Na mapach: 34°45′22″N 40°44′25″E / 34.75611, 40.74028

Archeologiczna mapa Dura Europos

Brama Palmirska

Dura Europos (obecnie As-Salihijja, Kalat as-Salihijja) – starożytne miasto nad Eufratem, znajdujące się na terenie Syrii.

Miasto zostało założone w roku 303 p.n.e. przez Seleukosa Nikatora i dopiero pod koniec okresu władania nim przez Seleucydów zaczęło być czymś więcej niż fortecą. Prawdziwy jego rozkwit nastąpił jednak pod władzą Partów, którzy zdobyli je ok. 113 p.n.e. Miasto znacznie się wtedy rozrosło, kosztem jego funkcji militarnych. W latach 115-117 i następnie po roku 165 znajdowało się pod panowaniem rzymskim. W II wieku stało się ono kluczowym elementem rzymskiego systemu obronnego na Wschodzie. Jako rzymska twierdza zostało zniszczone w wyniku oblężenia przeprowadzonego przez Szapura I w 256, który deportował jego ludność, tak że przestało ono istnieć. Zostało odkryte dopiero w XX wieku.

Badania archeologiczne, prowadzone w latach 20. i 30. XX wieku przez Franza Cumonta, a następnie Michaela Rostovtzeffa, doprowadziły do odkrycia pozostałości miasta, w tym świątyń, synagogi, domu chrześcijan, mitreum, murów obronnych i rzymskich budowli wojskowych. Po II wojnie światowej pracami kierował Pierre Leriche.

Synagoga

 Osobny artykuł: Synagoga w Dura Europos.

Synagoga, datowana na lata 244-245 p.n.e., jest jedyną starożytną synagogą z zachowanym malarstwem figuralnymi. Malowidła ścienne pokrywały salę zebrań i przedstawiają sceny ze Starego Testamentu. Obecnie znajdują się w Muzeum Narodowym w Damaszku.