Dryf - żegluga - Polski Serwis Naukowy

Dryf

(ang. leeway) zjawisko znoszenia z kursu jednostki pływającej wskutek oddziaływania na nią wiatru.

(ang. drift) swobodne przemieszczanie się dowolnego pływającego przedmiotu (w tym jednostki pływającej) wskutek działania wiatru lub prądu.

w nawigacji zliczeniowej kąt o jaki znoszony jest statek przez wiatr (poprawka na wiatr - pw).

Aby określić kurs jakim statek przemieszcza się po wodzie (kąt drogi po wodzie – KDw) do kursu rzeczywistego (KR) dodać należy (z odpowiednim znakiem) poprawkę na wiatr (pw). Gdy statek znoszony jest z kursu w lewo poprawka ma znak ujemny, gdy znoszony jest w prawo znak jest dodatni.

Nawigacja terrestryczna - (od terra - łac. ziemia) - dział nawigacji morskiej - prowadzona przy zachowaniu widoczności lądu - ustalanie miejsca, w którym znajduje się statek, przy wykorzystaniu lądowych znaków nawigacyjnych lub charakterystycznych elementów topograficznych (wyspy, przylądki, szczyty gór, latarni morskich lub w dzień kształtu ich wież lub innych charakterystycznych, widocznych z morza obiektów, oznaczonych na mapach morskich i opisanych w wydawnictwach nawigacyjnych (locjach), jak wieże kościołów, kominy, itp.)).

Global Positioning System (GPS) - właściwie GPS-NAVSTAR (ang. Global Positioning System – NAVigation Signal Timing And Ranging) – jeden z systemów nawigacji satelitarnej, stworzony przez Departament Obrony Stanów Zjednoczonych, obejmujący swoim zasięgiem całą kulę ziemską. System składa się z trzech segmentów: segmentu kosmicznego - 31 satelitów orbitujących wokół Ziemi na średniej orbicie okołoziemskiej; segmentu naziemnego - stacji kontrolnych i monitorujących na ziemi oraz segmentu użytkownika - odbiorników sygnału. Zadaniem systemu jest dostarczenie użytkownikowi informacji o jego położeniu oraz ułatwienie nawigacji po terenie.

KDw = KR + (+/-)pw

W podręcznikach nawigacji żeglarskiej często spotyka się zalecenia, aby w celu określenia wartości poprawki na wiatr zmierzyć lub oszacować kąt między wzdłużną osią jachtu a kilwaterem. Zalecenia te nie są wiele warte, gdyż pomiaru takiego w normalnej praktyce dokonać się nie da. Wartość poprawki określa się więc z dużym przybliżeniem na podstawie doświadczenia biorąc pod uwagę kurs względem wiatru, stan morza, walory nautyczne jednostki, niesione żagle, kąt przechyłu, jakość sterowania itp. Zwykle wartość poprawki na wiatr wynosi od kilku do kilkunastu stopni.

Przez oś podłużną w fizyce, technice, biologii oraz innych naukach rozumie się oś ciała, która odpowiada kierunkowi jego największej rozciągłości, często będącą osią poprowadzoną przez długość ciała (patrz również wymiary geometryczne).

Nawigacja satelitarna – rodzaj radionawigacji wykorzystujący fale radiowe ze sztucznych satelitów w celu określania położenia punktów i poruszających się odbiorników wraz z parametrami ich ruchu w dowolnym miejscu na powierzchni Ziemi.

Wobec rozpowszechnienia się również na małych jednostkach nawigacji satelitarnej GPS, nawigacja zliczeniowa jest coraz rzadziej stosowana. Tym niemniej każdy nawigator powinien dobrze znać zasady tradycyjnej nawigacji, aby w razie awarii sprzętu elektronicznego dać sobie radę. Dlatego też pomimo ciągłej dostępności dokładnej pozycji satelitarnej bardzo wskazane jest stałe, staranne prowadzenie nawigacji zliczeniowej, nawigacji terrestrycznej oraz astronawigacji i porównywanie jej z pozycją z GPS.

Kilwater, ślad torowy - zawirowanie wody za rufą, zazwyczaj z powodu poruszającej się jednostki pływającej, układające się w widoczny ślad spienionej wody. Jest wynikiem opływu kadłuba przez wodę, jego charakter zależy w dużej mierze od kształtu rufy jednostki. W dużej mierze zależy także od specyfiki napędu - charakterystyki i umieszczenia pędnika - najczęściej śruby danej jednostki. Przy złym kształcie rufy występuje zjawisko "ciągnięcia za rufą" wszelakich śmieci opisywane niekiedy w literaturze.

Stawanie w dryf to manewr żeglarski polegający na zatrzymaniu jednostki pływającej na otwartej wodzie (np. przy sfalowanej powierzchni wody i wietrze, gdy nie można użyć kotwicy, ani też dowiązać jednostki np. do boi lub innej większej jednostki pływającej). Manewru tego dokonuje się poprzez specyficzne ustawienie żagla i steru w takiej kombinacji, która będzie wykorzystywała energię wywołującą dryf (zarówno wiatru jak i wody) do ruchów wahadłowych jednostki w poprzek kierunku dryfu.

Zobacz też

dryfkotwa, stawanie w dryf

znos

dryf (hydrobiologia)

Bibliografia

Lesław Furmaga, Józef Wójcicki: Mały słownik morski. Gdynia: Mitel International Ltd, 1993. ISBN 83-85413-73-1.