Drzewidło - Polski Serwis Naukowy

Pereskia tampicana

Przekrój przez owoc drzewidła: 1. areola, 2. pestka, 3. miejsce przyłączenia szypułki, 4. resztki płatków korony

Pereskia grandifolia

Drzewidło (Pereskia Mill.) – rodzaj sukulentów z rodziny kaktusowatych. Gatunkiem typowym jest P. paniculata Vellozo.

Korona (łac. corolla, ang. corolla) – element kwiatu składający się z okółka barwnych płatków korony (petala), które stanowią powabnię dla owadów, lub innych zwierząt zapylających kwiaty. Korona stanowi wewnętrzną część okwiatu.

Goździkowe (Caryophyllidae Takht. Sist.Filog.Cvetk.Rast.:144 1967) - podklasa przede wszystkim roślin zielnych, rzadziej krzewów lub małych drzew należąca do klasy Rosopsida. Liczy ok. 12 tys. gatunków. Charakterystyczną ich cechą jest specjalizacja w kierunku opanowania siedlisk suchych (roślinność pustyń i półpustyń - sukulenty).

Charakterystyka

Gatunki z tego rodzaju pochodzą z terenów od południowego Meksyku do Kolumbii i Wenezueli, przez Karaiby, wschodnie części Brazylii na południe do północnych rejonów Urugwaju i Argentyny. Część gatunków występuje w Andach w Peru i Boliwii. Do rodzaju należą jedne z najstarszych rozwojowo i najbardziej prymitywnych gatunków kaktusowatych. Wykształcają liście asymilacyjne z płaskimi i mięsistymi blaszkami. Liście te są przeważnie eliptyczne, dość mięsiste i mają długość 3,5-25 cm. Kwiaty pojedynczo lub w gronach. Owoce mięsiste.

Pereskia aculeata – gatunek rośliny z rodziny kaktusowatych. Pochodzi z Ameryki Południowej Karaibów, aklimatyzował się także w Afryce i południowych rejonach Ameryki Północnej (Meksyk, południowe stany USA).

Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię). Argentyna jest członkiem organizacji gospodarczej Mercosur.

Systematyka

W 1703 r. Charles Plumier opisał rodzaj Pereskia w Nova Plantarum Americanarum Genera. Karol Linneusz umieścił należące do niego gatunki w rodzaju Cactus jako Cactus pereskia i Cactus portulacifolius. W 1754 r. Philip Miller ponownie opisał takson w randze rodzaju Synonimy

Rhodocactus (A.Berger) F.M.Knuth oraz ortograficzne wariany: Peirescia Zucc., Peireskia Steud., Perescia Lem.

Meksyk (Meksykańskie Stany Zjednoczone, hiszp. – México, Estados Unidos Mexicanos, Méjico, nah. Mēxihco) – kraj w Ameryce Północnej. Sąsiaduje ze: Stanami Zjednoczonymi (na północy); Oceanem Spokojnym (na zachodzie i południu); Zatoką Meksykańską i Morzem Karaibskim (na wschodzie); Gwatemalą i Belize (na południu i południowym wschodzie).

Kolumbia (hiszp. Colombia, Republika Kolumbii – República de Colombia) – państwo w północno-zachodniej części Ameryki Południowej leżące nad Morzem Karaibskim i Oceanem Spokojnym.

Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do rodziny kaktusowatych (Cactaceae) Juss., która jest jednym z kladów w obrębie rzędu goździkowców (Caryophyllales) i klasy roślin okrytonasiennych. W obrębie kaktusowatych należy do plemienia Pereskioideae , podrodziny Cactoideae.

Urugwaj (Uruguay, Wschodnia Republika Urugwaju – República Oriental del Uruguay) – państwo w Ameryce Południowej, nad Atlantykiem, graniczące z Argentyną od zachodu i Brazylią od północy. Stolicą państwa jest Montevideo, port atlantycki u ujścia La Platy. Po drugiej stronie tego estuarium leży stolica Argentyny – Buenos Aires. Dawniej Urugwaj stanowił część Wicekrólestwa La Platy i nosił nazwę Banda Oriental (Brzeg Wschodni).

Gatunek typowy – gatunek wyznaczony przez systematyków jako typ nomenklatoryczny, czyli wzorzec taksonomiczny umożliwiający stosowanie nazw rodzajowych czy rodzinowych. Typ nie musi być typowym przedstawicielem reprezentowanego taksonu, nie musi też świadczyć o jego zmienności. Typ umożliwia identyfikację taksonów. Okazy będące typami przechowywane są w specjalnych kolekcjach, a miejsce przechowywania wzorca jest dokładnie znane. W razie wątpliwości można odwołać się do gatunku typowego i wyróżnionych dla niego cech diagnostycznych.

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa goździkowe (Caryophyllidae Takht.), nadrząd Caryophyllanae Takht., rząd goździkowce (Caryophyllales Perleb), podrząd Cactineae Bessey in C.K. Adams, rodzina kaktusowate (Cactaceae Juss.), rodzaj Pereskia Mill..

Peru (Perú, Republika Peru – República del Perú) – państwo w zachodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Spokojnym. Jest to trzecie co do wielkości państwo kontynentu po Brazylii i Argentynie oraz drugi największy kraj andyjski po Argentynie. Stolicą Peru jest Lima.

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody i Jej Zasobów, The World Conservation Union lub International Union for Conservation of Nature and Natural Resources, w skrócie IUCN - międzynarodowa organizacja zajmująca się ochroną przyrody.

Gatunki

Pereskia aculeata Mill.

Pereskia aureiflora

Pereskia bahiensis

Pereskia bleo Kunth) DC.

Pereskia diaz-romeroana

Pereskia grandifolia Haw.

Pereskia guamacho F.A.C.Weber

Pereskia horrida DC.

Pereskia lychnidiflora DC.

Pereskia marcanoi

Pereskia nemorosa Rojas Acosta

Pereskia portulacifolia (L.) DC.

Pereskia quisqueyana

Pereskia sacharosa Griseb.

Pereskia stenantha

Pereskia weberiana K. Schum.

Pereskia zinniiflora DC.

Zagrożenia

Stopień zagrożenia części gatunków został zbadany przez IUCN i tylko jeden z 6 rozpoznanych gatunków (Pereskia aureiflora) umieszczony został w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych z kategorią zagrożenia VU (narażony na wyginięcie).

Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.

Boliwia, Wielonarodowe Państwo Boliwia () – państwo na kontynencie południowoamerykańskim. Graniczy z Brazylią na północy i wschodzie, Paragwajem i Argentyną na południu oraz z Chile i Peru na zachodzie. Państwo nie posiada dostępu do morza.

Zastosowanie

Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne. Wymagają miejsca słonecznego oraz lekkich i przepuszczalnych gleb. Rozmnażają się z nasion lub sadzonek.

Przypisy

↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-07].
Index Nominum Genericorum. [dostęp 2010-01-10].
Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski: Słownik botaniczny. Wyd. II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003. ISBN 83-214-1305-6.
Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
Charles Plumier: Nova Plantarum Americanarum Genera. Leiden: 1703.
Karol Linneusz: Genera Plantarum. 1742, s. 210.
Philip Miller: The Gardeners Dictionary. Wyd. 4. Londyn: 1754.
List of genera in family CACTACEAE. W: Vascular Plant Families and Genera [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 24 sierpnia 2008].
Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-02-24].
Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999. Systematyka rodzaju Pereskia wg Reveala
Edward F. Anderson: The Cactus Family. Portland (Oregon): Timber Press, 2001, s. 566-572. ISBN 0-88192-498-9.
N.P. Taylor: Pereskia aureiflora (ang.). W: IUCN 2007. 2007 IUCN Red List of Threatened Species [on-line]. 2002. [dostęp 25 sierpnia 2008].