Drwęca - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy rzeki. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tej nazwy.

Drwęca (niem. Drewenz) – rzeka w północnej Polsce na Pojezierzu Mazurskim i Pojezierzu Chełmińsko-Dobrzyńskim, prawy dopływ dolnej Wisły. Długość rzeki wynosi 253 km, a powierzchnia dorzecza 5536 km². Wypływa ze wschodnich stoków Góry Dylewskiej (Czarci Jar) na wysokości 191 m n.p.m., płynie na południowy zachód i uchodzi do Wisły na wysokości 36,6 m n.p.m., a jej końcowy odcinek stanowi południowo-wschodnią granicę Torunia. Wyznacza południową granicę ziemi chełmińskiej.

Unia Europejska (oficjalny skrót w Polsce: UE) – powstały . W określeniu europejskości Unii naczelną rolę odgrywają czynniki historyczne i kulturowe oraz wspólna tożsamość i identyfikacja z wartościami demokratycznymi.

Iława (niem. Deutsch Eylau ?/i, prus. Īlawa) – miasto w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim; siedziba władz powiatu. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego. Miasto jest położone nad południowym krańcem jeziora Jeziorak (Pojezierze Iławskie) oraz nad rzeką Iławką. Iława jest również dużym ośrodkiem wypoczynkowym, sportowym i turystycznym. Znajduje się na terenie Zielonych Płuc Polski.

Obszar dorzecza Drwęcy ukształtowany został podczas zlodowacenia wistuliańskiego – stadium poznańskiego. Drwęca jest połączona z Zalewem Wiślanym poprzez Kanał Elbląski. Są na niej organizowane spływy kajakowe. Rzeka od 1961 na całej swojej długości jest najdłuższym ichtiologicznym rezerwatem przyrody w Polsce i objęta jest siecią Natura 2000 jako projektowany specjalny obszar ochrony "PLH280001 Dolina Drwęcy".

Pojezierze Chełmińsko-Dobrzyńskie (315.1) znajduje się w północnej części Polski, charakteryzuje się monotonnym krajobrazem. Charakterystyczne jeziora dla tego pojezierza to: Jezioro Chełmżyńskie i Bachotek. Najwyższym szczytem na terenie pojezierzy Chełmińsko-Dobrzyńskich jest Dylewska Góra 312 m n.p.m. Występuje tam łagodny klimat przejściowy pomiędzy morskim a kontynentalnym. Opady tam są zazwyczaj mniejsze niż średnia opadów w Polsce. W tym regionie bardzo dobrze rozwinięte jest rolnictwo. Największe miasto w tej okolicy to Toruń.

Jordan - lewoboczny dopływ Drwęcy o długość ok. 16 km i powierzchni zlewni 56,5 km. Wypływa z terenów podmokłych w okolicy wsi Zębówiec, odwadnia tereny rozległych mokradeł w okolicy wsi Obory, Kopanino i Smolniki i uchodzi do Drwęcy w Złotorii.

Drwęca

Zapoznaj się również z: Rezerwat przyrody Rzeka Drwęca.

Dopływy Drwęcy

Lewostronne:

Grabiczek (L)

L Dylewka

L Żuławka

Poburzanka

Gizela

P Bałcyna

Elszka Lubawska

L Sandela

Wel

L Grzybińska Struga

L Żabińska Struga

L Koszelewska Struga

L Murawka

L Płośniczanka

L Martwica

L Zwórznianka

L Wąs

P Kiełpińska Struga

P Katlewska Struga

P Wólka

L Linowiecka Struga

P Rumiańska Struga

P Truszczyńska Struga

P Dębieńska Struga

Groblica

Brynica

L Pissa

Struga Dobrzyńska

Lubianka

Rudnik

Struga Głogowska

Bywka

Prawostronne:

Gramotka

Kałdunka

Frednowski Rów

Miasta położone nad Drwęcą

Ostróda (33,5 tys. mieszkańców)

Nowe Miasto Lubawskie (12 tys.)

Brodnica (ok. 32,5 tys.)

Golub-Dobrzyń (12,1 tys.)

Toruń (208 tys.)

Większe miasta leżące w dorzeczu Drwęcy:

Sandela - rzeka III rzędu, lewobrzeżny dopływ Drwęcy. Długość rzeki wynosi około 18 km, całkowita powierzchnia zlewni 70,6 km². W "Podziale hydrograficznym Polski" z 1983 r. Sandela wymieniana była jako dopływ Elszki. Natomiast zgodnie z materiałami kartograficznymi za rzekę główną przyjęto Sandelę, która jest dłuższa niż Elszka, ma większa powierzchnię zlewni oraz większe spadki.

Samionka – prawy dopływ Brynicy, uchodząca na 21 km jej biegu. Samionka wypływa z terenów bagiennych w okolicy Leźna Małego i ma długość 8,8 km. Maksymalny spadek rzeki wynosi 10‰, średni 5,37‰, głębokość od 0,3 m do 1,1 m, szerokość od 1 m do 3 m. Przepływ ok. 0,15 m³/s. Przepływa przez Jezioro Samińskie w swoim środkowym biegu.

Iława (34 tys.)

Lubawa (9,1 tys.)

Lidzbark (8,3 tys)

Rypin (16,6 tys.)

Wąbrzeźno (13,8 tys.)

Kowalewo Pomorskie (4 tys.)

Toruń (208 tys.)

Ciekawostki

W okolicach Lubicza na rzece wybudowano:

ujęcie wody Toruń-Jedwabno, pobierające wodę dla ok. 250 tysięcy ludzi, wybudowane w latach 60. Zostało gruntownie zmodernizowane dzięki środkom UE w 2006, w wyniku czego chlorowanie zastąpiono nowocześniejszą metodą ozonowania wody, pozbawiając ją niemiłego smaku.

tamę na Drwęcy, wraz z przejściem dla pieszych

trzy mosty (zobacz Mosty w Toruniu), z których dwa zachowały się do dziś.

W okolicach Złotorii na Drwęcy wybudowano:

Pojezierze Mazurskie (842.8) - część polskich Pojezierzy Wschodniobałtyckich pomiędzy Niziną Staropruską (Górowo Iławeckie, Orneta) i Pojezierzem Iławskim (Iława, Ostróda) na zachodzie, Pojezierzem Litewskim (Augustów, Suwałki) na wschodzie i Niziną Północnomazowiecką (Mława, Płońsk, Ciechanów) na południu.

Wisła (łac. i ang. Vistula, niem. Weichsel) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką w zlewisku Morza Bałtyckiego.

dwa mosty (zobacz Mosty w Toruniu), z których jeden jest jednym z najstarszych zachowanych mostów drewnianych w Polsce (z 1893)

średniowieczny Zamek w Złotorii u ujścia Drwęcy do Wisły.

Drwęca była rzeką graniczną w latach 1815-1920, oddzielała tereny zaboru pruskiego i rosyjskiego. W okolicy Złotorii i Lubicza istniało kilkanaście posterunków granicznych obu zaborców (część budynków zachowana do dziś jako mieszkalne). Główne posterunki drogowe istniały w Lubiczu Górnym (rosyjskie) i Dolnym (pruskie). Wykopano też tzw. kordon graniczny – wał ziemny z nasypami po bokach, dla wyodrębnienia granic Prus.

Gizela – rzeka III rzędu, będąca lewobrzeżnym dopływem Drwęcy. Długość rzeki wynosi 20 km, całkowita powierzchnia zlewni 70,4 km². Źródła znajdują się w północnej części Wzgórz Dylewskich. Płynie głównie przez tereny rolnicze (dominują grunty orne) i w znacznej części znajduje się na obszarze Parku Krajobrazowego Wzgórz Dylewskich. Gizela była kiedyś granicą pomiędzy II Rzeczpospolitą a Prusami Wschodnimi. Przepływa przez mezoregiony: Garb Lubawski i Dolinę Drwęcy, wchodzące w skład makroregionu Pojezierze Chełmińsko-Dobrzyńskie. Przepływa przez wsie: Glaznoty, Zajączki, Gierłoż.

Lubicz - dawniej wieś, obecnie podzielona na dwa sołectwa (Lubicz Górny i Lubicz Dolny), w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, ok. 10 km na wschód od Torunia, na obu brzegach Drwęcy. Liczba mieszkańców ok. 5,6 tys., w tym Lubicz Dolny 2,2 tys., Lubicz Górny 3,4 tys. Przez wieś przebiega droga krajowa nr 10 Szczecin – Płońsk (odcinek drogi ekspresowej S10 – część planowanej autostrady A1) i droga krajowa nr 80 a także linia kolejowa Toruń – Sierpc.

Krzyżacy Drwęcę wykorzystywali do transportu płodów rolnych, runa leśnego, skór oraz mięsa. Szkuty dostarczały sól i stal.

Zobacz też

Transport i infrastruktura rzeczna w Toruniu

Przypisy

Tadeusz Peter: Z dziejów powiatu ostródzkiego – historia i współczesność gminy Ostróda. Ostróda: [s.n.] ; Olsztyn : Wydawnictwo WPW C. Porycki, P. Wasześcik : na zlec. Stowarzyszenia Inicjatyw Kultury Fizycznej i Turystyki Warmii i Mazur, 2004. ISBN 83-917924-7-1.