Drzewo genealogiczne - Polski Serwis Naukowy

Przykładowe drzewo genealogiczne

Drzewo genealogiczne – potoczna nazwa tablicy potomków, sporządzonego dla danej osoby (zwanej probantem).

Bardzo często nazwę drzewo genealogiczne rozszerza się na przykłady innych rodzajów wykresów genealogicznych (tj. na tablica przodków lub wspólną tablicę pokrewieństw) bądź innych publikacji o danej rodzinie (np. książki, rodzinne strony internetowe). W praktyce, pod drzewem genealogicznym może się kryć zarówno wykres (tablica) czyichś potomków (tzw. descendentów) jak i przodków (tzw. ascendentów).

Herb mieszczący na jednej tarczy herbowej, podzielonej wg reguł heraldycznych kilka herbów. Początkowo symbolizował wyłącznie władztwo lenne a stosowany był głównie w herbach wyższej szlachty i panów feudalnych. Później stosowany również dla podkreślenia więzów krwi. Herb złożony przedstawiał herby przodków jego nosiciela lub jego małżonki. Taki herb złożony tworzony był wg ścisłych reguł i pozwalał poznać fragment genealogii jego posiadacza. Tarcza w herbach złożonych dzielona była najczęściej na 2, 3, 4 lub 5 pól. Niekiedy stosowano bardziej złożone podziały - zwłaszcza w heraldyce niemieckiej i hiszpańskiej - pełny herb królestwa pruskiego jest podzielony na 51 pól! Herby złożone tworzono także, od XVI w. jedynie dla udostojnienia wizerunku herbowego, tworząc herby złożone, których części składowe nie miały żadnego odniesienia do związków krwi czy posiadania ziemi. Niekiedy dla udostojnienia herbu, np. przy udzieleniu indygenatu lub nadaniu tytułu arystokratycznego monarcha dodawał herb swego kraju do herbu rodowego zaszczycanego szlachcica. Stosowane to było również w Polsce, gdzie wiele herbów cudzoziemskiej szlachty przyozdobiono Orłem Białym przy okazji nadania indygenatu.

Rodzina – w socjologii rozumiana jako grupa społeczna lub instytucja społeczna. Rodzina, zdaniem socjologów i najprostszych jej definicji, to najważniejsza, podstawowa grupa społeczna, na której opiera się całe społeczeństwo.

Stworzenie prezentacji zebranych danych w postaci drzewa genealogicznego, jak również zakwalifikowanie jej pod określoną nazwę (tj. drzewo, wykres, tablica itd.), należy do genealoga. Współcześnie najpopularniejszymi tablicami genealogicznymi są wykresy potomków w systemie d'Aboville'a oraz poziome tablice przodków.

Fakt genealogiczny (także l.mn. fakty genealogiczne, informacje genealogiczne bądź dane genealogiczne) — w genealogii przedmiot badań (poszukiwań) związanych z określonymi osobami bądź rodzinami, ewentualnie przedmiot prezentacji rezultatów tych badań. W podstawowym znaczeniu to fakt (dowód) filiacji i koicji zachodzących pomiędzy danymi członkami rodziny, oznaczający tym samym możliwość wykazania pochodzenia osób, ich pokrewieństwa i powinowactwa oraz możliwość wykreślenia tablic genealogicznych.

Tablica genealogiczna — zwięzła forma prezentacji zgromadzonych danych o genealogii określonej rodziny, przedstawiająca filiacje i koicje zachodzące pomiędzy jej członkami (tj. najczęściej pokrewieństwo i powinowactwo). Tablica taka zazwyczaj zajmuje jeden arkusz papieru, ewentualnie kilka kartek spiętych (sklejonych) ze sobą grzbietem; rzadziej plik kartek do przewracania. Podobnie na ekranach komputerowych, tablica genealogiczna może zajmować jeden bądź kilka kolejnych ekranów.

Drzewa genealogiczne tworzy się odręcznie albo (współcześnie) przy pomocy programów genealogicznych lub innych programów biurowych (patrz: wykonanie tablic genealogicznych).

Historia drzew genealogicznych

Wywód przodków ks.Ludwika Wirtemberskiego w formie drzewa

Nazwa "drzewo genealogiczne" wywodzi się od biblijnego określenia potomków Jessego z Księgi Izajasza:

„I wyrośnie różdżka z pnia Jessego,
wypuści się odrośl z jego korzeni.” (Iz 11,1).

Tablica przodków (także: wywód, drzewo, wykres, schemat, lista lub zestawienie przodków) — tablica genealogiczna obejmująca wszystkich bezpośrednich przodków danej osoby (nazywanej probantem), co do zasady zarówno po mieczu (w linii męskiej), jak i po kądzieli (w linii żeńskiej).

Zstępny – pojęcie używane w prawie oraz genealogii, oznaczające każdego kolejnego potomka tej samej osoby: jej dziecko, wnuka, prawnuka, praprawnuka itd. Stosunek faktyczny pomiędzy czyimś zstępnym a daną osobą polega na tym, że ten pierwszy pochodzi od tej drugiej. Osoby te są spokrewnione ze sobą w linii prostej. Wspólni zstępni to zstępni tej samej pary, pochodzący z tego samego związku kobiety i mężczyzny (nie tylko z małżeństwa).

Tradycyjnie drzewo genealogiczne powinno przedstawiać descendentów jednego protoplasty. Wówczas przodkowie stanowią korzenie tego drzewa, a potomkowie — gałęzie i listki. Tak też przedstawia się artystycznie wykonane tablice potomków. Niekiedy w podobnej stylizacji przedstawiane są również tablice przodków.

Biblia, Pismo Święte (z greckiego βιβλίον, biblion – zwój papirusu, księga, l.m. βιβλία, biblia – księgi) – zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawanych przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga. Biblia i poszczególne jej części posiadają odmienne znaczenie religijne dla różnych wyznań. Na chrześcijańską Biblię składają się Stary Testament i Nowy Testament. Biblia hebrajska – Tanach obejmuje księgi Starego Testamentu. Muzułmanie uważają, iż część Biblii[potrzebne źródło] (np. Księgi Mojżeszowe, Psalmy) powstała w wyniku boskiego objawienia, ale jej treść została zafałszowana.

Wstępny – pojęcie używane w prawie oraz genealogii, oznaczające każdego przodka danej osoby: jej rodzica (ojca, matkę), dziadków (dziadka, babcię), pradziadków (pradziadka, prababcię), prapradziadków itd. Stosunek faktyczny pomiędzy daną osobą a jej wstępnym polega na tym, że ta pierwsza pochodzi od tego drugiego. Osoby te są spokrewnione ze sobą w linii prostej.

Zobacz w Wikiźródłach hasło Drzewo genealogiczne w Encyklopedii staropolskiej

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Zobacz też

tablica genealogiczna

program genealogiczny

drzewo genealogiczne bóstw greckich

przedstawienie powiązań genealogicznych w herbie złożonym

kauhou

Przypisy

Małgorzata Nowaczyk, Poszukiwanie przodków. Genealogia dla każdego, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2005, ISBN 83-06-02950-X, s. 27.