową książki, zawierająca niekiedy spis dzieła, portret autora, ilustrację lub tytuł ogólny wydania. Przeobrażał się pod wpływem zmian stylowych. Wczesną formą była ramka arabeskowa naśladująca obramowanie okna lub portalu. Rozwój frontyspisu przypada na XVII-XVIII w.
Czcionka (staropolskie nazwy: krotło, cćonka, trzcionka) – rodzaj nośnika pojedynczych znaków pisma drukarskiego, podstawowy materiał zecerski używany w technice druku wypukłego. Współcześnie czcionka drukarska została wyparta przez czcionkę komputerową, która jest obrazem pojedynczego znaku (glifu) zakodowanym w postaci bitmapowej lub wektorowej.
Stefan Batory (węg. Báthory István, ur. 27 września 1533 w Szilágysomlyó, zm. 12 grudnia 1586 w Grodnie) – książę siedmiogrodzki od 1571, król Polski i wielki książę litewski od 1576, po ślubie (w tym samym roku) z Anną Jagiellonką, córką Zygmunta I Starego. Przez wielu historyków uważany jest za jednego z najwybitniejszych polskich królów elekcyjnych.
Nowy karakter polski – książka wydana przez Jana Januszowskiego w 1594 roku w Oficynie Łazarzowej w Krakowie. Zawierała trzy traktaty o ortografii polskiej autorstwa: Łukasza Górnickiego, Jana Kochanowskiego i samego Januszowskiego. Do złożenia tekstów wydawca użył zaprojektowane przez niego jedne z pierwszych polskich krojów pisma: „karakter prosty” i „karakter ukośny”.
Polacy w XII wieku przejęli alfabet łaciński. Zasób łacińskich liter nie był jednak wystarczający do oznaczenia wszystkich polskich dźwięków, zabrakło ich dla spółgłosek średniojęzykowych ciszących (pisanych dziś ć, ś, ź), samogłosek nosowych (pisanych dziś ą, ę), a także spółgłosek dziąsłowych szumiących (pisanych dziś cz, sz, ż). Kilka liter łacińskich okazało się natomiast zbędnych (q, x, v). Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
