Dublin - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy stolicy Irlandii. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tej nazwy.

Na mapach: 53°20′N 6°15′W / 53.333, -6.25

Dublin (angielska wymowa: [dʌblɪn] lub [dʊblɪn]; irl. Baile Átha Cliath, wym. [bˠalʲə a:hə klʲiəh]) – stolica i największe miasto Irlandii, położone w prowincji Leinster.

Miasto jest położone na wschodnim wybrzeżu Irlandii, nad Morzem Irlandzkim, u ujścia rzeki Liffey (irl. An Life) do Zatoki Dublińskiej. Rzeka dzieli miasto na dwie części o zdecydowanie odmiennym charakterze: Northside oraz nowocześniejszą i bardziej zamożną Southside. Dublin jest głównym ośrodkiem administracyjnym, kulturalnym, ekonomicznym i przemysłowym kraju. Miasto posiada port morski połączony kanałami z rzeką Shannon oraz port lotniczy Dublin. Miasto jest też ośrodkiem turystycznym.

Chińska Republika Ludowa (skr. ChRL; chiń. trad. 中華人民共和國, uproszcz. 中华人民共和国; pinyin: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó; posłuchaj po chińsku ?/i; pop. Chiny, trad. 中國,uproszcz. 中国, pinyin: Zhōngguó) – państwo w Azji wschodniej, obejmujące historyczne Chiny (bez Tajwanu) oraz Tybet i inne ziemie w Azji Środkowej zamieszkane w sumie przez 56 grup etnicznych. Chiny to najludniejsze państwo świata o populacji przekraczającej 1,3 mld osób. Pod względem powierzchni jest 4. na świecie, a pod względem wielkości gospodarki (PKB nominalny) – 3. (w 2007 r., po USA, i Japonii lub też 2. (PKB realny) po USA. Prawdopodobnie w 2010 roku Chiny staną się największą gospodarką na świecie po USA.
Ambasador – szef misji dyplomatycznej pierwszej klasy, reprezentujący państwo wysyłające wobec władz innego państwa lub organizacji międzynarodowej.

Nazwa

Angielska nazwa Dublin pochodzi z irlandzkiej nazwy Dúbh Linn oznaczającej "czarny staw". Współczesna irlandzka nazwa to Baile Átha Cliath oznaczająca "miasto brodu z trzcinowymi płotami".

Historia

Dublin w 1610 – reprint z 1896

ok. 140 – pierwsze wzmianki Ptolemeusza o osadnikach Elbana

840 – duńscy wikingowie zakładają osadę handlową na południowym brzegu rzeki Liffey

do XII w. – lokalny ośrodek królestwa wikingów

ok. 1028 – siedziba biskupa

1170 – zdobyty przez Anglonormanów,

1171 – otrzymanie praw miejskich, główny ośrodek panowania angielskiego w Irlandii.

1279 – 1586 częste miejsce obrad irlandzkiego parlamentu,

1591 – królowa Elżbieta I przyznaje statut nowemu uniwersytetowi Trinity College

1613 – 1800 siedziba parlamentu

1797 i 1803 – antybrytyjskie powstania

od XVIII do początku XX wieku – główny ośrodek irlandzkiego ruchu niepodległościowego

1916 – wybuch powstania wielkanocnego

1920 – krwawa niedziela

1922 – miejsce wybuchu wojny domowej

31 maja 1941 – nalot niemiecki (mimo neutralności Irlandii)

Ludność

Wg spisu ludności z roku 2011 miasto zamieszkuje 525 383 mieszkańców, natomiast historyczne hrabstwo Dublin wg spisu miało 1 270 603 mieszkańców. Wyróżnia się też region aglomeracji Dublina (Greater Dublin Area) administracyjnie obejmujący hrabstwa Dun Laoghaire-Rathdown, Fingal i Południowy Dublin.

Irlandia – trzecia pod względem wielkości wyspa w Europie. Pod względem politycznym wyspa podzielona jest na dwie części: Irlandię i Irlandię Północną, która jest częścią Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.
Księga z Kells (ang. Book of Kells, irl. Leabhar Cheanannais), znana również pod nazwą Ewangeliarz z Kells lub Ewangeliarz świętego Kolumba – manuskrypt z około 800 roku, bogato iluminowany przez celtyckich mnichów, pochodzący prawdopodobnie z klasztoru na wyspie Iona założonego przez św. Kolumba. Będąc jednym z najważniejszych zabytków chrześcijaństwa irlandzkiego i dzieł irlandzko-saskiej sztuki, stanowi również jeden z najpiękniejszych iluminowanych manuskryptów średniowiecznych, jakie zachowały się do naszych czasów. Z uwagi na wartość artystyczną i precyzję wykonania, mimo że niedokończony, rękopis ten uważany jest przez wielu specjalistów za jedno z najbardziej godnych uwagi zachowanych dzieł średniowiecznej sztuki religijnej.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)